Μια γενιά τεχνολογικά προηγμένη, αλλά και ακαδημαϊκά συντηρητική ως προς τη χρήση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, αποκαλύπτει η νέα έρευνα του φοιτητικού βαρόμετρου AU S-Bar του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Μέσω της έρευνας, που υλοποιήθηκε από την Palmos Analysis, αποτυπώνονται οι απόψεις της φοιτητικής κοινότητας για την ΤΝ και τις επιπτώσεις της.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το διάστημα 17-21 Μαΐου 2026 σε δείγμα 1.686 φοιτητών του ΑΠΘ, με στάθμιση ανά σχολή και ηλικία. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν σημαντικές διαφορές μεταξύ γενεών όσον αφορά την αντιμετώπιση της ΤΝ, τις ανησυχίες για την ψυχική υγεία και τις αντιλήψεις σχετικά με την αριστεία και την ισότητα.
Παρά την ευρεία διάδοση της ΤΝ, μόλις το 27% των φοιτητών δήλωσε ότι χρησιμοποιεί συστηματικά σχετικά εργαλεία, ενώ το 43% τα αξιοποιεί περιστασιακά. Επιπλέον, το 16% εκφράζει επιφυλάξεις ή έλλειψη εμπιστοσύνης και το 6% ενδιαφέρεται αλλά δεν γνωρίζει πώς να τα χρησιμοποιήσει σωστά.
Ο Διευθυντής Ερευνών της Palmos Analysis, Πασχάλης Τεμεκενίδης, εξήγησε ότι «στην πραγματικότητα διαπιστώνεται μία αποστασιοποίηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη είτε και ένας φόβος χρήσης». Όπως σημείωσε, πρόκειται για φοιτητές υψηλού μορφωτικού επιπέδου, γεγονός που καθιστά την επιφύλαξη αυτή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Διαφορές ανά γενιά και στάση απέναντι στην τεχνολογία
Το ΑΠΘ «φιλοξενεί» τρεις γενιές: Generation Z (72%), Millennials (16%) και Generation X (11%). Η έρευνα δείχνει ότι οι φοιτητές της Gen Z προτιμούν τις κλασικές μεθόδους μάθησης, όπως παραδόσεις και οπτικό υλικό, σε αντίθεση με τους μεγαλύτερους που αξιοποιούν περισσότερο τα διαδραστικά ψηφιακά εργαλεία. Όπως ανέφερε ο κ. Τεμεκενίδης, για τους Millennials και τη Gen X «η εξοικονόμηση χρόνου είναι κρίσιμη, καθώς συνδυάζουν σπουδές με οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις».
Παράλληλα, το 54% των φοιτητών ζητεί «καθοδήγηση για υπεύθυνη χρήση της ΑΙ» και το 40% την παροχή συγκεκριμένων εργαλείων ΤΝ για τη μάθηση. Το 62% δηλώνει ότι η συνεχής ψηφιακή έκθεση επηρεάζει αρνητικά τη συγκέντρωσή του, ενώ το 58% αναζητά καλύτερη ισορροπία μεταξύ online και offline ζωής.
Αξίες, στόχοι και αριστεία
Η προσωπική εξέλιξη αναδεικνύεται ως κυρίαρχος στόχος για τη Gen Z (76%), με το υψηλό εισόδημα (48%) και τη σταθερότητα (46%) να ακολουθούν. Στους Millennials, η προσωπική εξέλιξη συγκεντρώνει 69%, η σταθερότητα 54% και η δημιουργικότητα 53%. Στην Generation X, η προσωπική εξέλιξη φθάνει το 66%, η δημιουργικότητα 61% και η σταθερότητα 52%.
Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η κοινωνική αναγνώριση θεωρείται σημαντική μόλις από το 12% της Gen Z. Ο κ. Τεμεκενίδης παρατήρησε ότι «η ανάγκη για αναγνώριση είναι εξαιρετικά χαμηλά», τονίζοντας πως ούτε το υψηλό εισόδημα αποτελεί πλέον κυρίαρχο όνειρο.
Στο θέμα της αριστείας, το 61% των φοιτητών συνολικά επιθυμεί να επιβραβεύεται η εργατικότητα και η ανώτερη επίδοση, αλλά στους φοιτητές της Gen Z το ποσοστό πέφτει στο 55%, έναντι 72% στους Millennials και 76% στη Gen X. «Έχουμε μία γενιά η οποία φαίνεται ότι δεν καίγεται τόσο πολύ για την αριστεία», σημείωσε ο κ. Τεμεκενίδης.
Το σχόλιο της πρυτανικής αρχής
Ο πρύτανης του ΑΠΘ, Κυριάκος Αναστασιάδης, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τα ευρήματα, τονίζοντας την ανάγκη «να προλάβουμε τις εξελίξεις». Όπως είπε, «η Gen A που έρχεται θα χρειαστεί προγράμματα εναρμονισμένα με την εποχή». Προέβλεψε δε ότι η ΤΝ δε θα αντικαταστήσει τα πανεπιστήμια, αλλά εκείνα που θα διδάξουν συνεργασία με την ΤΝ θα επικρατήσουν.
«Το πανεπιστήμιο δεν υπάρχει για να διδάσκει στους νέους πώς να χρησιμοποιούν τα εργαλεία της Τεχνητής Νοημοσύνης, υπάρχει όμως για να τους διδάσκει πότε να τα εμπιστεύονται και πότε όχι», υπογράμμισε ο κ. Αναστασιάδης.
Ο αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας, Καθηγητής Ιωάννης Ρέκανος, στάθηκε στον συντηρητισμό των φοιτητών απέναντι στην ενσωμάτωση εργαλείων ΤΝ στη διδασκαλία, χαρακτηρίζοντας θετικό ότι επιθυμούν τη συμμετοχή σε κοινωνικές ομάδες και συλλογικές διαδικασίες.
Ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης, Καθηγητής Νικόλαος Μαγγιώρος, επισήμανε ότι η έρευνα ανατρέπει στερεότυπα για τη χρήση της ΤΝ από τους νέους και υποδεικνύει την ανάγκη αναμόρφωσης των προγραμμάτων σπουδών, ώστε να ενσωματωθεί ισορροπημένα η νέα τεχνολογία.
Τέλος, ο αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Διά Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης, παρατήρησε ότι η σημερινή γενιά βιώνει την τεχνολογική επανάσταση σε καθεστώς ανασφάλειας, αβεβαιότητας και σκεπτικισμού, σε αντίθεση με τις προηγούμενες που την αντιμετώπιζαν με αισιοδοξία.