Οι αναπληρωματικές εκλογές στο Μέικερφιλντ, που διεξάγονται αύριο Πέμπτη στην ευρύτερη περιοχή του Μάντσεστερ, έχουν μετατραπεί σε μία από τις πιο κρίσιμες πολιτικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών στη Βρετανία.
Το αποτέλεσμά τους ενδέχεται να καθορίσει την πολιτική επιβίωση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο δήμαρχος του Μάντσεστερ, 'Αντι Μπέρναμ, ο οποίος επιχειρεί την επιστροφή του στο βρετανικό κοινοβούλιο. Η εκλογή του θεωρείται από πολλούς ως το πρώτο βήμα προς μια μελλοντική διεκδίκηση της ηγεσίας των Εργατικών, τη στιγμή που η κυβέρνηση Στάρμερ αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη εσωκομματική κρίση από την ανάληψη της εξουσίας.
Τι είναι οι αναπληρωματικές εκλογές
Οι αναπληρωματικές εκλογές (by-elections) πραγματοποιούνται όταν μια κοινοβουλευτική έδρα μείνει κενή μεταξύ δύο γενικών εκλογών, συνήθως λόγω παραίτησης, θανάτου ή έκπτωσης βουλευτή.
Στην περίπτωση του Μέικερφιλντ, η διαδικασία προκλήθηκε ύστερα από την παραίτηση του βουλευτή των Εργατικών Τζος Σίμονς. Η αναμέτρηση έχει αποκτήσει εθνική βαρύτητα, καθώς θεωρείται δημοψήφισμα τόσο για την κυβέρνηση όσο και για την ηγεσία των Εργατικών.
Τα δημοκοπικά δεδομένα
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στον 'Αντι Μπέρναμ, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται σημαντικό περιθώριο ασφαλείας. Κατά μέσο όρο, οι σφυγμομετρήσεις δείχνουν: 'Αντι Μπέρναμ (Εργατικό Κόμμα) 46%, Ρόμπερτ Κένιον (Reform UK) 41%, Μάικλ Τόμσον (Restore Britain) 7%, Σάρα Πίνκερτον (Συντηρητικό Κόμμα) 3%, Τζένιφερ Γουόρντ (Πράσινοι) 2% και Λίαμ Ο'Κόνελ (Φιλελεύθεροι Δημοκράτες) 1%.
Ορισμένες μετρήσεις εμφανίζουν τον Μπέρναμ να προηγείται με διαφορά δέκα μονάδων, αποτυπώνοντας αφενός τη διάσπαση του δεξιού χώρου μεταξύ Reform UK, Restore Britain και Συντηρητικών και αφετέρου τη στήριξη που λαμβάνει από ψηφοφόρους των Πρασίνων και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών.
Η κρίση στους Εργατικούς
Οι αυριανές εκλογές διεξάγονται στη σκιά μιας βαθιάς κρίσης στο κυβερνών κόμμα, η οποία ξεκίνησε μετά τις περιφερειακές και τοπικές εκλογές του Μαΐου. Οι Εργατικοί κατέγραψαν σημαντικές απώλειες, ενώ το κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ ενίσχυσε θεαματικά τη θέση του.
Μετά το αποτέλεσμα, δεκάδες βουλευτές των Εργατικών εξέφρασαν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους για την πορεία της κυβέρνησης και άρχισαν να συζητούν το ενδεχόμενο διαδοχής του Κιρ Στάρμερ.
Ακολούθησαν παραιτήσεις κυβερνητικών στελεχών και κοινοβουλευτικών γραμματέων, οι οποίοι κατηγόρησαν την ηγεσία για έλλειψη πολιτικής κατεύθυνσης.
Η κρίση κορυφώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα με την παραίτηση του υπουργού 'Αμυνας Τζον Χίλι και του υφυπουργού του Αλ Καρνς. Και οι δύο διαφώνησαν με το ύψος της χρηματοδότησης των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων, επισημαίνοντας ότι οι προβλεπόμενοι πόροι δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της χώρας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Το διακύβευμα
Εάν ο 'Αντι Μπέρναμ επικρατήσει, θα επιστρέψει στη Βουλή των Κοινοτήτων και, όπως έχει δηλώσει, θα διεκδικήσει την ηγεσία των Εργατικών εφόσον ενεργοποιηθεί η διαδικασία διαδοχής.
Αντίθετα, μια νίκη του Reform UK θα θεωρηθεί σοβαρό πλήγμα για το κυβερνών κόμμα και προσωπικά για τον πρωθυπουργό, ενδεχόμενο που θα μπορούσε να επιταχύνει τις εσωκομματικές εξελίξεις.
Για πολλούς στο Γουέστμινστερ, το Μέικερφιλντ δεν αποτελεί μια συνηθισμένη αναπληρωματική εκλογή, αλλά την πρώτη πράξη της επόμενης πολιτικής κρίσης στη Βρετανία.
Η διαδικασία εκλογής ηγέτη των Εργατικών
Σύμφωνα με το καταστατικό του Εργατικού Κόμματος, απαιτείται το 20% των βουλευτών να ζητήσει την ενεργοποίηση της διαδικασίας εκλογής νέου ηγέτη, προτείνοντας εναλλακτική υποψηφιότητα. Με τη σημερινή σύνθεση της Βουλής των Κοινοτήτων, αυτό σημαίνει 81 υπογραφές.
Δικαίωμα ψήφου έχουν οι βουλευτές, τα εγγεγραμμένα μέλη και τα συνδεδεμένα μέλη των συνδικάτων. Υποψήφιοι μπορούν να είναι μόνο εν ενεργεία βουλευτές που συγκεντρώνουν τη στήριξη τουλάχιστον του 20% των συναδέλφων τους.
Ο εκάστοτε αρχηγός έχει το δικαίωμα να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα χωρίς πρόσθετη στήριξη. Ο Κιρ Στάρμερ έχει δηλώσει ότι θα είναι ξανά υποψήφιος, αν ενεργοποιηθεί η διαδικασία διαδοχής του.