Οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να αναστείλουν αμοιβαία τις πρόσφατες επιθέσεις που αντάλλαξαν, αποτρέποντας την επανέναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, παρά την καταρχήν συμφωνία που υπέγραψαν οι πρόεδροί τους στα μέσα του μήνα. Την εξέλιξη αυτή ανακοίνωσε αμερικανός αξιωματούχος την Κυριακή.
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, «προβλέπεται οι τεχνικές συζητήσεις να συνεχιστούν για όλα τα ζητήματα του μνημονίου κατανόησης. Τα δυο μέρη θα σταματήσουν (τις επιθέσεις τους) προς το παρόν και τα πλοία θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα» στο στενό του Ορμούζ και γύρω από αυτό. Οι δηλώσεις έγιναν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Ο ίδιος δεν επιβεβαίωσε πληροφορίες αμερικανικών μέσων ενημέρωσης που ανέφεραν πως προγραμματίζεται συνάντηση Αμερικανών και Ιρανών στο Κατάρ, αφιερωμένη στο στενό του Ορμούζ.
Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι εντάσεις αυξήθηκαν μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης» στις 17 Ιουνίου.
Το στενό, που είχε κλείσει de facto η Ισλαμική Δημοκρατία μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της, άνοιξε ξανά την περασμένη εβδομάδα. Το κλείσιμο είχε προκαλέσει αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων και εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Η Τεχεράνη επιτρέπει τη διέλευση μόνο μέσω μιας διαδρομής κατά μήκος των ακτών της, προειδοποιώντας ότι θα επιτεθεί σε πλοία που δεν συμμορφώνονται. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι «κανένας άλλος θεσμός» και «καμιά άλλη χώρα» δεν έχει την «ευθύνη» για τη θαλάσσια οδό πέρα από το Ιράν.
«Οποιαδήποτε ανάμιξη» στη διαχείριση του στενού θα προκαλέσει «καθυστερήσεις» στο πλήρες άνοιγμά του και «θα αυξήσει τις εντάσεις», πρόσθεσε.
Πιθανή συνάντηση στο Κατάρ και εντάσεις στον Κόλπο
Το Ιράν εξέφρασε δυσαρέσκεια για την ανακοίνωση του Ομάν σχετικά με το άνοιγμα προσωρινής εναλλακτικής ρότας, πρωτοβουλία που παρουσιάστηκε ως συντονισμένη με τον ΟΗΕ για την απομάκρυνση πληρωμάτων πλοίων που είχαν αποκλειστεί στον Κόλπο. Δεκάδες πλοία ακολούθησαν τη διαδρομή αυτή την περασμένη εβδομάδα.
Από την Πέμπτη, δύο πλοία επλήγησαν από βλήματα άγνωστης προέλευσης, με τον αμερικανικό στρατό να αποδίδει τις επιθέσεις στην Τεχεράνη και να απαντά δύο ημέρες αργότερα με βομβαρδισμό στο Ιράν.
Η Ισλαμική Δημοκρατία ανταπέδωσε με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον γειτονικών χωρών στον Κόλπο, κυρίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν.
Ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος κυβερνητικές πηγές της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, ανέφερε ότι Αμερικανοί και Ιρανοί θα συναντηθούν στο Κατάρ για να επιλύσουν τη διένεξη γύρω από το Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων υδρογονανθράκων.
Παρότι το Ιράν και το Ομάν υποστηρίζουν ότι ασκούν κυριαρχικά δικαιώματα στο Ορμούζ, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (CNUDM) του 1982 εγγυάται δικαίωμα «διέλευσης» από διεθνή στενά όπως αυτό του Ορμούζ. Το Ιράν δεν έχει επικυρώσει τη σύμβαση, η οποία προβλέπει «ανεμπόδιστη» ελευθερία ναυσιπλοΐας για «όλα τα πλοία και τα αεροσκάφη» που επιδιώκουν «αδιάκοπη και ταχεία» διέλευση.
Πλήγματα του Ισραήλ στον Λίβανο
Στο μέτωπο του Λιβάνου, που η Τεχεράνη ζήτησε να συμπεριληφθεί στο μνημόνιο κατανόησης, το Ισραήλ συνέχισε τις επιθέσεις του την Κυριακή, παρά την υπογραφή συμφωνίας-πλαισίου στην Ουάσιγκτον για «διαρκή ειρήνη».
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς ανακοίνωσαν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις κατέστρεψαν υπόγεια σήραγγα της Χεζμπολά στον νότιο Λίβανο. Το λιβανικό πρακτορείο ANI μετέδωσε ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν τουλάχιστον έναν νεκρό, ενώ το υπουργείο Υγείας ανέφερε δύο τραυματίες από ρίψη χειροβομβίδας του «ισραηλινού εχθρού».
Ο πρόεδρος του λιβανικού κοινοβουλίου, Ναμπί Μπέρι, δήλωσε ότι η συμφωνία της Ουάσιγκτον «δεν θα υιοθετηθεί» και «δεν πρόκειται να εφαρμοστεί στην τρέχουσα μορφή της». Η Χεζμπολά απέρριψε επίσης τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας πως «επιφυλάσσεται του δικαιώματος να υπερασπιστεί τη πατρίδα και τον λαό της».
Η συμφωνία απαιτεί τον αφοπλισμό της Χεζμπολά ως προϋπόθεση για την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον νότιο Λίβανο, κάτι που η Βηρυτός αδυνατεί να επιτύχει εδώ και χρόνια. Η Χεζμπολά κατηγορείται ότι έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή στις 2 Μαρτίου, μετά την εκτόξευση ρουκετών εναντίον του Ισραήλ σε αντίποινα για τον θάνατο του ιρανού ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις αρχές της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στις 28 Φεβρουαρίου.