Η πρόβλεψη για ελάχιστη συμμετοχή 25% της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους αναπτυξιακούς στόχους της επόμενης δεκαετίας.
Κυβέρνηση, επιχειρήσεις και παραγωγικοί φορείς συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το μέτρο μπορεί να μετατρέψει μέρος των αμυντικών δαπανών από δημοσιονομικό κόστος σε επένδυση για την ελληνική οικονομία. Η πρωτοβουλία αναμένεται να δημιουργήσει νέα παραγωγική δραστηριότητα, θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, τεχνογνωσία και ισχυρότερη εξαγωγική δυναμική.
Η συζήτηση για την ουσιαστική συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα επανήλθε στο προσκήνιο με αφορμή τα εγκαίνια της τέταρτης παραγωγικής μονάδας του M Technologies Hub της METLEN στον Βόλο. Η επένδυση ανέδειξε την ανάγκη σύνδεσης των μεγάλων αμυντικών προμηθειών με την ελληνική παραγωγή, σε μια περίοδο που η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες και επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο ύψος των συμβάσεων που μπορούν να αναλάβουν οι ελληνικές επιχειρήσεις. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας ισχυρής βιομηχανικής βάσης, ικανής να συμμετέχει στην παραγωγή, συντήρηση, αναβάθμιση και τεχνολογική εξέλιξη αμυντικών συστημάτων, διατηρώντας σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας στη χώρα.
Επενδύσεις και τεχνολογική ανάπτυξη
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η εφαρμογή του μέτρου μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες επενδύσεις σε εργοστάσια, εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό. Παράλληλα, θα επιτρέψει στις ελληνικές επιχειρήσεις να ενταχθούν ευκολότερα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες των μεγάλων αμυντικών ομίλων.
Η συμμετοχή στα εξοπλιστικά προγράμματα δεν αφορά μόνο την κατασκευή εξαρτημάτων, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε μεταφορά τεχνογνωσίας, ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών και ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής μεταποίησης.
Κυβερνητικές πρωτοβουλίες
Η κυβέρνηση έχει θέσει ως βασική επιδίωξη την ενσωμάτωση ουσιαστικής ελληνικής προστιθέμενης αξίας στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει τονίσει ότι το 25% ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής αποτελεί κυβερνητική επιλογή, επισημαίνοντας πως στόχος είναι σημαντικό μέρος των αμυντικών δαπανών να επιστρέφει στην οικονομία μέσω παραγωγής, επενδύσεων και νέων θέσεων εργασίας.
Όπως έχει αναφέρει, το ποσοστό αυτό πρέπει να μεταφράζεται σε «πραγματική επένδυση στην ελληνική αμυντική βιομηχανία» και όχι σε τυπικές ή περιορισμένης αξίας συμμετοχές.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το υπουργείο Ανάπτυξης. Ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε την επένδυση της METLEN στον Βόλο εμβληματική για τη βιομηχανική ανασυγκρότηση, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής αποτελεί βασικό πυλώνα της νέας παραγωγικής πολιτικής. Παράλληλα ανακοίνωσε την ενεργοποίηση ειδικού καθεστώτος του Αναπτυξιακού Νόμου για την άμυνα, ύψους 150 εκατ. ευρώ, με στόχο την προσέλκυση νέων ιδιωτικών επενδύσεων στον κλάδο.
Η θέση της βιομηχανίας
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την κυβερνητική πρωτοβουλία, υπογραμμίζοντας ότι «έχει έρθει η ώρα οι Ένοπλες Δυνάμεις και η ελληνική αμυντική βιομηχανία να έρθουν πιο κοντά», όπως συμβαίνει στις ανεπτυγμένες χώρες. Παράλληλα, πρότεινε τα προγράμματα με ελληνική συμμετοχή άνω του 25% να λαμβάνουν πρόσθετη βαθμολογία κατά την αξιολόγηση των προσφορών, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η εγχώρια παραγωγή και να δημιουργηθούν ισχυρότερα επενδυτικά κίνητρα.
Η επένδυση της METLEN στον Βόλο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας δυναμικής στον κλάδο. Το M Technologies Hub εξελίσσεται σε καθετοποιημένο βιομηχανικό οικοσύστημα με έξι παραγωγικές μονάδες, στοχεύοντας στην κατασκευή προηγμένων αμυντικών συστημάτων και στη συμμετοχή της Ελλάδας σε διεθνή προγράμματα.
Σταθερό πλαίσιο και ευρωπαϊκή διάσταση
Εκπρόσωποι της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας τονίζουν ότι η πρωτοβουλία θα αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική μέσα από ένα σταθερό πλαίσιο εφαρμογής, που θα προσφέρει προβλεψιμότητα και θα διευκολύνει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό. Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) ζητά η πρόβλεψη για το 25% να αποκτήσει μόνιμο νομοθετικό χαρακτήρα, με σαφείς κανόνες, διαφανείς διαδικασίες και αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και αυξάνει σημαντικά τους διαθέσιμους πόρους για την άμυνα. Για την Ελλάδα, η συγκυρία είναι ευνοϊκή, καθώς συνδυάζεται με εκτεταμένο πρόγραμμα εξοπλισμών που μπορεί να δημιουργήσει σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία.
Η εφαρμογή της πρόβλεψης για ελάχιστη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα αναμένεται να αποτελέσει βασικό στοιχείο της νέας αμυντικής και βιομηχανικής πολιτικής. Η εξέλιξη του πλαισίου εφαρμογής και η ανταπόκριση της εγχώριας βιομηχανίας θα είναι κρίσιμοι παράγοντες για την αξιοποίηση των επενδύσεων της επόμενης δεκαετίας.