Λίγο μετά τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε μια σειρά στρατηγικών στόχων: από την καταστροφή των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων έως τη διασφάλιση ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Περισσότερους από τρεις μήνες αργότερα, με μια προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία σε ισχύ, τίθεται το ερώτημα: τι έχει πραγματικά πετύχει ο Τραμπ;
Πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη
Πριν από τη σύγκρουση, το Ιράν διέθετε το μεγαλύτερο απόθεμα βαλλιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή, υπολογιζόμενο σε 2.500 έως 6.000 πυραύλους διαφόρων τύπων. Κάποιοι εξ αυτών είχαν βεληνεκές έως 2.000 χλμ., ικανοί να πλήξουν το Ισραήλ, ενώ άλλοι έφεραν κεφαλές με πυρομαχικά διασποράς, δυσχεραίνοντας την αναχαίτισή τους.
Η Τεχεράνη αποτελεί επίσης σημαντικό κατασκευαστή μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς, όπως τα καμικάζι drone Σαχίντ, που χρησιμοποιούνται τόσο από τη Ρωσία στην Ουκρανία όσο και από το ίδιο το Ιράν.
Ένα μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, αμερικανικές πηγές δήλωναν στο Reuters ότι το ένα τρίτο του ιρανικού οπλοστασίου είχε καταστραφεί και άλλο ένα τρίτο πιθανότατα υπέστη σοβαρές ζημιές ή καταστράφηκε.
Ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ ανέφερε στο Κογκρέσο στις 14 Μαΐου ότι η ικανότητα του Ιράν να κατασκευάζει και να αποθηκεύει πυραύλους και drone μεγάλου βεληνεκούς έχει υποχωρήσει σημαντικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, περισσότεροι από 1.500 πύραυλοι και 6.000 μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Παρά τις ζημιές, το Ιράν διατηρεί ακόμη δυνατότητα πλήγματος κατά συμμάχων των ΗΠΑ. Ενδεικτικά, στις 6 και 7 Ιουνίου εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν και του Ισραήλ, χωρίς να αναφερθούν σημαντικές ζημιές.
Συμβατικές δυνάμεις
Οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι έχουν περιορίσει σημαντικά τη στρατιωτική ικανότητα του Ιράν να προβάλλει ισχύ στην περιοχή. Ο ναύαρχος Κούπερ δήλωσε ότι καταστράφηκαν 161 ιρανικά πολεμικά πλοία και το 82% των συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας. Η ιρανική Πολεμική Αεροπορία, που πριν τον πόλεμο πραγματοποιούσε έως 100 εξόδους ημερησίως, πλέον δεν εκτελεί αποστολές.
Ωστόσο, το Ιράν διατήρησε τη δυνατότητα να κλείνει τα στενά του Ορμούζ, προκαλώντας συμφόρηση στη ναυσιπλοΐα που μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Πυρηνικό πρόγραμμα
Κεντρικός στόχος του Τραμπ παραμένει η αποτροπή της ανάπτυξης πυρηνικού όπλου από το Ιράν. Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς. Παρ’ όλα αυτά, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν θα μπορούσε να παράγει πυρηνικό όπλο σε λιγότερο από έναν χρόνο, όπως και πριν από τα πλήγματα του Ιουνίου 2025.
Το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας-πλαισίου. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το ουράνιο πρέπει να αφαιρεθεί από τη χώρα, ενώ ο αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ αντιτίθεται σε οποιαδήποτε εξαγωγή του.
Οι «πληρεξούσιοι» του Ιράν
Ο Τραμπ είχε δηλώσει στις 2 Μαρτίου ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να συνεχίσει να εξοπλίζει και να χρηματοδοτεί ένοπλες οργανώσεις σε Ιράκ, Λίβανο, Γάζα και Υεμένη. Παρά τις πιέσεις, το Ιράν δεν έχει σταματήσει την υποστήριξη προς αυτές, αν και η αποτελεσματικότητά τους έχει μειωθεί αισθητά.
Η Χαμάς και οι Χούθι δεν έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη σύγκρουση, ενώ η Χεζμπολάχ εισήλθε στον πόλεμο στις 2 Μαρτίου, προκαλώντας ισραηλινά αντίποινα που οδήγησαν σε χιλιάδες θανάτους και εκτοπισμούς στον Λίβανο.
Σύμφωνα με τον ναύαρχο Κούπερ, το Ιράν δεν διαθέτει πλέον αξιόπιστη δυνατότητα ανεφοδιασμού αυτών των οργανώσεων με προηγμένα όπλα.
Αλλαγή καθεστώτος
Πριν από τον πόλεμο, ο Τραμπ είχε ενθαρρύνει Ιρανούς διαδηλωτές να ανατρέψουν την ηγεσία της χώρας, χαρακτηρίζοντας τη δολοφονία του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου ως «τη μεγαλύτερη ευκαιρία τους» για πολιτική αλλαγή. Στις 6 Μαρτίου είχε δηλώσει ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο με την «ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ» του Ιράν και την ανάδειξη νέου, «αποδεκτού» ηγέτη.
Παρότι η θεοκρατική κυβέρνηση δεν ανατράπηκε, ο Τραμπ υποστηρίζει ότι πέτυχε τον στόχο του, καθώς ο Χαμενεΐ αντικαταστάθηκε από τον γιο του, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, τον οποίο χαρακτήρισε «νέο και πιο λογικό καθεστώς». Το τελευταίο διάστημα, ο Τραμπ αποφεύγει να επαναλάβει τις εκκλήσεις του για πολιτική ανατροπή στο Ιράν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
