Μετά από τέσσερις μήνες αποκλεισμού λόγω του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ, ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαύλους της διεθνούς ναυσιπλοΐας, αναμένεται να ανοίξουν ξανά, σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ. Το άνοιγμα προγραμματίζεται «ήδη από την Παρασκευή», με την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς ακριβώς θα επιτευχθεί η επανέναρξη της κυκλοφορίας και γιατί η επιστροφή στην κανονικότητα ενδέχεται να καθυστερήσει.
Από τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη είχε αποκλείσει την κυκλοφορία στα Στενά, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Ως αποτέλεσμα, περίπου 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί παραμένουν ακινητοποιημένοι στα ύδατα του Κόλπου, σύμφωνα με το International Chamber of Shipping (ICS).
Από την ανακοίνωση του Τραμπ, λίγα πλοία έχουν διασχίσει τα Στενά με ενεργοποιημένους αναμεταδότες, ενώ άλλα φαίνεται να πέρασαν χωρίς να εκπέμπουν σήμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Kpler. Θεωρητικά, μόλις δοθεί το «πράσινο φως», τα μπλοκαρισμένα πλοία θα μπορέσουν να αποπλεύσουν.
Ο Jakob Larsen, υπεύθυνος ασφαλείας της ένωσης πλοιοκτητών Bimco, εκτιμά ότι τα πληρώματα έχουν διατηρήσει τα πλοία σε λειτουργική κατάσταση μέσω ασκήσεων και συντήρησης, ωστόσο ο καθαρισμός των υφάλων ίσως αποδειχθεί απαραίτητος.
Παράλληλα, πλοία από την αντίθετη κατεύθυνση αναμένεται να κινηθούν προς τον Κόλπο για φόρτωση υδρογονανθράκων και άλλων προϊόντων.
Προκλήσεις για την επανεκκίνηση
Οι ναυλωτές, οι εφοπλιστές και οι ασφαλιστές καλούνται να επιδείξουν σύνεση. Όπως επισημαίνει ο Hugo Rousse της AXSMarine, οι ασφαλιστές ενδέχεται να απαιτήσουν «συνοδεία» για τα πρώτα πλοία που θα διέλθουν.
Οι πρώτοι που θα επιχειρήσουν τη διέλευση πιθανόν να είναι εφοπλιστές με ιδιόκτητους στόλους, εκτός χρηματιστηρίου.
Τα πληρώματα ενδέχεται να λάβουν μπόνους ρίσκου, χωρίς αυτό να αποτελεί εμπόδιο, σύμφωνα με τον Tim Smith της MSI. Τα πρώτα τάνκερ αναμένεται να προέρχονται από χώρες όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και την Ασία, όπως αναφέρει ο Arne Lohmann Rasmussen της Global Risk Management.
Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαίο επιχειρηματία του κλάδου, υπάρχει κίνδυνος συμφόρησης στα λιμάνια, καθώς τα πλοία θα χρειαστεί να περιμένουν τη σειρά τους για διέλευση.
Αποναρκοθέτηση και ασφάλεια
Η κεντρική ζώνη του Ορμούζ έχει χαρακτηριστεί ναρκοθετημένη από το Ιράν. Μέχρι να ολοκληρωθεί η επιθεώρηση για νάρκες, τα πλοία θα χρησιμοποιούν παράκτιες ζώνες ναυσιπλοΐας, οι οποίες όμως δεν επαρκούν για την πλήρη απορρόφηση της κυκλοφορίας, σύμφωνα με τον Larsen.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτήσει συνασπισμό μη εμπολέμων χωρών για την οργάνωση της αποναρκοθέτησης. Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει επιφυλάξεις, οι ΗΠΑ ζητούν να τεθούν μέσα αποναρκοθέτησης στη διάθεση της επιχείρησης, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές.
Επιστροφή στην κανονικότητα
Το άνοιγμα των Στενών δεν αρκεί από μόνο του. Θα απαιτηθούν αλλαγές πληρωμάτων, επανεκκίνηση της παραγωγής και αναπλήρωση στρατηγικών αποθεμάτων.
Οι αναλυτές της Argus Media εκτιμούν ότι τα πρώτα τάνκερ μπορεί να χρειαστούν έως και ένα μήνα για να φτάσουν στην Ευρώπη, ενώ η πλήρης αποκατάσταση των εξαγωγών πετρελαίου θα διαρκέσει τέσσερις έως έξι μήνες.
«Δεν θα επιστρέψουν όλα στην κανονικότητα ως δια μαγείας», τονίζει ο Hugo Rousse, επισημαίνοντας ότι πολλές εταιρείες έχουν στραφεί σε νέες πηγές προμήθειας, όπως οι ΗΠΑ και η Νιγηρία, και έχουν συνάψει νέα συμβόλαια.
Ζήτημα διοδίων
Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο CNBC ότι η Ουάσινγκτον «αναμένει» το Ορμούζ να ανοίξει «χωρίς διόδια», ενώ η ιρανική διπλωματία αναφέρθηκε σε «τέλη υπηρεσιών ναυσιπλοΐας, προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας των πλοίων».
Ευρωπαίος επιχειρηματίας του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας εξέφρασε την απροθυμία του να καταβάλει τέλη διέλευσης που αντιβαίνουν στο δίκαιο της θάλασσας, τονίζοντας ότι δεν επιθυμεί να χρηματοδοτήσει τους Φρουρούς της Επανάστασης, οργάνωση που θεωρείται τρομοκρατική από πολλές δυτικές χώρες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
