Η ευρωπαϊκή Σύμπραξη για τη Μετάβαση στην Καθαρή Ενέργεια (Clean Energy Transition Partnership - CETPartnership) ανοίγει νέο κύκλο χρηματοδότησης διακρατικών ερευνητικών έργων, με στόχο την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης στην Ευρώπη.
Από σήμερα, 8 Ιουνίου, στις 14:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης (CEST), τίθεται σε λειτουργία η πλατφόρμα υποβολής προτάσεων για την πρόσκληση Joint Call 2026, μία από τις μεγαλύτερες κοινές ευρωπαϊκές δράσεις έρευνας και καινοτομίας στον τομέα της καθαρής ενέργειας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ), έχει ήδη πραγματοποιηθεί προδημοσίευση της πρόσκλησης, με τη δέσμευση ότι θα χρηματοδοτηθούν οι ελληνικοί φορείς που θα συμμετάσχουν σε διεθνείς κοινοπραξίες και θα λάβουν θετική αξιολόγηση στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η επικαιροποίηση των στοιχείων για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ιστοσελίδα της Σύμπραξης αναμένεται το επόμενο διάστημα.
Η πρόσκληση του 2026 αποτελεί την πέμπτη κατά σειρά κοινή πρόσκληση της CETPartnership και συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη». Θεωρείται βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επίτευξη ενός κλιματικά ουδέτερου ενεργειακού συστήματος έως το 2050.
Η Σύμπραξη συγκεντρώνει περίπου 70 εθνικούς και περιφερειακούς οργανισμούς χρηματοδότησης από 34 χώρες, συντονίζοντας εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους για την υποστήριξη κοινών ερευνητικών έργων.
Η πρωτοβουλία στηρίζεται σε περισσότερα από 15 χρόνια ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και συγκαταλέγεται στις πιο φιλόδοξες δράσεις του «Ορίζοντα Ευρώπη» για την πράσινη μετάβαση.
Θεματικές ενότητες και προτεραιότητες
Το Joint Call 2026 περιλαμβάνει 11 θεματικές ενότητες, καλύπτοντας ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της καθαρής ενέργειας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανθεκτικότητα των ενεργειακών συστημάτων στην κλιματική αλλαγή, η ευελιξία των δικτύων με αυξημένη διείσδυση ΑΠΕ, οι προηγμένες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών, η βιομηχανική διαχείριση άνθρακα, το υδρογόνο, τα ανανεώσιμα καύσιμα και οι τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται φέτος σε τεχνολογίες που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, όπως οι εφαρμογές υδρογόνου, η απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, οι αντλίες θερμότητας και οι ψηφιακές λύσεις διαχείρισης ενέργειας στα κτίρια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι οι τομείς αυτοί θα απαιτήσουν σημαντικές επενδύσεις και καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Διαδικασία αξιολόγησης και ελληνική συμμετοχή
Η διαδικασία αξιολόγησης θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια. Οι ενδιαφερόμενες κοινοπραξίες θα πρέπει να υποβάλουν αρχικά προ-πρόταση έως τις 8 Οκτωβρίου 2026.
Όσες προκριθούν θα καταθέσουν πλήρη πρόταση στις αρχές του 2027, ενώ οι τελικές αποφάσεις χρηματοδότησης αναμένονται έως τον Ιούνιο του 2027. Η έναρξη των εγκεκριμένων έργων προβλέπεται μεταξύ Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου 2027.
Για την ελληνική ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα, η πρόσκληση προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες. Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις μπορούν να συμμετάσχουν σε διεθνή σχήματα ανάπτυξης τεχνολογιών καθαρής ενέργειας και να διεκδικήσουν χρηματοδότηση σε τομείς που συνδέονται με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τη στρατηγική ενεργειακής αυτονομίας της ΕΕ.
Το μοντέλο χρηματοδότησης της CETPartnership προβλέπει ότι κάθε συμμετέχουσα χώρα χρηματοδοτεί τους δικούς της εταίρους. Έτσι, οι ελληνικοί φορείς που θα εγκριθούν μέσω της ευρωπαϊκής διαδικασίας θα λάβουν στήριξη από τη ΓΓΕΚ, ενώ οι εταίροι άλλων χωρών θα χρηματοδοτηθούν από τους αντίστοιχους εθνικούς οργανισμούς τους.
Σε προηγούμενες προσκλήσεις, η Ελλάδα συμμετείχε με εθνικούς πόρους, με τη ΓΓΕΚ να έχει διαθέσει ενδεικτικά 500.000 ευρώ για την πρόσκληση του 2023. Ο προϋπολογισμός της ελληνικής συμμετοχής για το Joint Call 2026 δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επισήμως.