Το Ίδρυμα Ωνάση χάρισε το γλυπτό Καβάφη στον Δήμο Αθηναίων

Στις 29 Απριλίου του 1863 γεννήθηκε και στις 29 Απριλίου του 1933 απεβίωσε ο Κωνσταντίνος Καβάφης. Ανήμερα της επετείου γέννησης και θανάτου του, ο αλεξανδρινός ποιητής «επέστρεψε» στην Αθήνα, καθώς το Ίδρυμα Ωνάση παρέδωσε στον Δήμο Αθηναίων το γλυπτό που τον απεικονίζει, έργο του γλύπτη Πραξιτέλη Τζανουλίνου. Από σήμερα, ένα νέο πολιτιστικό τοπόσημο κοσμεί τον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, μπροστά από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και την Onassis Mandra.

Η δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση στον Δήμο Αθηναίων στοχεύει να εντάξει τον Καβάφη οργανικά στον αστικό ιστό, όχι ως μακρινό μνημείο, αλλά ως ζωντανή παρουσία της καθημερινότητας. Το γλυπτό, σε φυσικό μέγεθος, είναι κατασκευασμένο από χαλκό με πατίνα υψηλής αντοχής και απεικονίζει τον ποιητή καθιστό, επιτρέποντας στους περαστικούς να καθίσουν δίπλα του. Ο φωτισμός του έργου, σχεδιασμένος από την Ελευθερία Ντεκώ, δημιουργεί έναν διάλογο ανάμεσα στο φως, το περιβάλλον και τη μορφή του ποιητή.

Η εικαστική απόδοση του Καβάφη βασίζεται σε φωτογραφία από το αρχείο του, όπου απεικονίζεται καθιστός στο διαμέρισμά του στην οδό Λέψιους 10, στην Αλεξάνδρεια, γύρω στο 1930. Στοιχεία όπως τα γυαλιά του αναπαράχθηκαν με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών τρισδιάστατης σάρωσης και εκτύπωσης, βασισμένες σε αυθεντικά αντικείμενα.

Η τελετή παράδοσης και οι δηλώσεις

Κατά την εκδήλωση, στην οποία παρέστη η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, δήλωσε: «Για το Ίδρυμα Ωνάση όλα είναι πολιτισμός και σίγουρα ο πολιτισμός δεν περιορίζεται στους θεσμικούς χώρους. Αντιθέτως, αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής στον δρόμο, στον αστικό ιστό, στον χώρο των κοινών εμπειριών. Με το πνεύμα αυτό παραδίδουμε στην ήδη αναπλασμένη Διονυσίου Αρεοπαγίτου το γλυπτό έργο του Πραξιτέλη Τζανουλίνου, που απεικονίζει τον Κ. Καβάφη».

Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε πως «Η Διονυσίου Αρεοπαγίτου είναι ίσως ο πιο κοσμοπολίτικος δρόμος της Αθήνας, το ιδανικό σημείο για την τοποθέτηση του γλυπτού του Κωνσταντίνου Καβάφη... Πρόκειται για ένα ξεχωριστό τοπόσημο, το τρίτο που δημιουργείται για τον Καβάφη με τη συμβολή του Ιδρύματος Ωνάση».

Ο αντιδήμαρχος Οικονομικού Προγραμματισμού Γιώργος Γιάνναρος τόνισε: «Κάθε γωνιά της Αθήνας μπορεί να γίνει σημείο αναφοράς, αρκεί να υπάρχει σχέδιο και έμπνευση. Με το γλυπτό παγκάκι του Καβάφη και την ηπιοποίηση της οδού Αισχίνου, το εμβληματικό τοπόσημο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου αποκτά νέα ταυτότητα».

Ένα έργο που συνδέει τον πολιτισμό με τον δημόσιο χώρο

Το γλυπτό του Καβάφη στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου συνομιλεί με την ιστορία, αλλά ανήκει στο παρόν. Η Αθήνα τιμά τον μεγάλο ποιητή, ακολουθώντας μια ευρωπαϊκή παράδοση που περιλαμβάνει έργα αφιερωμένα σε δημιουργούς όπως ο Φερνάντο Πεσόα, ο Τζέιμς Τζόις και ο Φραντς Κάφκα.

Προπλάσματα του γλυπτού εκτίθενται στο Αρχείο Καβάφη στην Αθήνα και στην Οικία Καβάφη στην Αλεξάνδρεια, ενισχύοντας τη σύνδεση των δύο πόλεων που διαμόρφωσαν το έργο του.

Παράλληλα, δημιουργήθηκε ένας αναβαθμισμένος δημόσιος χώρος στάσης στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, με αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του Γιώργου Παρμενίδη. Η παρέμβαση περιλαμβάνει αναδιαμόρφωση πρασίνου, βελτίωση δαπέδων και τοποθέτηση νέου αστικού εξοπλισμού, προσφέροντας έναν λειτουργικό χώρο για στάση και στοχασμό.

Στο σημείωμά του, ο δημιουργός Πραξιτέλης Τζανουλίνος αναφέρει: «Στον Έντουαρντ Μόργκαν Φόρστερ χρωστάμε την ωραία εικόνα για τον “Έλληνα κύριο με καπέλο που στέκει απολύτως ακίνητος, ελαφρώς λοξά προς το σύμπαν”... Έτσι, φιλοτεχνήθηκε η μορφή του· προσεγγίζοντάς την όχι μιμητικά, αλλά εκφράζοντας την εικόνα και το είναι του ποιητικού του κόσμου».