Στην πρώτη γραμμή της μάχης για την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή μετάβαση και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης μπαίνει η μεταλλουργία.
Με φόντο τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, το υψηλό ενεργειακό κόστος και την αυξανόμενη εξάρτηση από την Κίνα, οι Βρυξέλλες επιταχύνουν τη διαμόρφωση ενός νέου βιομηχανικού μοντέλου, στο οποίο οι κρίσιμες πρώτες ύλες μετατρέπονται σε στρατηγικό όπλο της γηραιάς ηπείρου.
Στη φετινή Γενική Συνέλευση της European Metals, που πραγματοποιήθηκε χθες στις εγκαταστάσεις της METLEN, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος παρέδωσε την προεδρία του συνδέσμου στη Βελγίδα Inge Hofkens, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση μιας τετραετούς θητείας στο τιμόνι του κορυφαίου ευρωπαϊκού συνδέσμου.
Η ανάληψη της προεδρίας από την Inge Hofkens συμπίπτει με τη διαμόρφωση μιας νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής, στην οποία τα μέταλλα, το ενεργειακό κόστος, το scrap αλουμινίου και οι στρατηγικές επενδύσεις αναδεικνύονται σε κρίσιμους πυλώνες για το μέλλον της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα
Κατά την αποχαιρετιστήρια ομιλία του, ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος, τόνισε πως το υψηλό ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης.
Όπως ανέφερε, η ανταγωνιστικότητα της μεταλλουργίας εξαρτάται πλέον σχεδόν αποκλειστικά από την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, προειδοποιώντας ότι όσο η Ευρώπη διατηρεί σημαντικά ακριβότερο ενεργειακό κόστος από τις ΗΠΑ ή την Ασία, οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να εγκαταλείπουν την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Παράλληλα, κάνοντας έναν απολογισμό των τεσσάρων ετών στην προεδρία της European Metals, αναφέρθηκε στην εντυπωσιακή αλλαγή που έχει συντελεστεί στον τρόπο με τον οποίο οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν πλέον τη βαριά βιομηχανία.
Σήμερα, όπως τόνισε, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι τα μέταλλα αποτελούν θεμέλιο της άμυνας, της ενεργειακής μετάβασης, της ηλεκτροκίνησης, της παραγωγής μπαταριών, των ημιαγωγών, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αλλά και της τεχνητής νοημοσύνης.
«Η αναγνώριση αυτή ήταν το πρώτο βήμα. Το επόμενο είναι να εφαρμοστούν οι πολιτικές που θα επιτρέψουν στη βιομηχανία να παραμείνει ανταγωνιστική», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Καμπανάκι» για τις εξαγωγές scrap αλουμινίου
Αναφερόμενος στο scrap αλουμινίου, ο επικεφαλής της Metlen τόνισε πως η ΕΕ θα πρέπει να το αντιμετωπίσει ως στρατηγική πρώτη ύλη και να περιορίσει τις εξαγωγές του προς τρίτες χώρες, υποστηρίζοντας ότι η κυκλική μεταλλουργία μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ενώ η συζήτηση γύρω από τις κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως είπε, επικεντρώνεται συνήθως στην ανάπτυξη νέων ορυχείων και παραγωγικών μονάδων, η Ευρώπη διαθέτει ήδη τεράστια αποθέματα πολύτιμων υλικών, τα οποία βρίσκονται εγκλωβισμένα σε βιομηχανικά κατάλοιπα και προϊόντα που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους.
Όπως ανέφερε, η αξιοποίηση αυτών των υλικών «δεν αποτελεί απλώς ανακύκλωση αλλά αποτελεί προηγμένη μεταλλουργία», καθώς διευρύνει τη βάση των διαθέσιμων πρώτων υλών της Ευρώπης, ενισχύει την ανθεκτικότητα της βιομηχανίας και περιορίζει τις εξαρτήσεις από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Ωστόσο, επισήμανε ότι η σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική βρίσκεται σε αντίφαση με αυτόν τον στόχο. Όπως είπε, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξάγει ποσότητες-ρεκόρ scrap αλουμινίου, παρότι αναγνωρίζει πως αποτελεί πλέον στρατηγικό πόρο.
Σύμφωνα με τον κ. Μυτιληναίο, σχεδόν όλο το διαθέσιμο scrap κατευθύνεται σήμερα προς την Κίνα, την Ινδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αξιοποιείται για την παραγωγή νέων μεταλλικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Όπως εξήγησε, οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμό 50% στο πρωτόχυτο αλουμίνιο, διατηρώντας ταυτόχρονα μηδενικό δασμό στις εισαγωγές scrap.
Με τον τρόπο αυτό προσελκύουν απορρίμματα αλουμινίου από ολόκληρο τον κόσμο, δημιουργούν σημαντική προστιθέμενη αξία στην εγχώρια οικονομία και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας τους.
Ο πρόεδρος της METLEN αναφέρθηκε και στις συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες για την επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές scrap αλουμινίου.
Όπως αποκάλυψε, μέχρι πριν από λίγες ημέρες οι πληροφορίες που διέθετε η European Metals ανέφεραν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσανατολιζόταν στην επιβολή δασμού εξαγωγής 30%.
Ωστόσο, νεότερες πληροφορίες έκαναν λόγο για πιθανή μείωση του δασμού στο 15%, κυρίως λόγω πιέσεων από Γερμανούς εμπόρους scrap.
«Αν τελικά συμβεί αυτό, θα πρόκειται για μια ιδιαίτερα δυσμενή εξέλιξη», προειδοποίησε.
«Κάθε τόνος scrap αλουμινίου που εγκαταλείπει την ευρωπαϊκή ήπειρο είναι ένας τόνος που δεν μπορεί να συμβάλει στη δική μας κυκλική οικονομία», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας την επικείμενη Πράξη για την Κυκλική Οικονομία (Circular Economy Act) ως μια μοναδική ευκαιρία όχι μόνο για την προώθηση της ανακύκλωσης, αλλά για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου βιομηχανικού πλαισίου κυκλικής μεταλλουργίας, το οποίο μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης τις επόμενες δεκαετίες.
Στο 1 δισ. ευρώ το εμπορικό έλλειμμα με Κίνα
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής της European Metals, James Watson, έκανε λόγο για μια σταδιακή αλλά ουσιαστική αλλαγή στην ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.
Ωστόσο, παρά την πρόοδο αυτή, ο Watson προειδοποίησε ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις.
«Δεν μπορεί να υπάρξει ενεργειακή μετάβαση χωρίς τα μέταλλα, εκτός αν επιλέξουμε να εξαρτόμαστε πλήρως από την Κίνα.
Δεν μπορεί να υπάρξει ψηφιακός μετασχηματισμός χωρίς τα μέταλλα. Και βεβαίως δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική άμυνα, εάν δεν διαθέτουμε τη δυνατότητα να παράγουμε οι ίδιοι τα απαραίτητα υλικά», υπογράμμισε.
Ο ίδιος εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από την Κίνα τόσο στις πρώτες ύλες όσο και στην επεξεργασία στρατηγικών μετάλλων.
«Διάβασα πρόσφατα στις εφημερίδες ότι το εμπορικό μας έλλειμμα με την Κίνα ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ την ημέρα.
Μας λένε ότι αυτό δεν είναι απλώς εμπορικό έλλειμμα. Στην πραγματικότητα μεταφέρουμε τον πλούτο μας αλλού. Προσωπικά πιστεύω ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά λανθασμένη πολιτική», είπε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι η ανταγωνιστικότητα εξακολουθεί να πλήττεται από το υψηλό ενεργειακό κόστος, εξηγώντας πως «αυτό που χρειαζόμαστε είναι να γίνει πραγματικότητα η μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα 50 ευρώ», ανέφερε, τονίζοντας πως οι υφιστάμενοι μηχανισμοί κρατικών ενισχύσεων δεν επαρκούν για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας.
Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική και οι παρεμβάσεις που έρχονται
Σύμφωνα με την Aleksandra Kordecka, μέλος του γραφείου του εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Stéphane Séjourné, η νέα πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιομηχανία τοποθετεί τη μεταλλουργία στο επίκεντρο.
Σύμφωνα με την ίδια, η νέα πολιτική φιλοδοξεί να καταστήσει την καθαρή βιομηχανική παραγωγή ελκυστική επενδυτική επιλογή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιταχύνοντας τις αδειοδοτήσεις, δημιουργώντας νέες αγορές για ευρωπαϊκά προϊόντα χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος και ενισχύοντας την παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών.
Η ίδια αναφέρθηκε στο Industrial Accelerator Act, που, όπως ανέφερε, αποτελεί τη ναυαρχίδα της νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
Όπως είπε, η νέα αυτή νομοθετική πρωτοβουλία αντλεί τα διδάγματα των τελευταίων ετών -από την ενεργειακή κρίση και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έως τις αθέμιτες επιδοτήσεις, τους περιορισμούς στις εξαγωγές και την αυξανόμενη χρήση των οικονομικών εξαρτήσεων ως γεωπολιτικού εργαλείου.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει μέσα στις επόμενες εβδομάδες νέο ενεργειακό πακέτο μέτρων, με στόχο τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, την ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων, τη μείωση των χρεώσεων δικτύου και την προώθηση της ηλεκτροποίησης της βιομηχανίας.
Επιπλέον, όπως αποκάλυψε, τον Σεπτέμβριο η Κομισιόν θα παρουσιάσει νέα πρόταση για τα scrap αλουμινίου, ενώ συνεχίζεται η εφαρμογή του Critical Raw Materials Act και η προετοιμασία της Πράξης για την Κυκλική Οικονομία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
