Το υπουργείο Πολιτισμού δίνει νέα ώθηση στην προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Σάμου, με την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Καρλόβασι και την απόδοση στο κοινό δύο σημαντικών μνημείων: του μεταβυζαντινού ναού των «'Αη Γιαννάκηδων» στο 'Ανω Βαθύ και του Παλαιοχριστιανικού Κοιμητηρίου στο Πυθαγόρειο. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, οι παρεμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 10 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούνται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενισχύοντας την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η επίσκεψή μας σηματοδοτεί μία σειρά από σημαντικές εξελίξεις για τον πολιτισμό στη Σάμο. Με την επίσημη εγκατάσταση του αναδόχου στον ιστορικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Καρλόβασι ξεκινά ένα έργο μείζονος σημασίας για την αποκατάσταση ενός εμβληματικού μνημείου, το οποίο υπέστη σοβαρότατες βλάβες κατά τον καταστροφικό σεισμό του 2020».
Η υπουργός τόνισε ότι ο ναός, προϋπολογισμού 7,5 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΠΟ 2026-2030 και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τρία χρόνια. Παράλληλα, επεσήμανε πως αποδόθηκαν στην τοπική κοινωνία δύο ακόμη σημαντικά μνημεία, τα οποία ολοκληρώθηκαν χάρη στη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Αποκατάσταση του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου
Ο Μητροπολιτικός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου στο Καρλόβασι υπέστη σοβαρές ζημιές από τον σεισμό της 30ής Οκτωβρίου 2020. Για την προστασία του χρηματοδοτήθηκαν άμεσα μέτρα άρσης ετοιμορροπίας ύψους 265.748 ευρώ, ενώ δρομολογήθηκε το έργο στερέωσης και αντισεισμικής θωράκισης. Οι μελέτες αποκατάστασης εκπονήθηκαν με συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού, της Γενικής Γραμματείας Νησιωτικής Πολιτικής και της Ιεράς Μητρόπολης Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών, με προϋπολογισμό 250.000 ευρώ.
Ο ναός των 'Αη Γιαννάκηδων στο 'Ανω Βαθύ
Ο Ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου («'Αη-Γιαννάκηδες») στο 'Ανω Βαθύ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά μνημεία της Σάμου. Χτισμένος τον 18ο αιώνα ως μετόχι της Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής, ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική του, τους τέσσερις τρούλους και το περίτεχνο κωδωνοστάσιο. Μετά από δεκαετίες φθοράς, ο ναός αποδόθηκε ξανά στο κοινό έπειτα από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης.
Οι εργασίες περιλάμβαναν στερέωση, ενίσχυση του μνημείου, συντήρηση του ζωγραφικού και γλυπτού διακόσμου, αναβάθμιση υποδομών και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου. Στο επόμενο στάδιο θα ακολουθήσει η συντήρηση των ξύλινων τέμπλων και εικόνων, με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Το Παλαιοχριστιανικό Κοιμητήριο στο Πυθαγόρειο
Το Παλαιοχριστιανικό Κοιμητήριο της αρχαίας πόλης της Σάμου στη θέση «Γλυφάδα» του Πυθαγορείου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του νησιού. Χρησιμοποιήθηκε από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., αποτυπώνοντας τη μετάβαση από τον αρχαίο στον χριστιανικό κόσμο. Η πρόσφατη αποκατάστασή του, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, περιλάμβανε ανασκαφή, στερέωση και διαμόρφωση του χώρου ώστε να είναι πλήρως επισκέψιμος.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν το κεντρικό Μαρτύριο του 4ου αιώνα, 28 κιβωτιόσχημους τάφους, 17 αρκοσόλια και πλήθος ευρημάτων, όπως αγγεία, κοσμήματα, λύχνους και χρυσά νομίσματα της εποχής του Ιουστινιανού Α΄. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν έργα ανάδειξης με φωτισμό, ενημερωτικές πινακίδες και διαμορφωμένες διαδρομές για τους επισκέπτες.
Η υπουργός Πολιτισμού παρουσίασε τα έργα στη Σάμο, μαζί με τον μητροπολίτη Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών κ.κ. Ευσέβιο, τον βουλευτή Βορείου Αιγαίου Χριστόδουλο Στεφανάδη, τον περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνο Μουτζούρη και τους δημάρχους Δυτικής και Ανατολικής Σάμου. Στην επίσκεψη συμμετείχαν επίσης υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠΠΟ.
Πηγή φωτογραφίας: ΥΠΠΟ