Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα και βομβάρδισαν βάση στο νότιο Ιράν τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, προκαλώντας αντίποινα από την Τεχεράνη. Η τελευταία έβαλε στο στόχαστρο αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση, σε ένα από τα πιο σοβαρά επεισόδια μετά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου.
Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο, τέσσερα drones που θεωρήθηκαν απειλή στο στενό του Ορμούζ καταστράφηκαν, ενώ επλήγη σταθμός ελέγχου στην Μπαντάρ Αμπάς, από όπου υπήρχε κίνδυνος να εξαπολυθεί «πέμπτο» μη επανδρωμένο.
«Οι ενέργειες αυτές ήταν μετρημένες, αποκλειστικά αμυντικές και διεξήχθησαν με σκοπό να διατηρηθεί η κατάπαυση του πυρός», υποστήριξε η ίδια πηγή.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τρεις εκρήξεις κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, πρωτεύουσα της επαρχίας Ορμουζγκάν, γύρω στη 01:30 τοπική ώρα. Η περιοχή αποτελεί σημαντικό λιμάνι στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ.
Σε απάντηση, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν αμερικανική βάση, χωρίς να διευκρινίσουν ποια. Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανέφεραν πως απέκρουσαν επιθέσεις «με εχθρικούς πυραύλους και drones» τις πρώτες πρωινές ώρες.
Παράλληλα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις άνοιξαν προειδοποιητικά πυρ προς τέσσερα πλοία που αποπειράθηκαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με την κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB. Δεν διευκρινίστηκαν οι τύποι ή οι εθνικότητες των πλοίων.
Κλιμάκωση και ενεργειακές επιπτώσεις
Τα επεισόδια αυτά είναι τα σοβαρότερα από την έναρξη της ανακωχής, μετά από μήνες αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών και ιρανικών πληγμάτων αντιποίνων με χιλιάδες νεκρούς, κυρίως σε Ιράν και Λίβανο.
Στον Λίβανο, οι μάχες συνεχίζονται παρά την κατάπαυση του πυρός από τις 17 Απριλίου. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν πλήγματα σε θέσεις της Χεζμπολά στην Τύρο, χαρακτηρίζοντας «εμπόλεμη ζώνη» ολόκληρο τον νότιο Λίβανο έως τον ποταμό Ζαχράνι.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ παραμένουν δύσκολες, ενώ το στενό του Ορμούζ παραμένει de facto κλειστό, γεγονός που έχει οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών πετρελαίου και αναστάτωση στις αγορές.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ προειδοποίησε ότι ενδέχεται να διατάξει επανάληψη των εχθροπραξιών, ενώ δήλωσε πως το Ιράν «θέλει πάρα πολύ να κλείσουμε συμφωνία», αλλά «δεν είμαστε ικανοποιημένοι» με την πρόταση της Τεχεράνης.
Στις ασιατικές αγορές, η τιμή του Brent κατέγραψε άνοδο σχεδόν 2% στα 96,13 δολάρια το βαρέλι, ενώ το West Texas Intermediate (WTI) αυξήθηκε κατά 1,75%, στα 90,23 δολάρια.
Εσωτερικές πιέσεις στην Τεχεράνη
Στο Ιράν, η πρόσβαση στο διαδίκτυο αποκαταστάθηκε μερικώς μετά από τρεις μήνες περιορισμών, ωστόσο οι συνδέσεις παραμένουν ασταθείς και πολλές εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων δύσκολα προσπελάσιμες.
«Δεν είναι ευτυχία ή χαρά, έχω απλά την αίσθηση ότι πάμε από το κακό στο χειρότερο», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μπαχάρα, 32 ετών, διατροφολόγος στην Τεχεράνη. Αντίστοιχα, ο Αμίρ, μηχανικός λογισμικού, σημείωσε ότι οι πολίτες αναρωτιούνται καθημερινά αν θα υπάρξουν «πυραυλικά πλήγματα απόψε».
Διαπραγματεύσεις και κυρώσεις
Η ιρανική κυβέρνηση ανέφερε ότι βρίσκεται κοντά στην οριστικοποίηση συμφωνίας-πλαισίου 14 σημείων με τις ΗΠΑ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Λευκός Οίκος απάντησε χαρακτηρίζοντας τη δήλωση «μύθευμα».
Το υπό διαπραγμάτευση πρωτόκολλο προβλέπει άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών με αντάλλαγμα την αποκατάσταση της εμπορικής κίνησης στο στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις στη νεοσύστατη ιρανική Αρχή Στενού του Περσικού Κόλπου, που ιδρύθηκε για την είσπραξη τελών διέλευσης.
Η Τεχεράνη επιδιώκει επίσης την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό, με το μισό ποσό να τίθεται διαθέσιμο μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία, σύμφωνα με το πρακτορείο ISNA.
Η τύχη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου, περίπου 400 κιλών, παραμένει αβέβαιη. Η Ουάσιγκτον ζητεί την παράδοση ή καταστροφή του, θεωρώντας το κρίσιμο στοιχείο στο πρόγραμμα πυρηνικής ανάπτυξης του Ιράν, το οποίο η Τεχεράνη αρνείται ότι αποσκοπεί σε στρατιωτική χρήση.