Στο επίκεντρο του Attica Green Expo 2026, που πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις του Τάε Κβον Ντο, βρέθηκε η πρόκληση της νησιωτικότητας και η μετατροπή της σε ευκαιρία ανάπτυξης. Το πάνελ με θέμα «GReco Islands: Μετάβαση των μικρών νησιών προς ένα βιώσιμο και ανθεκτικό μέλλον» προσέλκυσε το ενδιαφέρον συμμετεχόντων και φορέων.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο πώς 39 ελληνικά μικρά νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.500 κατοίκων μπορούν να ενταχθούν δυναμικά στην εθνική στρατηγική για μια δίκαιη και πράσινη μετάβαση. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις κοινωνικές διαστάσεις της βιωσιμότητας, με τον άνθρωπο και την οικογένεια στο επίκεντρο της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, τόνισε ότι για να είναι βιώσιμη η οικονομία ενός νησιού, πρέπει να είναι ελκυστική για την οικογένεια. Επεσήμανε ότι το κύριο πρόβλημα του δημοσίου και της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν είναι τόσο το δημοσιονομικό, όσο η στελέχωση των υπηρεσιών, από σχολεία έως κέντρα υγείας. Υπογράμμισε πως η πράσινη μετάβαση και οι τεχνολογίες, όπως η τηλεϊατρική, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της καθημερινότητας.
Η υπουργός αναφέρθηκε στο κυβερνητικό πρόγραμμα μετεγκατάστασης, που προβλέπει παροχή 10.000 ευρώ σε οικογένειες για μετακόμιση στην ακριτική Ελλάδα, ανακοινώνοντας τη διεύρυνσή του στα μικρά νησιά. Παράλληλα, ανακοίνωσε την προσαρμογή του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός» για άτομα με αναπηρία, επιτρέποντας την πρόσληψη συγγενών πρώτου ή δεύτερου βαθμού στις μικρές νησιωτικές κοινότητες, ώστε να διασφαλιστεί η ανεξάρτητη διαβίωση των δικαιούχων.
Οι προοπτικές και οι προκλήσεις της νησιωτικής βιωσιμότητας
Ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ και καθηγητής του ΕΜΠ, Κωνσταντίνος Αραβώσης, υπογράμμισε ότι τα μικρά νησιά μπορούν να λειτουργήσουν ως πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης και κυκλικής οικονομίας. Μέσα από την πρωτοβουλία GReco Islands, μπορούν να επιτύχουν ενεργειακή αυτονομία και αποτελεσματική διαχείριση απορριμμάτων, εφόσον συνδυαστούν οι απαραίτητες υποδομές με σύγχρονες ψηφιακές λύσεις που θα μειώσουν την απομόνωση.
Οι δήμαρχοι που συμμετείχαν στο πάνελ παρουσίασαν τις εμπειρίες και τις δυσκολίες των νησιωτικών δήμων. Ο δήμαρχος Λειψών, Φώτης Μάγγος, ανέδειξε το επιτυχημένο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων του νησιού του και ζήτησε ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρούς δήμους, επισημαίνοντας τη γραφειοκρατία που δυσχεραίνει την ανάπτυξη. Ο δήμαρχος Καλυμνίων, Ιωάννης Μαστροκούκος, αναφέρθηκε στην ανάγκη εξατομικευμένων πολιτικών για κάθε νησί και στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως η αναρρίχηση, που έχει καταστήσει την Κάλυμνο διεθνώς γνωστή.
Η δήμαρχος Λήμνου, Ελεονώρα Γεώργα, παρουσίασε τις δράσεις του Δήμου για τη συγκράτηση του πληθυσμού και την ενίσχυση των υποδομών ύδρευσης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ψηφιακές εφαρμογές πολιτικής προστασίας για ευάλωτους δημότες και άτομα με αναπηρία, που επιτρέπουν την άμεση διάσωσή τους σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Η καινοτομία ως μοχλός ανάπτυξης
Ο καθηγητής Καινοτομίας του ΕΜΠ, Άγγελος Τσακανίκας, εστίασε στη δημιουργία νέας οικονομικής αξίας μέσω της καινοτομίας. Τόνισε ότι τα μικρά νησιά προσφέρουν ιδανικό περιβάλλον για πειραματισμό και ότι οι κόμβοι καινοτομίας της πρωτοβουλίας πρέπει να λειτουργούν ως ενεργά κέντρα παραγωγής έργου και γνώσης. Επεσήμανε ότι οι κάτοικοι των μικρών νησιών διαθέτουν ήδη πολύτιμες δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, που μπορούν να αποτελέσουν κινητήριο δύναμη για την ανάπτυξη.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με παρέμβαση από το κοινό, η οποία ανέδειξε την ανάγκη καθιέρωσης ειδικών πρωτοκόλλων για την ασφαλή μεταφορά και απομάκρυνση συσσωρευτών υψηλής τάσης και μπαταριών στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Τη συζήτηση συντόνισε η Δρ Μαίρη Ατζέμη, Head of Sustainability and Climate Change της Break Even Consulting.