Με βίντεο στο TikTok, νέοι και νέες Ρομά από την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Σερβία, την Ουγγαρία, τη Σλοβενία και τη Βουλγαρία μιλούν για τη δύναμη της εκπαίδευσης, ανατρέποντας κοινωνικά στερεότυπα. «Σε οποιαδήποτε ηλικία μπορούμε να θέτουμε στόχους και να τους πετυχαίνουμε. Είμαστε δυνατοί και μπορούμε να καταφέρουμε τους στόχους μας. Δικό μου παράδειγμα είναι ότι, σε ηλικία 33 ετών, αποφοίτησα από το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας ενώ εργαζόμουν και είχα μικρά παιδιά», αναφέρει η Θωμαή στη βιντεοθήκη ACADE-ME που ξεκίνησε στο TikTok.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος των δράσεων του ευρωπαϊκού έργου ACADE-ME, το οποίο στοχεύει στην ενεργό συμμετοχή των κοινοτήτων Ρομά και στην προώθηση θετικών αλλαγών μέσα από προγράμματα κατάρτισης, δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και τη δημιουργία εκπαιδευτικών και ενημερωτικών πόρων.
Το έργο χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα CERV – Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες, που υποστηρίζει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των δικαιωμάτων, της ένταξης και της δημοκρατικής συμμετοχής σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στη βιντεοθήκη του ACADE-ME στο TikTok φιλοξενούνται σύντομες μαρτυρίες από νέες γυναίκες Ρομά, οι οποίες μοιράζονται τις εκπαιδευτικές τους εμπειρίες, προσφέροντας θετικά παραδείγματα για τις νεότερες γενιές. Ήδη έχουν αναρτηθεί 30 βίντεο, ενώ αναμένονται ακόμη περισσότερα από Ρομά γυναίκες των έξι χωρών-εταίρων του έργου, με στόχο το TikTok να αποτελέσει έναν ψηφιακό χώρο ανταλλαγής και έμπνευσης.
Η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη
Η βιντεοθήκη παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της εκδήλωσης λήξης του έργου ACADE-ME (Accelerating Capabilities against Anti-gypsyism and Discriminations in Education), το οποίο ξεκίνησε τον Μάιο του 2024 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2026.
Ο ρόλος της εκπαίδευσης και η κοινωνική ένταξη
Σύμφωνα με την υποψήφια Διδακτόρισσα Γλωσσολογίας στο Δ.Θ. Γεωργία Καλπαζίδου, η οποία συμμετείχε στο έργο μέσω της ΑΜΚΕ REVMA, το επίκεντρο ήταν η προώθηση της κοινωνικής ένταξης των Ρομά μέσω της εκπαίδευσης, της ευαισθητοποίησης και της ανάδειξης θετικών προτύπων. Οι ομάδες στόχου περιλάμβαναν νέους και νέες Ρομά που φοιτούν ή έχουν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια εκπαίδευση, εκπαιδευτικούς, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, καθώς και Ρομά κοινότητες.
Κατά τη διάρκεια του έργου πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με τον αντιτσιγγανισμό στην εκπαίδευση, ενώ αναπτύχθηκαν εκπαιδευτικά προγράμματα – διαδικτυακά και δια ζώσης – για επαγγελματίες στον τομέα της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ένταξης. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν έξι εθνικοί όμιλοι Ρομά γυναικών με ακαδημαϊκό υπόβαθρο.
Γενικότερα, στο πλαίσιο του έργου, εκπαιδευτικοί από όλες τις συμμετέχουσες χώρες εντόπισαν προβλήματα όπως η σχολική διαρροή, οι διακρίσεις και η ανάγκη για επιπλέον εκπαιδευτικούς πόρους, ώστε να ενισχυθεί η ένταξη των μαθητών Ρομά στις σχολικές κοινότητες. Πολλά παιδιά Ρομά αντιμετωπίζουν και το εμπόδιο της γλώσσας, καθώς είναι δίγλωσσα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την υποστήριξη από το εκπαιδευτικό σύστημα.