Η ψηφιακή διακυβέρνηση και ειδικότερα το σύστημα των ψηφιακών passes μέσω της πλατφόρμας vouchers.gov.gr, έχουν αναδειχθεί σε βασικό μοχλό μετασχηματισμού του κράτους τα τελευταία χρόνια. Μέσα σε μια εξαετία διαδοχικών κρίσεων –από την πανδημία και την ενεργειακή αστάθεια έως τις φυσικές καταστροφές και τον πληθωρισμό– η ελληνική Πολιτεία χρειάστηκε να επιδείξει ταχύτητα, ακρίβεια και αποτελεσματικότητα στη στήριξη των πολιτών. Από το 2019, η χώρα πραγματοποίησε ένα ουσιαστικό άλμα προς τη ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης, επαναπροσδιορίζοντας τον τρόπο άσκησης πολιτικής.
Κεντρικό εργαλείο αυτής της μετάβασης αποτέλεσε το μοντέλο των ψηφιακών ενισχύσεων μέσω άυλων καρτών. Υπό τον συντονισμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, δημιουργήθηκε ένα ενιαίο οικοσύστημα παρεμβάσεων που εξαλείφει τη γραφειοκρατία και επιτρέπει την άμεση πίστωση των ενισχύσεων. Το αποτέλεσμα είναι ένα κράτος που ανταποκρίνεται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο στις ανάγκες των πολιτών.
«Τα ψηφιακά "passes" μέσω της πλατφόρμας vouchers.gov.gr αποτυπώνουν ένα κράτος που παρεμβαίνει άμεσα, στοχευμένα και με διαφάνεια εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, αξιοποιώντας την τεχνολογία για να φτάνει η ενίσχυση γρήγορα και χωρίς γραφειοκρατία στους πολίτες. Τα τελευταία χρόνια δείξαμε ότι η Πολιτεία μπορεί να ανταποκρίνεται με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, στηρίζοντας ουσιαστικά την κοινωνία ακόμη και σε περιόδους αυξημένων πιέσεων», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Η αριθμητική αποτύπωση των ψηφιακών ενισχύσεων
Τα στοιχεία των προγραμμάτων δείχνουν την έκταση της παρέμβασης. Κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, τα Fuel Pass 1 και 2 κάλυψαν 5.232.156 δικαιούχους με συνολική ενίσχυση 594.982.194 ευρώ, ενώ το Power Pass στήριξε 2.029.912 πολίτες με 293.575.366 ευρώ. Συνολικά, διοχετεύθηκαν πάνω από 888 εκατ. ευρώ στην οικονομία μέσα σε λίγους μήνες, με πλήρως ψηφιακές διαδικασίες.
Το 2023, το Market Pass αποτέλεσε ένα από τα πιο μαζικά προγράμματα άμεσης ενίσχυσης, με συνολικό ύψος 771.344.963 ευρώ σε τρεις κύκλους. Μόνο στον πρώτο κύκλο, 2.840.935 πολίτες έλαβαν 491.895.233 ευρώ, ενώ οι επόμενοι δύο κύκλοι διένειμαν 244.597.566 και 34.852.164 ευρώ αντίστοιχα.
Κατά την πανδημία, το Freedom Pass αποτέλεσε ένα συμβολικό εργαλείο στήριξης των νέων. Συνολικά 555.824 νέοι έλαβαν 155.157.556 ευρώ, ενώ το συμπληρωματικό Freedom Pass/Data ενίσχυσε 102.587 δικαιούχους με 5.088.309 ευρώ.
Στοχευμένες και αναπτυξιακές δράσεις
Το πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους» κατέγραψε 107.204 δικαιούχους το 2024 (17.376.205 ευρώ) και 106.101 το 2025 (29.020.500 ευρώ), ενισχύοντας την εγχώρια τουριστική ζήτηση. Το North Evia Pass στήριξε περιοχές που επλήγησαν από πυρκαγιές, με 6.550 δικαιούχους το 2023 (830.000 ευρώ) και 5.566 το 2025 (834.900 ευρώ). Παράλληλα, το Thessaly-Evros Pass κάλυψε 35.000 δικαιούχους το 2024 (4.450.000 ευρώ) και 11.328 το 2025 (1.849.200 ευρώ), κατευθύνοντας πόρους σε περιοχές που βρέθηκαν στο επίκεντρο φυσικών καταστροφών.
Η ενίσχυση της νέας γενιάς αποτυπώνεται στο Youth Pass, με σταθερή αύξηση δικαιούχων και προϋπολογισμού: 139.728 νέοι το 2023 (20.959.200 ευρώ), 145.688 το 2024 (21.853.200 ευρώ) και 154.064 το 2025 (23.109.600 ευρώ). Το Dentist Pass το 2023 κάλυψε 245.652 δικαιούχους με 5.793.692 ευρώ, αποδεικνύοντας ότι η ψηφιακή στόχευση μπορεί να εφαρμοστεί και σε εξειδικευμένες κοινωνικές ανάγκες.
Ένα νέο πρότυπο κρατικής λειτουργίας
Συνολικά, μέσα σε λίγα χρόνια, διοχετεύθηκαν δισεκατομμύρια ευρώ μέσω ψηφιακών εργαλείων, με εκατομμύρια συναλλαγές μεταξύ κράτους και πολιτών. Το σημαντικότερο όμως στοιχείο είναι η ταχύτητα εκτέλεσης: αιτήσεις που ολοκληρώνονται σε λίγα λεπτά, αυτοματοποιημένες εγκρίσεις και άμεσες πιστώσεις.
Το μοντέλο των «passes» σηματοδοτεί μια ουσιαστική μετατόπιση στη λειτουργία του κράτους. Η τεχνολογία μετατρέπεται σε βασικό μηχανισμό άσκησης πολιτικής, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη στοχευμένη παρέμβαση. Η συνέχιση των προγραμμάτων, με νέους κύκλους όπως το επόμενο Fuel Pass και το υπό σχεδιασμό Chios-Kythira Pass 2026, επιβεβαιώνει ότι η ψηφιακή αυτή προσέγγιση έχει πλέον παγιωθεί ως σύγχρονο εργαλείο δημόσιας πολιτικής.