«Κύματα» 500ευρών κατακλύζουν τις τράπεζες, προβληματισμός στην ΤτΕ

«Κύματα» χαρτονομισμάτων μεγάλης αξίας, των 500 και 200 ευρώ, δέχονται τους τελευταίους μήνες τα τραπεζικά καταστήματα, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό τόσο στην Τράπεζα της Ελλάδος όσο και στις εμπορικές τράπεζες.

Τραπεζικά στελέχη διερευνούν το φαινόμενο και εκτιμούν ότι η απότομη αύξηση των «μεγάλων» χαρτονομισμάτων, που μπαίνουν στο τραπεζικό σύστημα ως καταθέσεις, οφείλεται σε σειρά παραγόντων: στην έντονη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων και την οικοδομή, όπου τα μετρητά εξακολουθούν να κυριαρχούν, στην επιστροφή χρημάτων που από την περίοδο της κρίσης φυλάσσονταν σε θυρίδες και «στρώματα», αλλά και στην αυξανόμενη παρουσία αλλοδαπών στη χώρα, είτε για τουρισμό είτε για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων.

Στελέχη τραπεζών σημειώνουν στο BD ότι μέρος των μετρητών που επανεισέρχονται στην οικονομία είναι πιθανό να μην έχουν ακολουθήσει πλήρως το γράμμα του νόμου, να είναι αδήλωτα ή ακόμη και προϊόν παράνομων δραστηριοτήτων.

Υπάρχουν, επίσης, υποψίες ότι μέρος των εισαγόμενων μετρητών μπορεί να συνδέεται με κεφάλαια από τη Ρωσία, χώρες των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής, περιοχές που δοκιμάζονται από γεωπολιτική αστάθεια και συγκρούσεις.

Με τα χρήματα αυτά εκτιμάται ότι αγοράζονται διαμερίσματα, επενδυτικά ακίνητα, οικόπεδα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία στη συνέχεια κατατίθενται από τους πωλητές στις εγχώριες εμπορικές τράπεζες.

Σημειώνεται ότι ποσοστό που προσεγγίζει το 90% των αγοραπωλησιών ακινήτων πραγματοποιείται με μετρητά, στοιχείο που ενισχύει τις ανησυχίες για το μέγεθοςτης μαύρης οικονομίας.

Η εικόνα αυτή αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι, παρά τη μεγάλη διείσδυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και τη θεαματική μείωση του κενού ΦΠΑ, η «μαύρη» οικονομία στην Ελλάδα παραμένει ανθηρή και εκτεταμένη. Σε αρκετά επαγγέλματα, τόσο «ευγενή» —όπως γιατροί και δικηγόροι— όσο και χειρωνακτικά —όπως υδραυλικοί και ηλεκτρολόγοι— τα μετρητά εξακολουθούν να κατέχουν σημαντικό μερίδιο στις καθημερινές συναλλαγές.

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν ακόμα μεγάλα περιθώρια για τον περιορισμό των συναλλαγών εκτός του επίσημου συστήματος και την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων γεγονός που έχει ευεργετική επίδραση στην οικονομία και τα δημόσια οικονομικά.

Έρχονται ακόμα τα μετρητά της κρίσης

Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν, επίσης, ότι μέρος των «μεγάλων» χαρτονομισμάτων που καταλήγουν στις τράπεζες αποτελεί απόθεμα μετρητών που είχε δημιουργηθεί την περίοδο της κρίσης, υπό τον φόβο εξόδου της χώρας από το ευρώ.

Παράλληλα, το ειδικό καθεστώς των χαρτονομισμάτων των 500 ευρώ —τα οποία εξακολουθούν να κυκλοφορούν, αλλά δεν εκδίδονται νέα από το 2019 στο πλαίσιο της καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος και της φοροδιαφυγής— κινητοποιεί αρκετούς κατόχους τους να τα αντικαταστήσουν με πιο εύχρηστα χαρτονομίσματα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αύξηση στην κυκλοφορία των «μεγάλων» χαρτονομισμάτων δεν περιορίζεται στην Αττική, αλλά καταγράφεται και σε άλλα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Θεσσαλονίκη και η Λάρισα.

Όπως μεταφέρουν τραπεζικά στελέχη στο Business Daily, το 2025 και ειδικά το τελευταίο τρίμηνο καταγράφεται σημαντική εισροή χαρτονομισμάτων των 500 και 200 ευρώ στις τράπεζες, εξέλιξη που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη γενικότερη μείωση της κυκλοφορίας μετρητών στην οικονομία, ως αποτέλεσμα της άνθισης των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Η επιστροφή των καταθέσεων

Οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων στα τραπεζικά ιδρύματα κινούνται σε σταθερή ανοδική τροχιά την τελευταία εξαετία, τάση που εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί και το 2026, με ώθηση από τα νέα μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης και τις μισθολογικές ενισχύσεις που δρομολογούνται.

Με βασικό μοχλό τα νοικοκυριά, το απόθεμα καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε σωρευτικά κατά 43,7 δισ. ευρώ την περίοδο Δεκεμβρίου 2020 – Νοεμβρίου 2025, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος τους στα 207 δισ. ευρώ.

Οι εισροές αυτές αντανακλούν τη σταθεροποίηση της οικονομίας μετά την κρίση, καθώς και τη σταθερά ανοδική πορεία που καταγράφεται μετά την πανδημία του 2020.