Η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανεκκινήσει υπό τις παρούσες συνθήκες, σύμφωνα με τον εισηγητή της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ (Σοσιαλιστές, Ισπανία). Ο ευρωβουλευτής μίλησε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, επισημαίνοντας τα συνεχιζόμενα προβλήματα στις σχέσεις Βρυξελλών-Άγκυρας.
Η έκθεση για την Τουρκία, που εγκρίθηκε στα τέλη Απριλίου από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναμένεται να τεθεί αύριο σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια, μετά από την κατάθεση τροπολογιών τον τελευταίο μήνα.
Ο εισηγητής υπογράμμισε ότι εδώ και μια δεκαετία «περιμένουμε καλά νέα» από την Τουρκία, ωστόσο παρατηρείται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές. Όπως τόνισε, «πλέον η Τουρκία είναι μια πραγματικά αυταρχική χώρα» και διερωτήθηκε «τι δουλειά μπορεί να έχει στην ΕΕ μια αυταρχική χώρα».
Παράλληλα, σημείωσε ότι υπάρχει κοινωνία πολιτών που επιθυμεί δημοκρατία και όχι απολυταρχισμό. «Δεν θέλουμε να σκοτώσουμε και την τελευταία τους ελπίδα», πρόσθεσε, διευκρινίζοντας ότι το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ενταξιακές διαδικασίες, όπως είπε, «ορθώς έχουν παγώσει» και δεν μπορούν να επανεκκινήσουν χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στο εσωτερικό της χώρας.
Ο Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ κατήγγειλε επίσης τις κρατήσεις και φυλακίσεις στην Τουρκία, μεταξύ αυτών και του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς και τον εκφοβισμό ακτιβιστών, επισημαίνοντας ότι αυτές οι πρακτικές εμποδίζουν κάθε πρόοδο.
Ανάγκη για νέο πλαίσιο συνύπαρξης
Ο εισηγητής ανέφερε ότι απαιτείται η οικοδόμηση ενός λειτουργικού πλαισίου συνύπαρξης με την Τουρκία, στο οποίο η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν κρίσιμους και αναπόσπαστους πυλώνες της σχέσης. Τόνισε επίσης ότι τα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας παραμένουν κομβικά, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ελλείμματα εμπιστοσύνης και αποκλίσεις από τις αρχές της καλής γειτονίας που πρέπει να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά.
Οι θέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Από την πλευρά της, η Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, δήλωσε ότι η έκθεση καταγράφει σοβαρές ανησυχίες για τις εξελίξεις στην Τουρκία, η οποία παραμένει «βασικός εταίρος, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και υποψήφια χώρα». Επεσήμανε ότι, παρά τον στρατηγικό στόχο της ένταξης, «δεν έχει υπάρξει απτή πρόοδος στο κράτος δικαίου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες», ενώ από το 2018 και μετά παρατηρείται οπισθοδρόμηση.
Η Επίτροπος αναφέρθηκε στη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και στις διώξεις πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών, καθώς και στις δικαστικές εξελίξεις που επηρεάζουν τον πολιτικό πλουραλισμό. Υπογράμμισε ότι χωρίς πρόοδο στο κράτος δικαίου «δεν θα υπάρξει δυνατότητα επανέναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων».
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αναζωογονούνται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η διαχείριση μεταναστευτικών ροών – με περίπου 2,3 εκατ. πρόσφυγες στην Τουρκία –, το εμπόριο, καθώς και η τελωνειακή ένωση.
Κλείνοντας, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και για μια αμοιβαία επωφελή σχέση με την Τουρκία, λαμβάνοντας υπόψη τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες με την Ελλάδα και την Κύπρο.