Η 25η Σύνοδος της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP) ολοκλήρωσε τις εργασίες της, με κεντρικό θέμα την οριστική επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, ζήτημα που παραμένει σταθερά στην ημερήσια διάταξη της επιτροπής από το 1984.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε τεκμηριωμένα το ιστορικό της υπόθεσης και τις θέσεις της Ελλάδας, υπογραμμίζοντας το δίκαιο αίτημα για επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η επιχειρηματολογία εστίασε στην παράνομη απόκτηση των Γλυπτών από τον Λόρδο Έλγιν, στην απουσία φιρμανιού ή σχετικών σουλτανικών εγγράφων και στις ζημιές που υπέστησαν τόσο κατά την απόσπασή τους όσο και από μεταγενέστερες επεμβάσεις.
Η ελληνική πλευρά ενημέρωσε τα μέλη της επιτροπής για τις συνεχιζόμενες προσπάθειες εξεύρεσης λύσης, βάσει των Συστάσεων και Αποφάσεων της UNESCO, χωρίς όμως μέχρι στιγμής ουσιαστική πρόοδο, λόγω της εμμονής της βρετανικής πλευράς στην πρόταση περί δανεισμού ως βάσης για συμφωνία.
Επιπλέον, η ελληνική αντιπροσωπεία επισήμανε την πρόσφατη απόπειρα της βρετανικής κυβέρνησης να εξαιρέσει 16 εθνικά μουσεία, μεταξύ των οποίων και το Βρετανικό Μουσείο, από διατάξεις του Charities Act 2022 που θα επέτρεπαν επιστροφές αντικειμένων για ηθικούς λόγους. Τόνισε ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτότητας.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, από την πλευρά του, επέμεινε ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νομίμως και ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την επιστροφή τους, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη μεγάλη επισκεψιμότητα του μουσείου.
Ευρεία διεθνής στήριξη στο ελληνικό αίτημα
Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας έτυχε θερμής υποδοχής από την πλειοψηφία των κρατών-μελών της Επιτροπής, όπως Ιταλία, Κολομβία, Βραζιλία, Αζερμπαϊτζάν, Κίνα, Τσεχία, Αίγυπτος, Πολωνία, Γουατεμάλα, Μπουρκίνα Φάσο, Λιβύη, Ιράν και Ζάμπια, καθώς και από κράτη-παρατηρητές, όπως Κύπρος, Τουρκία, Μπαχρέιν, Νιγηρία, Λίβανος, Μεξικό και Μαυριτανία. Όλες οι χώρες υποστήριξαν το αίτημα της Ελλάδας και ζήτησαν τη συνέχιση των προσπαθειών για επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών.
Η Τουρκία επανέλαβε ότι δεν υπάρχει κανένα σουλτανικό έγγραφο ή φιρμάνι που να νομιμοποιεί την απόσπαση των Γλυπτών και κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να μην επικαλείται πλέον την ύπαρξή του ως επιχείρημα.
Νέα Σύσταση της UNESCO
Η Διακυβερνητική Επιτροπή υιοθέτησε νέα Σύσταση, η οποία:
· Παραπέμπει στις προηγούμενες συστάσεις και αποφάσεις της.
· Σημειώνει ότι η Ελλάδα καλεί το Ηνωμένο Βασίλειο να συνεργαστούν για την επανένωση των Γλυπτών και τη μόνιμη έκθεσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης.
· Αναγνωρίζει για πρώτη φορά ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
· Εκφράζει ανησυχία για τη μακροχρόνια εκκρεμότητα του ζητήματος.
· Καλεί τις δύο πλευρές να εντείνουν τις προσπάθειες επίλυσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιστορικές, πολιτιστικές, νομικές και ηθικές διαστάσεις.
· Ζητά από τον γενικό διευθυντή της UNESCO να συμβάλει στη διοργάνωση συναντήσεων Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου για κοινά αποδεκτή λύση.
· Αποφασίζει την ένταξη του θέματος στην ατζέντα της 26ης Συνόδου.
Στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο γενικός γραμματέας Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού Γεώργιος Διδασκάλου, ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης καθ. Νικόλαος Σταμπολίδης, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών Βασιλική Παπαγεωργίου, η προϊσταμένη της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών Άρτεμις Παπαθανασίου και ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO Γεώργιος Κουμουτσάκος.
Πηγή φωτογραφίας: ΥΠΠΟ