Οι καλοκαιρινές διακοπές γίνονται ολοένα και πιο δύσκολες για πολλούς Έλληνες, παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών της χώρας, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg.
Η οικονομική ανάκαμψη, η επιστροφή σε δημοσιονομικά πλεονάσματα και οι υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης δεν έχουν περάσει με τον ίδιο τρόπο στην καθημερινότητα των πολιτών, καθώς η ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος και οι τουριστικές πιέσεις περιορίζουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Η εικόνα γίνεται πιο έντονη τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν οι τιμές σε μετακινήσεις, διαμονή, εστίαση και βασικές υπηρεσίες καθιστούν τις διακοπές λιγότερο προσιτές για μια μέση ελληνική οικογένεια.
Όπως σημειώνει το Bloomberg, η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζει ισχυρότερη ανάπτυξη από αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες, ωστόσο οι πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλό πληθωρισμό και χαμηλότερους μισθούς σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο μέσος ετήσιος μισθός στη χώρα διαμορφώνεται περίπου στις 18.000 ευρώ, δηλαδή κάτω από το μισό του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται μαζί με τη Βουλγαρία στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και την αγοραστική δύναμη.
Την ίδια στιγμή, οι τιμές καταναλωτή έχουν αυξηθεί ταχύτερα από τα εισοδήματα, περιορίζοντας στην πράξη την οικονομική δυνατότητα πολλών νοικοκυριών.
Στέγαση και τιμές ροκανίζουν την αγοραστική δύναμη
Ένας από τους βασικούς παράγοντες πίεσης είναι το στεγαστικό κόστος. Το 2024 οι Έλληνες δαπάνησαν κατά μέσο όρο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, ενώ σε σχεδόν ένα στα τρία νοικοκυριά το ποσοστό ξεπερνούσε το 40%. Η εξέλιξη αυτή αφήνει μικρότερο περιθώριο για άλλες δαπάνες, μεταξύ των οποίων και οι καλοκαιρινές διακοπές.
Παράλληλα, οι αυξήσεις στις τιμές έχουν ξεπεράσει την άνοδο των εισοδημάτων. Αν και οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 12% την περίοδο 2019-2024, οι τιμές καταναλωτή ενισχύθηκαν πάνω από 16% στο ίδιο διάστημα.
Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των νοικοκυριών είδε την αγοραστική του δύναμη να περιορίζεται, παρά τη συνολική βελτίωση της οικονομίας.
Ο τουρισμός στηρίζει την οικονομία, αλλά πιέζει τις τιμές
Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τουρισμός, ο οποίος αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του ελληνικού ΑΕΠ. Τα υψηλά τουριστικά έσοδα και η αυξημένη ζήτηση στηρίζουν την οικονομία, αλλά ταυτόχρονα ασκούν πρόσθετη πίεση στα ενοίκια και στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, ειδικά στα νησιά και στους δημοφιλείς προορισμούς.
Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε φορολογικές μειώσεις και μέτρα για τον περιορισμό των τιμών στην ενέργεια και στα τρόφιμα, ενώ έχει δημιουργήσει ψηφιακή πλατφόρμα σύγκρισης τιμών για βασικά προϊόντα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναγνωρίσει ότι η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να γίνει περισσότερο αισθητή στην καθημερινότητα των πολιτών, επισημαίνοντας ότι «η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών πρέπει να μεταφραστεί σε ακόμη πιο απτό όφελος για όλους».
Οι διακοπές γίνονται δείκτης της πίεσης στα νοικοκυριά
Ωστόσο, για πολλούς Έλληνες η απόσταση ανάμεσα στους οικονομικούς δείκτες και την πραγματική ζωή παραμένει μεγάλη.
Οι καλοκαιρινές διακοπές, που για δεκαετίες αποτελούσαν βασικό κομμάτι της οικογενειακής ζωής, μετατρέπονται πλέον σε πιο προσεκτικά υπολογισμένη δαπάνη, με λιγότερες ημέρες, περιορισμένες εξόδους και μεγαλύτερη πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Όπως περιγράφει το Bloomberg, η οικονομική ανάκαμψη έχει βελτιώσει την εικόνα της χώρας στις αγορές και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά δεν έχει αναιρέσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.
Η ακρίβεια, οι υψηλές δαπάνες στέγασης και το αυξημένο κόστος των διακοπών δείχνουν ότι η καθημερινότητα πολλών πολιτών παραμένει πιεσμένη, ακόμη και σε μια περίοδο καλύτερων οικονομικών επιδόσεων.