Ο πρόεδρος της Λιθουανίας δήλωσε ότι η χώρα του επιδιώκει να συμμετάσχει ενεργά στη δυτική πυρηνική αποτροπή έναντι της Μόσχας, αφήνοντας να εννοηθεί το ενδεχόμενο ανάπτυξης ατομικών όπλων στο έδαφός της, που συνορεύει με τη Ρωσία.
«Είναι ο στόχος της χώρας μου να χρησιμοποιήσει όλες τις ευκαιρίες πυρηνικής αποτροπής και θέλουμε να αποτελούμε αναπόσπαστο μέρος αυτής της πυρηνικής αποτροπής», ανέφερε ο Γκιτάνας Ναουσέντα σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο, μαζί με τους άλλους ηγέτες των βαλτικών χωρών και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ.
Ο Ναουσέντα γνωστοποίησε ότι «πριν από λίγες ημέρες» πρότεινε συνταγματική τροποποίηση με στόχο την κατάργηση του περιορισμού που απαγορεύει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στη Λιθουανία.
Παράλληλα, ομάδα 50 Λιθουανών βουλευτών κατέθεσε επισήμως σχέδιο τροποποίησης, ενεργοποιώντας τη διαδικασία για την επερχόμενη κοινοβουλευτική ψηφοφορία.
Η αναθεώρηση του λιθουανικού Συντάγματος απαιτεί την έγκριση των δύο τρίτων του κοινοβουλίου (94 από τους 141 βουλευτές), σε δύο ψηφοφορίες που πρέπει να απέχουν τουλάχιστον τρεις μήνες μεταξύ τους.
Ανακατατάξεις στη βορειοανατολική Ευρώπη
Οι εξελίξεις στη Λιθουανία ακολουθούν την πρόσφατη ψηφοφορία στο φινλανδικό κοινοβούλιο, που ήρε την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών όπλων στη Φινλανδία. Η κίνηση αυτή ευθυγραμμίζεται με την πολιτική αποτροπής του ΝΑΤΟ, μετά την ένταξη της χώρας στη Συμμαχία το 2023.
Ο νέος φινλανδικός νόμος επιτρέπει, υπό εξαιρετικές συνθήκες και για λόγους άμυνας, την εισαγωγή, μεταφορά, προμήθεια ή κατοχή πυρηνικών όπλων στο έδαφος της χώρας, στο πλαίσιο της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Στην περιοχή, η Πολωνία εμφανίζεται η πιο αποφασισμένη να ενταχθεί στο αμερικανικό πρόγραμμα "nuclear sharing", που προβλέπει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων σε ορισμένες συμμαχικές χώρες. Παράλληλα, υποστηρίζει και το σχέδιο "προηγμένης αποτροπής" του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.
Ωστόσο, οι βαλτικές χώρες εξακολουθούν να επιδεικνύουν επιφυλακτικότητα απέναντι σε διμερή πυρηνικά σχέδια, θεωρώντας επαρκείς τις εγγυήσεις που παρέχει η Βορειοατλαντική Συνθήκη.
Επενδύσεις στην άμυνα
Η Λιθουανία, μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, έχει αναδείξει την ασφάλεια και την άμυνα ως απόλυτη προτεραιότητα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η χώρα συγκαταλέγεται μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, διαθέτοντας φέτος πάνω από το 5% του ΑΕΠ για την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας.
Ήδη φιλοξενεί μια πολυεθνική ομάδα μάχης του ΝΑΤΟ, ενώ η Γερμανία προετοιμάζεται να αναπτύξει στη Λιθουανία μόνιμη ταξιαρχία έως και 5.000 στρατιωτών.