Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έδωσε στη δημοσιότητα νέα στοιχεία για τα οργανωμένα κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος που εξάρθρωσε πρόσφατα, τα οποία χρησιμοποιούσαν «αχυράνθρωπους» για τη διαχείριση δεκάδων εικονικών επιχειρήσεων στον κλάδο της εστίασης και της διασκέδασης.
Σε αναλυτική παρουσίαση της ΑΑΔΕ περιγράφεται η επιχειρησιακή δράση με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι», η οποία οδήγησε στον εντοπισμό τριών μεγάλων κυκλωμάτων με συνολικές οφειλές άνω των 24 εκατ. ευρώ σε φόρους και εισφορές.
Αφετηρία οι έλεγχοι σε αλυσίδες εστίασης
Η έρευνα ξεκίνησε από κοινή επιχειρησιακή δράση μεικτών κλιμακίων ελέγχου και είσπραξης της ΑΑΔΕ στην Αττική, με επίκεντρο επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης. Οι ελεγκτές εξέτασαν τη συμμόρφωση με την εργατική νομοθεσία, τη νομιμότητα στη διακίνηση αλκοολούχων ποτών και τις υποχρεώσεις καταχώρισης στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.
Κρίσιμο εύρημα αποτέλεσε ότι αλυσίδες καταστημάτων λειτουργούσαν μέσω πολλών διαφορετικών νομικών οντοτήτων και όχι ενιαίων επιχειρήσεων, γεγονός που δυσχέραινε τον εντοπισμό της πραγματικής διοίκησης και εκμετάλλευσης.
Σε αρκετές περιπτώσεις δηλώνονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι πρόσωπα μη ταυτοποιήσιμα, ενώ εργαζόμενοι κατέθεσαν ότι αγνοούσαν τον πραγματικό ιδιοκτήτη ή λάμβαναν οδηγίες τηλεφωνικά από άγνωστα άτομα, παραδίδοντας τις εισπράξεις σε τρίτους.
Καινοτόμος μεθοδολογία ανάλυσης δεδομένων
Η ΑΑΔΕ ανέπτυξε μία τεχνολογικά καινοτόμο μεθοδολογία που επέτρεψε την ανάλυση μεγάλων δεδομένων, τη στοχευμένη κατανομή πόρων και τον εντοπισμό κρίσιμων εταιρικών διαδρομών. Μέσω αυτής της διαδικασίας, κατέστη δυνατή η χαρτογράφηση των σχέσεων μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων.
Η μέθοδος βασίστηκε στη σχηματοποίηση δεδομένων, στον εντοπισμό δυαδικών σχέσεων και στην εφαρμογή της μετρικής Jaccard για τη μέτρηση βαθμού ομοιότητας. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία δικτυακής απεικόνισης των κυκλωμάτων, διευκολύνοντας την ομαδοποίηση των εμπλεκομένων και την προτεραιοποίηση των ελέγχων.
Τρία στάδια επεξεργασίας
Η ανάλυση εφαρμόστηκε σε 380 νομικά πρόσωπα, από τα οποία προέκυψαν 205 φυσικά πρόσωπα με ρόλους ιδιοκτητών, μετόχων ή διαχειριστών. Η επεξεργασία ακολούθησε τρία στάδια: αποτύπωση σχέσεων, ποσοτικοποίηση με δείκτη Jaccard και δικτυακή ομαδοποίηση.
Η συγκεκριμένη μεθοδολογία θεωρείται πλέον αναπαραγώγιμη και μπορεί να αξιοποιηθεί σε μελλοντικές υποθέσεις με σύνθετες εταιρικές δομές και πολλαπλούς ρόλους.
Το μοντέλο της απάτης
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, τα κυκλώματα ακολουθούσαν επαναλαμβανόμενο πρότυπο: δημιουργούσαν οφειλές σε συγκεκριμένα νομικά πρόσωπα, αδρανοποιούσαν τις επιχειρήσεις χωρίς σαφή παύση εργασιών και μετέφεραν τη δραστηριότητα σε νέες εταιρείες με ίδια ή συναφή δραστηριότητα και συχνά στην ίδια διεύθυνση.
Με αυτόν τον τρόπο, οι πραγματικοί δικαιούχοι συνέχιζαν τη δραστηριότητά τους, αφήνοντας πίσω εικονικές εταιρείες με τεράστιες οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ.
Τα τρία κυκλώματα
Η ανάλυση εντόπισε τρία διακριτά κυκλώματα:
Κύκλωμα Α: 87 εταιρείες με οφειλές 11,39 εκατ. ευρώ σε φόρους και 6,16 εκατ. ευρώ σε εισφορές ΕΦΚΑ, συνολικά 17,56 εκατ. ευρώ.
Κύκλωμα Β: 61 εταιρείες με οφειλές 1,79 εκατ. ευρώ σε φόρους και 1,81 εκατ. ευρώ σε εισφορές ΕΦΚΑ, συνολικά 3,6 εκατ. ευρώ.
Κύκλωμα Γ: 45 εταιρείες με οφειλές 2,41 εκατ. ευρώ σε φόρους και 1,03 εκατ. ευρώ σε εισφορές ΕΦΚΑ, συνολικά 3,45 εκατ. ευρώ.
© ΑΠΕ-ΜΠΕ ΑΕ. Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ΑΕ και παραχωρούνται σε συνδρομητές μόνο για συγκεκριμένη χρήση.