Για πρώτη φορά αφότου ο ΟΗΕ άρχισε να συλλέγει δεδομένα για τις παραβιάσεις δικαιωμάτων παιδιών σε εμπόλεμες ζώνες, πριν από τρεις δεκαετίες, οι κρατικές δυνάμεις ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών το 2025, σύμφωνα με έκθεση που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο.
Ο ΟΗΕ επαλήθευσε 38.558 παραβιάσεις με θύματα παιδιά, οι οποίες αποδίδονται σε διάφορους εμπλεκόμενους σε ένοπλες συγκρούσεις. Οι περισσότερες αφορούν φόνους και ακρωτηριασμούς, ενώ για πρώτη φορά οι κρατικές δυνάμεις καταγράφονται ως οι κύριοι υπαίτιοι.
«Το 2025 υπήρξε, χωρίς αμφιβολία, ένα από τα πιο μαύρα κεφάλαια ως προς την προστασία των παιδιών αφότου άρχισε η παρακολούθηση», δήλωσε η Βανέσα Φρέζιερ, ειδική επιτετραμμένη του οργανισμού για τα παιδιά και τις ένοπλες συρράξεις.
Η έκθεση αναδεικνύει ότι το Ισραήλ και τα παλαιστινιακά κατεχόμενα εδάφη, τα οποία εξετάζονται ως ενιαία περιοχή, κατέγραψαν τον υψηλότερο αριθμό παραβιάσεων, με 12.445 περιπτώσεις. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις θεωρούνται υπεύθυνες για 9.465 εξ αυτών.
Ακολουθούν η ΛΔ Κονγκό με 4.114 παραβιάσεις, η Νιγηρία με 2.560, η Μιανμάρ με 2.203 και η Σομαλία με 2.195. Στην Ουκρανία, ο ΟΗΕ επαλήθευσε 1.899 σοβαρές παραβιάσεις, συμπεριλαμβανομένων 94 θανάτων και 753 τραυματισμών που αποδίδονται στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ και της Ρωσίας περιλαμβάνονται στον λεγόμενο «κατάλογο της ντροπής» του ΟΗΕ, ο οποίος αποδίδει ευθύνες στις δυνάμεις που διαπράττουν τις περισσότερες παραβιάσεις σε βάρος παιδιών.
«Όταν τα κράτη, στα οποία επαφίεται η ευθύνη για την προστασία των παιδιών, συμβάλλουν απεναντίας στα δεινά τους, αποκαλύπτεται πόσο βαθιά είναι η διάβρωση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου», υπογράμμισε η κ. Φρέζιερ.
Αύξηση θυμάτων λόγω τεχνητής νοημοσύνης
Η έκθεση επισημαίνει ότι η ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης σε οπλικά συστήματα συνέβαλε στην αύξηση των θυμάτων μεταξύ των παιδιών. Σε πολλές περιπτώσεις, η επιλογή στόχων πραγματοποιείται με περιορισμένη ανθρώπινη επίβλεψη, ιδιαίτερα σε επιθέσεις με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα.
Συνολικά, ο αριθμός των «σοβαρών παραβιάσεων» έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από τότε που ο ΟΗΕ ξεκίνησε την καταγραφή δεδομένων για τα παιδιά και τις ένοπλες συρράξεις. Οι φόνοι και οι ακρωτηριασμοί παιδιών αποτέλεσαν την πιο συχνή κατηγορία παραβιάσεων το 2025, σημειώνοντας αύξηση 34% σε σχέση με το 2024.
Μεταξύ άλλων παραβιάσεων που αναφέρονται στην έκθεση περιλαμβάνονται η στρατολόγηση παιδιών, η σεξουαλική βία, οι επιθέσεις κατά σχολείων και νοσοκομείων, καθώς και η παρεμπόδιση πρόσβασης σε ανθρωπιστική βοήθεια.