Με προσεκτικές κινήσεις και αξιοσημείωτη εμπειρία, η Αγνή Κανδύλη-Βατιάνη από το Βόιο Κοζάνης αποτυπώνει κάθε λεπτομέρεια καθώς ζωγραφίζει τα πασχαλινά αβγά, όχι με μπογιές, αλλά με κερί και κοντύλι. Η τεχνική της είναι τόσο ιδιαίτερη που ενέπνευσε τις κυρίες των ΚΑΠΗ στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης να παρακολουθήσουν με ενθουσιασμό το σεμινάριό της και να δημιουργήσουν τα δικά τους έργα, κρατώντας ζωντανή την παράδοση.
«Πρόκειται για μια παραδοσιακή πασχαλινή τεχνική, η οποία γίνεται χρησιμοποιώντας ένα ειδικό εργαλείο, το κοντύλι. Πρωταγωνιστής είναι το λιωμένο μελισσοκέρι, που εφαρμόζεται πάνω στο αυγό πριν από το βάψιμο, δημιουργώντας περίτεχνα σχέδια», ανέφερε μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Κανδύλη-Βατιάνη.
Η δημιουργός ασχολείται με την «περδίκα» εδώ και τρεις δεκαετίες, έχοντας περάσει από τα χέρια της χιλιάδες αβγά. Η αγάπη της για τη ζωγραφική και την καλλιτεχνία την οδήγησε να αφιερωθεί πλήρως στη διατήρηση του εθίμου, το οποίο, όπως λέει, κρατά με νύχια και με δόντια.
«Έχω ζωγραφίσει αμέτρητα αβγά. Γιατί δεν είναι μόνο αυτά που παρουσιάζω. Κάποια θα σπάσουν, κάποια δεν θα βαφτούν καλά. Μπορεί να παρουσιάσω 100, αλλά να έχω φτιάξει 300. Έχω και έναν πτηνοτρόφο που δουλεύει μόνο για μένα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Αναβίωση ενός ξεχασμένου εθίμου
Η τέχνη της την κέρδισε τόσο πολύ, ώστε παρακολούθησε σεμινάρια για να εξελιχθεί και πλέον διδάσκει, συμμετέχει σε εκδηλώσεις και έχει βραβευθεί. «Το έθιμο ξεκίνησε μάλλον πριν από πάρα πολλά χρόνια, στο Βόιο, στις Βάνες και σε μερικά χωριά των Γρεβενών. Ήταν ένα έθιμο που το χρησιμοποιούσαν για να κερνούν. Αυτά τα αβγά ήταν για επίσημους, που θα τους τα πρόσφεραν το Πάσχα, και για τις νύφες που θα πήγαιναν δώρα, αλλά με απλά σχέδια, με λουλουδάκια και διακοσμητικά μοτίβα. Είναι χειροποίητο και έτσι ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου, γιατί το έθιμο είχε χαθεί. Το ξαναζωντάνεψα σιγά σιγά, πηγαίνοντας σε σεμινάρια και εκθέσεις. Το Υπουργείο Πολιτισμού με έχει βραβεύσει για την προσπάθεια που κάνω να αναδείξω το έθιμο και συνεχίζω όσο μπορώ», σημειώνει η καλλιτέχνιδα.
Αρχικά, τα σχέδια περιλάμβαναν στοιχεία της φύσης και γεωργικά εργαλεία. Όταν χάθηκε το κοντύλι, η τεχνική γινόταν με τη μύτη από το κορδόνι του παπουτσιού, μέχρι που αυτό έγινε πλαστικό και δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. Η ίδια βρήκε λύση με ένα μεταλλικό εργαλείο που διατηρεί τη θερμότητα, επαναφέροντας την παραδοσιακή μέθοδο.
Η τέχνη και η έμπνευση πίσω από τα «αβγά-κοσμήματα»
Η έμπνευσή της προέρχεται από τη φύση και τη φαντασία της, κάτι που αποτυπώνεται στα περίτεχνα αβγά της. «Ξεκίνησα με γεωμετρικά σχήματα και λουλούδια, αλλά τα έχω εξελίξει πιο καλλιτεχνικά. Το πιο περίτεχνο αβγό που έχω κάνει είναι από στρουθοκάμηλο. Έχω κάνει και έκθεση με το Υπουργείο Πολιτισμού, την οποία είχε αναλάβει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης. Εκεί, το αβγό που έφτιαξα ήταν το πιο δύσκολο. Δούλευα τρεις μέρες για ένα μικρό αβγό», εξηγεί.
Σύμφωνα με τις δημιουργούς που ασχολούνται με την τέχνη της «περδίκας», το όνομα των κόκκινων αυτών πασχαλινών αβγών σχετίζεται με την ομορφιά τους, καθώς είναι όμορφα σαν πέρδικες. «Πέρδικα λέμε μια όμορφη κοπέλα, μία όμορφη γυναίκα, την όμορφη νύφη», αναφέρει η Αγνή Κανδύλη-Βατιάνη, που συνεχίζει να διδάσκει την τεχνική της, διατηρώντας ζωντανή μια πολύτιμη πολιτιστική παράδοση.