Οι βουλευτικές εκλογές στο Κόσοβο διεξάγονται αύριο, Κυριακή 7 Ιουνίου, με περίπου δύο εκατομμύρια πολίτες να καλούνται στις κάλπες για την ανάδειξη των 120 μελών του κοινοβουλίου. Πρόκειται για την τρίτη εκλογική αναμέτρηση μέσα σε μόλις 16 μήνες, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη πολιτική αστάθεια στη χώρα.
Το Φεβρουάριο του 2025, το κίνημα Αυτοδιάθεση (VV) του Άλμπιν Κούρτι είχε αναδειχθεί πρώτη δύναμη με 42,3% των ψήφων, χωρίς όμως να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στις επαναληπτικές εκλογές του Δεκεμβρίου 2025, ο Κούρτι πέτυχε αυτοδυναμία με 51,1%, ωστόσο η εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας αποτέλεσε νέο εμπόδιο στη διακυβέρνησή του.
Η αδυναμία συμφωνίας για το πρόσωπο του προέδρου οδήγησε σε αποχή της αντιπολίτευσης από τις σχετικές συνεδριάσεις, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει η απαιτούμενη απαρτία και η βουλή να διαλυθεί. Έτσι, οι πολίτες καλούνται εκ νέου στις κάλπες.
Οι βασικοί διεκδικητές της εξουσίας
Στην αυριανή εκλογική μάχη συμμετέχουν οι γνωστοί πολιτικοί «παίκτες». Εκτός από την «Αυτοδιάθεση» του Κούρτι, που θεωρείται φαβορί, στην αναμέτρηση κατεβαίνουν η Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK) του Ιμπραήμ Ρουγκόβα, το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK) του Χασίμ Θάτσι, ο οποίος δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου, και η Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK) του Ραμούς Χαραντινάι, πρώην διοικητή του UCK.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επάνοδος της τέως προέδρου Δημοκρατίας, Βιόσα Οσμάνι, η οποία ηγείται του ψηφοδελτίου του LDK, δίνοντας νέα δυναμική στην προεκλογική μάχη.
Η στρατηγική Κούρτι και οι κοινωνικές πιέσεις
Ο Άλμπιν Κούρτι επιδιώκει να τερματίσει την πολιτική αστάθεια, ζητώντας ισχυρή εντολή από τους πολίτες. Όπως δήλωσε, «οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να σταματήσει μια κοινωνικό-ιστορική και πολιτική τάση, που πρεσβεύει η Αυτοδιάθεση, δημιουργείται ένα μεγαλύτερο λαϊκό κύμα».
Η επιστροφή της Οσμάνι φαίνεται να έχει προκαλέσει ανησυχία στο στρατόπεδο Κούρτι. Αναλυτές αποδίδουν σε αυτήν τη συγκυρία την προεκλογική παροχή των 100 ευρώ προς φοιτητές, εργαζόμενους, συνταξιούχους και ανήλικους, κίνηση που ερμηνεύεται ως επίδειξη λαϊκισμού. Με κατώτατο μισθό 350 ευρώ, σύμφωνα με το ΔΝΤ, το Κόσοβο παραμένει μεταξύ των φτωχότερων περιοχών της Ευρώπης.
Οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα, η ύφεση λόγω έλλειψης ξένων επενδύσεων και η καθυστέρηση εκταμίευσης ευρωπαϊκών πόρων έχουν επιβαρύνει το κοινωνικό κλίμα. Η αντιπολίτευση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια, υποσχόμενη «αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων έως και 50%».
Ο ρόλος των μειονοτήτων και οι ευρωπαϊκές ανησυχίες
Στο κοινοβούλιο του Κοσόβου, οι εθνικές μειονότητες καταλαμβάνουν 20 από τις 120 έδρες, εκ των οποίων οι 10 ανήκουν στους Σέρβους. Το κόμμα «Σερβική Λίστα», που υποστηρίζεται από το Βελιγράδι, αναμένεται να κυριαρχήσει και πάλι στην εκπροσώπηση της σερβικής κοινότητας.
Στο παρελθόν, η «Σερβική Λίστα» είχε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση κυβερνητικών πλειοψηφιών. Ωστόσο, από την άνοδο του Κούρτι στην εξουσία το 2021, έχει αποκλειστεί από τη διακυβέρνηση, ενώ η επιβολή της κρατικής εξουσίας στις σερβικές περιοχές έχει περιορίσει την επιρροή της.
Η ένταση αυτή έχει οδηγήσει σε στασιμότητα τον διάλογο Βελιγραδίου – Πρίστινας υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Βρυξέλλες, ενόψει των εκλογών, καλούν τους πολιτικούς ηγέτες να επιδείξουν υπευθυνότητα, ώστε να διασφαλιστεί η πολιτική σταθερότητα και να συνεχιστεί η διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων.