Στο 100% εκτοξεύτηκε η παραβατικότητα στις μεγάλες έρευνες φοροδιαφυγής και απάτης όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, για το πρώτο τρίμηνο του έτους, ενώ χιλιάδες είναι οι έλεγχοι μεγάλων υποθέσεων που είναι στα χέρια των αρμοδίων ελεγκτικών αρχών.
Η συγκεκριμένη διαπίστωση έχει δύο όψεις. Αφενός προκαλεί ικανοποίηση για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων των αρμοδίων υπηρεσιών της φορολογικής αρχής, αφετέρου προκαλεί προβληματισμό για την έκταση της φορολογικής απάτης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων (ΜΕΦΕΛ), που διαδέχτηκαν τις Υπηρεσίες Ελέγχου και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ), ολοκλήρωσαν εντός του πρώτου τριμήνου του έτους, 37 έρευνες για απάτη στον Φ.Π.Α.
Και στις 37 υποθέσεις τα ευρήματα ήταν σημαντικά, που οδήγησαν στην απενεργοποίηση των ΑΦΜ των εμπλεκόμενων φυσικών προσώπων και εταιρειών, ενώ εξαφανισμένοι έμποροι, επιτυγχάνοντας το απόλυτο στην παραβατικότητα.
Ακόμη οι ΜΕΦΕΛ έχουν υπό έρευνα άλλες 71 υποθέσεις που εντοπίστηκαν εντός του πρώτου τριμήνου, ενώ προέκυψαν και άλλες 14. Συνολικά το πλήθος των λοιπών ερευνών (πλην απάτης στον ΦΠΑ) που βρίσκονταν σε εξέλιξη τον περασμένο Μάρτιο ήταν 2.897.
Τονίζεται η απόλυτη παραβατικότητα αποδίδεται στους πιο οργανωμένους και αποτελεσματικούς ελέγχους που διενεργούνται, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι οι εν λόγω υποθέσεις, ανακύπτουν από καταγγελίες, με τους ελεγκτές να επιλέγουν εκείνες για τις οποίες οι πληροφορίες που δίδονται είναι ακριβείς.
Εξαφανισμένοι έμποροι
Οι παραβάτες που εντοπίστηκαν και οδήγησαν στην απενεργοποίηση των ΑΦΜ είναι μπλεγμένοι σε κυκλώματα Carousel και «εξαφανισμένων εμπόρων».
Το κύκλωμα του «εξαφανισμένου εμπόρου», επωφελείται της δυνατότητάς να αγοράσει αγαθά στο εξωτερικό χωρίς Φ.Π.Α., για να τα μεταπωλήσει στην εσωτερική αγορά, έχοντας υπόψη του ότι θα εισπράξει Φ.Π.Α. τον οποίο όμως δεν θα αποδώσει ποτέ στο Δημόσιο αλλά θα τον οικειοποιηθεί και αρκετές φορές καταλήγει ο τελευταίος στην σειρά του κυκλώματος να αιτηθεί την επιστροφή του.
Οι επιχειρήσεις που δρουν μέσα σε μια αλυσίδα συναλλαγών εξαφανισμένων εμπόρων τις περισσότερες φορές δεν υποβάλλουν δηλώσεις, μερικές φορές υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ή ανακριβείς δηλώσεις με πολύ μικρές αποδόσεις φόρου παρά τις πολύ μεγάλες αγορές που πραγματοποιούν από το εξωτερικό.
Επειδή το κύκλωμα αυτό των επιχειρήσεων έχει κερδίσει εκ των προτέρων τα ποσά που επιθυμεί, έχει τη δυνατότητα να διαθέσει τα αγαθά του στην εσωτερική αγορά σε πολύ χαμηλές τιμές ακόμη και με (εμφανιζόμενη) ζημία.
Από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο κύκλωμα, εκείνη που υποχρεούται να αποδώσει τον ΦΠΑ, εξαφανίζεται και το δημόσιο (και ο προϋπολογισμός της ΕΕ) χάνουν ΦΠΑ δισ. ευρώ κάθε χρόνο.
Τα παγωμένα ΑΦΜ
Σημειώνεται πως το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει εκφράσει την αντίθεσή του στην ποινή της απενεργοποίησης του ΑΦΜ των εμπλεκομένων σε υποθέσεις φοροδιαφυγής.
Σε τρεις αποφάσεις του εντός του 2025 επισημαίνει, πως η προβλεπόμενη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να αναστέλλει τη χρήση αριθμού φορολογικού μητρώου ή να προβαίνει σε απενεργοποίησή του, (μεταξύ άλλων) εάν υφίστανται αντικειμενικά στοιχεία τα οποία υποδηλώνουν ότι ο φορολογούμενος διαπράττει φοροδιαφυγή, συνιστά βαθιά επέμβαση στην οικονομική ζωή του εν λόγω φορολογούμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία κατ’ ουσίαν ισοδυναμεί με απαγόρευση άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας.
Το ΣτΕ προσθέτει επίσης πως εν λόγω διατάξεις που αναφέρονται στην αναστολή χρήσης και στην απενεργοποίηση ΑΦΜ λόγω φοροδιαφυγής, βασιζόμενες σε αντισυνταγματικές διατάξεις, είναι μη νόμιμες και ανίσχυρες».
Ωστόσο, παρότι έχει παρέλθει ένα έτος από την πρώτη απόφαση του ΣτΕ, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δεν έχει προβεί σε αναθεώρηση των ποινών και οι ελεγκτικές υπηρεσίες εξακολουθούν να «παγώνουν» τους ΑΦΜ.
Νέοι κανόνες για την απάτη στον ΦΠΑ
Καθώς οι απάτες στον ΦΠΑ κοστίζουν πάνω από 90 δισ. ευρώ, στον κοινοτικό προϋπολογισμό, οι Βρυξέλλες προωθούν αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας και ποινές.
Ήδη το Συμβούλιο της ΕΕ συμφώνησε προσωρινά νέους κανόνες για να ενισχύσει την καταπολέμηση της απάτης σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στην ΕΕ βελτιώνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).
Το νέο πλαίσιο θα είναι έτοιμο τον Ιούλιο και θα παράσχει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στην OLAF πιο άμεση πρόσβαση σε βασικά δεδομένα ΦΠΑ σχετικά με τις διασυνοριακές επιχειρηματικές συναλλαγές στην ΕΕ, περιλαμβανομένων των πληροφοριών που κατέχει το Eurofisc — το δίκτυο της ΕΕ κατά της απάτης στον ΦΠΑ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
