Νέες πιέσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αναθεωρεί προς τα κάτω τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι οικονομικές προοπτικές έχουν επιδεινωθεί μετά την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας ενίσχυσε τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβάρυνε την οικονομική δραστηριότητα. Αν και προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση από το 2027, η ανάπτυξη θα κινηθεί χαμηλότερα σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Η ανάπτυξη στην ΕΕ εκτιμάται στο 1,1% για το 2026 (από 1,4% το φθινόπωρο) και στο 1,4% το 2027. Στην ευρωζώνη, το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027, χαμηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις.
Ο πληθωρισμός στην ΕΕ αναμένεται να ανέλθει στο 3,1% το 2026 και να μειωθεί σε 2,4% το 2027. Στη ζώνη του ευρώ, προβλέπεται στο 3% και 2,3% αντίστοιχα, με τις τιμές ενέργειας να παραμένουν περίπου 20% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα.
«Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στον ενεργειακό κλυδωνισμό που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή - τον δεύτερο τέτοιο κλυδωνισμό σε λιγότερο από πέντε έτη», σημειώνει η Επιτροπή. Η αύξηση των τιμών οδηγεί σε υψηλότερους λογαριασμούς νοικοκυριών και αυξημένο επιχειρηματικό κόστος, μειώνοντας τα κέρδη και μεταφέροντας εισόδημα σε χώρες εξαγωγής ενέργειας.
Η σύγκρουση οδήγησε σε πτώση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στο χαμηλότερο επίπεδο 40 μηνών, λόγω φόβων για πληθωρισμό και απώλεια θέσεων εργασίας. Ωστόσο, η κατανάλωση παραμένει βασικός μοχλός ανάπτυξης, ενώ οι επιχειρηματικές επενδύσεις περιορίζονται από τις αυστηρές συνθήκες χρηματοδότησης και την αβεβαιότητα. Η χαμηλή εξωτερική ζήτηση επιβαρύνει περαιτέρω τις εξαγωγές.
Παράλληλα, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι επενδύσεις στην ενεργειακή ανθεκτικότητα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποδίδουν καρπούς. Η διαφοροποίηση του εφοδιασμού και η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ενισχύουν τη δυνατότητα της ΕΕ να απορροφήσει τους σημερινούς κλυδωνισμούς.
Νέα επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από 3,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 3,6% το 2027, λόγω της υποτονικής ανάπτυξης, των υψηλών επιτοκίων, των ενεργειακών επιδοτήσεων και των αυξημένων αμυντικών δαπανών. Οι δημόσιες επενδύσεις προβλέπεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, παρά τη λήξη των κονδυλίων του RRF.
Ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ στην ΕΕ προβλέπεται να αυξηθεί από 82,8% το 2025 σε 85,3% το 2027, ενώ στην ευρωζώνη από 88,7% σε 91,2% την ίδια περίοδο.
Αβεβαιότητα και προοπτικές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι προβλέψεις παραμένουν αβέβαιες, κυρίως λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών της στις αγορές ενέργειας. Αν η κρίση παραταθεί, οι τιμές μπορεί να παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα, περιορίζοντας την ανάπτυξη και διατηρώντας τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα.
Σε αυτό το σενάριο, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα μειώσουν περαιτέρω κατανάλωση και επενδύσεις. Παράλληλα, ενδέχεται να προκύψουν ελλείψεις σε καύσιμα, λιπάσματα και προϊόντα διύλισης, προκαλώντας νέες πιέσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις τιμές τροφίμων.
Η επιβράδυνση της αγοράς εργασίας, με λιγότερες προσλήψεις και κενές θέσεις, μπορεί να οδηγήσει σε ασθενέστερη αύξηση της απασχόλησης. Επιπλέον, η αβεβαιότητα γύρω από τις παγκόσμιες εμπορικές πολιτικές και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά το οικονομικό κλίμα.
Ωστόσο, οι υψηλές δημόσιες επενδύσεις, ειδικά στην άμυνα και την ενεργειακή μετάβαση, μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, περιορίζοντας μέρος των πιέσεων που δέχεται ο ιδιωτικός τομέας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
