Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε ποντάρει ότι η κοινή στρατιωτική δράση με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ θα ανέτρεπε το καθεστώς του Ιράν και θα τον ενίσχυε πολιτικά, παρουσιάζοντάς τον ως τον αρχιτέκτονα μιας νέας συμμαχίας ΗΠΑ–Ισραήλ που θα αναδιαμόρφωνε τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ βρέθηκε σε τροχιά σύγκρουσης με τον Τραμπ, καθώς ο Ρεπουμπλικάνος ηγέτης επιδιώκει την απεμπλοκή από τον πόλεμο. Οι στόχοι και των δύο παραμένουν ανεκπλήρωτοι, ενώ οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο έχουν ουσιαστικά παγώσει.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι αποφεύγουν δημόσιες δηλώσεις για να μην προκαλέσουν ένταση με τον σημαντικότερο σύμμαχο της χώρας. Ωστόσο, σε ιδιωτικές συζητήσεις εκφράζουν ανοιχτά την αγανάκτησή τους, χαρακτηρίζοντας την προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν «φρικτή για το Ισραήλ».
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν και οι ανησυχίες του Ισραήλ
Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, μέσα στις επόμενες 60 ημέρες θα διαπραγματευθούν οι τελικοί όροι της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες ΗΠΑ και Ισραήλ, κυρίως για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η περίοδος αυτή θα παραταθεί, περιορίζοντας την ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ.
Η ένταση μεταξύ Νετανιάχου και Τραμπ έχει κορυφωθεί λόγω της άρνησης του Ισραήλ να περιορίσει τις επιχειρήσεις του κατά της Χεζμπολάχ, προϋπόθεση που θέτει το Ιράν για τη σύναψη συμφωνίας. Ο Τραμπ φέρεται να χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «γ…μενο τρελό» σε τηλεφωνική επικοινωνία, ζητώντας του να αποφύγει πλήγματα στη Βηρυτό, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Παρά τις πιέσεις, το Ισραήλ συνέχισε τις επιχειρήσεις του, προκαλώντας την οργή της Τεχεράνης και την επίπληξη του Τραμπ. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν, λίγες ώρες πριν την ανακοίνωση της προκαταρκτικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, το Ισραήλ έπληξε εκ νέου στόχους στη Βηρυτό.
Πολιτικές επιπτώσεις ενόψει εκλογών
Με τις εκλογές του φθινοπώρου να πλησιάζουν, ο Νετανιάχου φαίνεται έτοιμος να αψηφήσει τον Τραμπ, καθώς η ισραηλινή κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στη δέσμευση των ΗΠΑ για την ασφάλεια του Ισραήλ. Ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Νταν Σαπίρο, σημειώνει ότι πρόκειται για μια «έντονη στιγμή διάστασης συμφερόντων».
Το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ–Ιράν αναμένεται να υπογραφεί στη Γενεύη, με το Πακιστάν ως μεσολαβητή. Προβλέπει τον πλήρη τερματισμό των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένων αυτών στον Λίβανο. Παράλληλα, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε ότι τα ισραηλινά στρατεύματα θα παραμείνουν «επ’ αόριστον» στις ζώνες ασφαλείας σε Λίβανο, Συρία και Γάζα.
Η προκαταρκτική συμφωνία περιλαμβάνει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, αφήνοντας το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης για μεταγενέστερη διαπραγμάτευση. Ωστόσο, ζητήματα όπως ο περιορισμός του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και η στήριξη ένοπλων ομάδων δεν φαίνεται να αποτελούν μέρος των συνομιλιών.
Αμφισβήτηση του αφηγήματος Νετανιάχου
Η νέα πραγματικότητα υπονομεύει το αφήγημα του Νετανιάχου περί στενής σχέσης με τον Τραμπ. Ο πολιτικός επιστήμονας Τζόναθαν Ράινχολντ εκτιμά ότι ο Νετανιάχου «δεν μπορεί να πείσει το ισραηλινό κοινό» για τη συμφωνία, προβλέποντας ότι ίσως ελπίζει σε αποτυχία των συνομιλιών και επανέναρξη του πολέμου.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Israel Democracy Institute, μόλις το 41% των Εβραίων Ισραηλινών θεωρούν ότι η ασφάλειά τους αποτελεί προτεραιότητα για τον Τραμπ, έναντι 64% τον Μάρτιο. Ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας Έλι Κόεν προειδοποίησε ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να δράσει μονομερώς αν το Ιράν ανανεώσει τα πυρηνικά ή πυραυλικά του προγράμματα.
«Εάν το Ιράν προσπαθήσει να ανανεώσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά του προγράμματα, θα είμαστε εκεί και θα δράσουμε», δήλωσε ο Κόεν στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα Kan.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
