Σε μια εποχή όπου οι διεθνείς αγορές και οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία, η παγκόσμια οικονομία οδηγείται σε έναν νέο κύκλο μερκαντιλισμού, όπως υπογράμμισε από τη Θεσσαλονίκη ο υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) Θεόδωρος Πελαγίδης, πρώην υπουργός Οικονομικών.
Ο κ. Πελαγίδης, μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσαν το Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ) και ο Σύλλογος Αποφοίτων 2ου Γυμνασίου-Λυκείου Θεσσαλονίκης «Ικτίνος», τόνισε ότι οι φιλελεύθερες αγορές αλλάζουν σταδιακά, καθώς οι χώρες υψώνουν εμπόδια στο διεθνές εμπόριο. Όπως σημείωσε, «περνάμε σε έναν νέο μερκαντιλισμό, μια εμποροκρατία», προσθέτοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί «παράγωγο της ιστορίας» και όχι τον ίδιο τον κινητήριο μοχλό των εξελίξεων.
Ο υποδιοικητής της ΤτΕ επεσήμανε ότι ο καπιταλισμός «αλλάζει δέρμα» και ανέδειξε τρεις βασικούς επιταχυντές των αλλαγών: την Κίνα, τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την ενεργειακή κρίση λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, καθώς και τη ραγδαία ανάπτυξη των λεγόμενων «Magnificent 7», των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η ασταμάτητη Κίνα και ο αντίκτυπος στην Ευρώπη
Αναφερόμενος στην Κίνα, την οποία χαρακτήρισε «εργοστάσιο του κόσμου», ο κ. Πελαγίδης σημείωσε ότι η χώρα αυξάνει διαρκώς τα πλεονάσματά της, μειώνει το κόστος παραγωγής και επιδοτεί γενναιόδωρα τις επιχειρήσεις της. «Δεν μπορείς να ανταγωνιστείς ένα σύστημα που είναι και συγκεντρωτικό και περιλαμβάνει επιδοτήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προειδοποίησε ότι καθώς η αμερικανική αγορά κλείνει για τα κινεζικά προϊόντα, υπάρχει ο κίνδυνος η Κίνα να στραφεί προς την Ευρώπη, προκαλώντας νέα προβλήματα στην ευρωπαϊκή οικονομία. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κυριαρχία της Κίνας σε σπάνιες γαίες και κρίσιμες πρώτες ύλες, που είναι απαραίτητες για την τεχνολογία, την παραγωγή μπαταριών και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Όπως τόνισε, η πραγματική μάχη αφορά το ποιος θα εξασφαλίσει πρόσβαση σε αυτά τα στρατηγικά αγαθά. Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι νέες γεωπολιτικές συνθήκες αναμένεται να ευνοήσουν τη ναυτιλία, καθώς οι εμπορικές διαδρομές θα καθορίζονται από πολιτικές σχέσεις και όχι από αποστάσεις.
Ενέργεια, πόλεμος και ανθεκτικότητα των οικονομιών
Αναφορικά με τον δεύτερο επιταχυντή, τον πόλεμο στο Ιράν και τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ο κ. Πελαγίδης υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν την ανάγκη διατήρησης της πρόσβασης στο πετρέλαιο. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η ελληνική οικονομία παρουσιάζει ανθεκτικότητα, καθώς η επίδραση στο ΑΕΠ αναμένεται να είναι περιορισμένη. Προέβλεψε ότι έως το 2026 οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα διαμορφωθούν κοντά στα 100 δολάρια.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως τρίτος επιταχυντής
Αναφερόμενος στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ο υποδιοικητής της ΤτΕ επισήμανε τη ραγδαία άνοδο των επτά μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και τις τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται στον τομέα αυτό. Εξέφρασε επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο δημιουργίας οικονομικής «φούσκας» και προειδοποίησε για τις επιπτώσεις στην απασχόληση, σημειώνοντας ότι «αν συνεχιστεί η κατάργηση θέσεων εργασίας, τότε θα υπάρξει πρόβλημα, αλλά προς το παρόν αυτό παραμένει αμφίβολο».
Τόνισε ότι έχει κρίσιμη σημασία ποια χώρα ή εταιρεία θα αναδειχθεί πρωτοπόρος στον παγκόσμιο αγώνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Παράλληλα, για την ελληνική οικονομία, υπογράμμισε την ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας και αντιμετώπισης των προβλημάτων του δημογραφικού και της έλλειψης δεξιοτήτων. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά με λιγότερα, πιο ισχυρά πανεπιστήμια, ενώ επισήμανε τη σημασία της παρουσίας της Θεσσαλονίκης στα κέντρα αποφάσεων.
Η συμβολή της εκθεσιακής βιομηχανίας
Στη συνέχεια, ο διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Κυριάκος Ποζρικίδης, πρόεδρος της CEFA (Ένωσης Εκθέσεων Κεντρικής Ευρώπης), παρουσίασε στοιχεία μελέτης της ALCO σχετικά με τη συνεισφορά της εκθεσιακής δραστηριότητας στην ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι εκθέσεις δημιουργούν 1.518.400 διανυκτερεύσεις ετησίως και συνολική δαπάνη 342,4 εκατ. ευρώ.
Η συνολική συνεισφορά της εκθεσιακής βιομηχανίας εκτιμάται σε 1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 500 εκατ. αφορούν την προστιθέμενη αξία στο ΑΕΠ, ενώ δημιουργούνται 8.500 θέσεις εργασίας. Το 2023, οι ελληνικές εκθέσεις προσέλκυσαν 895.000 επισκέπτες και 12.500 εκθέτες, εκ των οποίων 45.000 από το εξωτερικό.
Ο δρ Ποζρικίδης σημείωσε ότι παγκοσμίως λειτουργούν 1.530 εκθεσιακά κέντρα, το 90% των οποίων είναι κρατικά, φιλοξενώντας 32.000 πιστοποιημένα γεγονότα. «Αν η εκθεσιακή βιομηχανία ήταν χώρα, θα κατατασσόταν στην πρώτη 60άδα του παγκόσμιου ΑΕΠ», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την εντυπωσιακή άνοδο της Κίνας, που διαθέτει πλέον 449 εκθεσιακά κέντρα και επενδύει δυναμικά στην Αφρική, τη νέα ανερχόμενη ήπειρο του κλάδου.
Την εκδήλωση προλόγισε ο πρώτος αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ, Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν οι βουλευτές Θεσσαλονίκης Στράτος Σιμόπουλος, Δημήτρης Κούβελας και Θεόδωρος Καράογλου, καθώς και οι πρόεδροι του ΕΒΕΘ Γιάννης Μασούτης και του συλλόγου «Ικτίνος» Δόμνα Λεωτόν. Στο τέλος πραγματοποιήθηκε τιμητική βράβευση των κυρίων Πελαγίδη και Ποζρικίδη.