Η Λεωφόρος Αλεξάνδρας, γνωστή και ως «Ακρόπολη του ελληνικού ποδοσφαίρου», αποτελεί το πλέον εμβληματικό γήπεδο της χώρας. Πριν από 104 χρόνια, στην περιοχή της Περιβόλας στα Κουντουριώτικα, άρχισε να «χτυπά» η καρδιά του Παναθηναϊκού, σηματοδοτώντας την απαρχή μιας ιστορίας που επηρέασε ολόκληρο το ελληνικό ποδόσφαιρο.
Το βράδυ της Κυριακής (17/5, 19:30), ο Παναθηναϊκός θα δώσει το τελευταίο του παιχνίδι στο ιστορικό γήπεδο «Απόστολος Νικολαΐδης», αντιμετωπίζοντας τον ΠΑΟΚ για την 6η αγωνιστική των playoffs. Από την επόμενη σεζόν, η ομάδα θα μετακομίσει προσωρινά στο ΟΑΚΑ, πριν εγκατασταθεί οριστικά στο νέο γήπεδο του Βοτανικού, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2027.
Το «αντίο» στη Λεωφόρο θα δοθεί σε άδειες εξέδρες, λόγω τιμωρίας μίας αγωνιστικής κεκλεισμένων των θυρών, που επιβλήθηκε για τη ρίψη κροτίδων στον αγώνα με την ΑΕΚ στις 3 Μαΐου. Το γεγονός αυτό αφαιρεί τη συναισθηματική ένταση που θα άρμοζε σε ένα τόσο ιστορικό φινάλε.
Ο Παναθηναϊκός σχεδιάζει έναν ξεχωριστό αποχαιρετισμό για το καλοκαίρι του 2027, όταν ολοκληρωθεί η χρήση του γηπέδου από την Κηφισιά, η οποία θα το φιλοξενήσει προσωρινά ως έδρα. Τότε θα πραγματοποιηθούν εορταστικές εκδηλώσεις και ένα μεγάλο φιλικό με ιστορικό αντίπαλο, συνδέοντας συμβολικά το παρελθόν με το μέλλον του συλλόγου.
Κάθε γωνιά της Λεωφόρου, μια ζωντανή ιστορία
Κάθε γωνιά του «Απόστολος Νικολαΐδης» είναι φορτισμένη με αναμνήσεις και ιστορίες. Ο Παναθηναϊκός μετακόμισε εκεί το 1922, χάρη στην επιμονή του ιδρυτή του, Γιώργου Καλαφάτη, με την παραχώρηση της έκτασης να εγκρίνεται το 1924. Από τότε, το γήπεδο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τον ελληνικό αθλητισμό.
Το πρώτο καταγεγραμμένο παιχνίδι διεξήχθη στις 28 Ιουνίου 1925 απέναντι στον Ολυμπιακό (3-3). Το 1928 κατασκευάστηκαν οι πρώτες ξύλινες κερκίδες, ενώ το 1931 προστέθηκαν οι πρώτες τσιμεντένιες εξέδρες. Το 1938 τοποθετήθηκε για πρώτη φορά φυσικός χλοοτάπητας σε ελληνικό γήπεδο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Λεωφόρος αποτέλεσε σύμβολο αντίστασης. Εκεί υψώθηκε η πρώτη ελληνική σημαία πριν την Απελευθέρωση, ενώ το 1948 φιλοξενήθηκε ο πρώτος αγώνας στην Ελλάδα υπό το φως των προβολέων. Το 1959 ανεγέρθηκε το πρώτο κλειστό γυμναστήριο της χώρας, ο περίφημος «Τάφος του Ινδού».
Το 1964 ο Παναθηναϊκός κατέκτησε αήττητος το πρωτάθλημα, ενώ η Λεωφόρος υπήρξε έδρα της Εθνικής Ομάδας από το 1931 έως το 1984. Εκεί γράφτηκαν ένδοξες σελίδες, όπως η πορεία προς τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1971 και οι ευρωπαϊκές επιτυχίες των ετών 2002–2003.
Η Λεωφόρος υπήρξε το «σπίτι» θρύλων όπως οι Μίμης Δομάζος, Αντώνης Αντωνιάδης, Αριστείδης Καμάρας, Τάκης Οικονομόπουλος και πολλοί άλλοι. Σήμερα, προορίζεται να μετατραπεί σε πάρκο με μουσείο στη θέση της Θύρας 13, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη της.
Οι αριθμοί που σημάδεψαν τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας
1: Το πρώτο γκολ του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο για την Α’ Εθνική σημείωσε ο Ανδρέας Παπαεμμανουήλ στις 25 Οκτωβρίου 1959, στη νίκη 2-0 επί του Παναιγιάλειου.
2,24: Ο μέσος όρος γκολ του Παναθηναϊκού ανά παιχνίδι στη Λεωφόρο, δείγμα της επιθετικής του δυναμικής στην ιστορική του έδρα.
60: Τα γκολ που σημείωσε ο Παναθηναϊκός τη σεζόν 1972/73, ρεκόρ παραγωγικότητας που παραμένει ακατάρριπτο.
85: Οι αγώνες του μεγαλύτερου αήττητου σερί στη Λεωφόρο (1973–1978), με 66 νίκες και 19 ισοπαλίες.
93,25%: Το ποσοστό αήττητων αγώνων του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο στα χρόνια της Α’ Εθνικής/Super League.
1.495: Τα συνολικά γκολ που πέτυχε ο Παναθηναϊκός στη Λεωφόρο σε 667 αγώνες πρωταθλήματος.
28.173: Το ρεκόρ εισιτηρίων σε αγώνα πρωταθλήματος, σημειωμένο στις 6 Ιουνίου 1965 απέναντι στην ΑΕΚ. Το ρεκόρ αυτό ξεπεράστηκε μόνο σε ευρωπαϊκό ματς με την Μπάγερν Μονάχου.
Η Λεωφόρος Αλεξάνδρας δεν είναι απλώς ένα γήπεδο. Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της αθλητικής και κοινωνικής ιστορίας της Ελλάδας, που συνεχίζει να εμπνέει γενιές φιλάθλων και να θυμίζει ότι ο αθλητισμός είναι πάνω απ’ όλα μνήμη, συναίσθημα και ταυτότητα.