Την ώρα που οι περικοπές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είναι υπερδιπλάσιες σε σχέση με έναν χρόνο πριν, 480 αιτήματα για σύνδεση μπαταριών στο σύστημα περιμένουν στην «ουρά» για να μάθουν αν θα λάβουν όρους σύνδεσης.
Σύμφωνα με την λίστα που έφερε τις τελευταίες ημέρες στο φως ο ΑΔΜΗΕ, τα αιτήματα που έχουν κατατεθεί μέχρι σήμερα για standalone μπαταρίες στο Σύστημα Μεταφοράς αγγίζουν τα 27,5 GW, επιβεβαιώνοντας ότι η αποθήκευση έχει μετατραπεί στο νέο «πεδίο μάχης», καθώς μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα στο επενδυτικό ενδιαφέρον και στον διαθέσιμο χώρο.
Υπολογίζεται ότι το 2026 θα έχουν τεθεί σε λειτουργία μονάδες αποθήκευσης ισχύος περίπου 1 GW, ενώ τα standalone έργα που δεν λαμβάνουν ενίσχυση από επιδοτήσεις εκτιμάται πως δεν θα προχωρήσουν σε εμπορική λειτουργία πριν από τα τέλη του 2028.
Την ίδια ώρα, η ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ προχωρά με γοργούς ρυθμούς εντείνοντας το χάσμα ανάμεσα στην αυξανόμενη παραγωγή και τις διαθέσιμες δυνατότητες αποθήκευσης.
Περικοπές ρεκόρ ΑΠΕ, απώλεια εσόδων και αυξημένα κόστη
Ωστόσο, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον τομέα των ΑΠΕ, οι οποίες έχουν διεισδύσει πάνω από 50% στο ενεργειακό μίγμα, η απουσία μπαταριών, οδηγεί σε ολοένα και μεγαλύτερες απορρίψεις ενέργειας, που μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος για τους καταναλωτές και χαμένα έσοδα για τους παραγωγούς.
Οι περικοπές ΑΠΕ το 2025 άγγιξαν τις 1,85 TWh, ποσό που αντιστοιχεί στο 7% της παραγωγής, νούμερο υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2024, με τα φωτοβολταϊκά πάρκα να είναι ο μεγαλύτερος ζημιωμένος.
Μάλιστα, οι συνεχώς αυξανόμενες περικοπές και η μεγάλη απώλεια εσόδων έχει οδηγήσει πολλούς παραγωγούς ΑΠΕ (κυρίως μικρούς) να επιλέξουν την πόρτα της εξόδου από την αγορά, τη στιγμή που καθυστερεί η θέσπιση του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών ΑΠΕ, ο οποίος φιλοδοξεί να αντισταθμίσει τις «αδικίες» που καταγράφονται στην εφαρμογή των περικοπών, όπου οι μικροί παραγωγοί πλήττονται περισσότερο.
Βέβαια, σημαντική είναι και η περιβαλλοντική διάσταση του ζητήματος, αφού όσο τίποτα δε λειτουργεί όπως θα έπρεπε απομακρυνόμαστε από τους στόχους της πράσινης μετάβασης.
Για του λόγου το αληθές, σε πρόσφατη ανάλυση του Green Tank, αναφέρεται πως το ανθρακικό αποτύπωμα της ηλεκτροπαραγωγής και η ένταση άνθρακα θα μπορούσαν να μειωθούν ακόμα περισσότερο το 2025 εάν είχαν αποφευχθεί οι περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, και η αντίστοιχη ποσότητα ενέργειας είχε διοχετευθεί για να περιοριστεί η παραγωγή από μονάδες λιγνίτη και αερίου.
«Βροχή» αιτημάτων για σύνδεση μπαταριών
Σε αναμονή για χορήγηση όρων σύνδεσης βρίσκονται 480 αιτήματα που αντιστοιχούν σε έργα συνολικής ισχύος 27.518 MW και χωρητικότητας σχεδόν 80 GWh, τα οποία υποβλήθηκαν από το 2022 έως και την 31η Οκτωβρίου 2025, ημερομηνία λήξης της σχετικής πρόσκλησης του ΥΠΕΝ για standalone μπαταρίες με αδειοδοτική πριμοδότηση.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι πλέον το αν υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον, που αυτό είναι ξεκάθαρο, αλλά το πώς αυτό θα μεταφραστεί σε ώριμα έργα που θα ενισχύσουν τη σταθερότητα του συστήματος, θα περιορίσουν τις περικοπές και θα στηρίξουν ουσιαστικά την ενεργειακή μετάβαση, χωρίς να χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Το «χαρτοφυλάκιο» του ΥΠΕΝ και η έκρηξη του 2025
Στον κατάλογο των αιτημάτων καταγράφεται η παρουσία σχεδόν όλων των μεγάλων ονομάτων της αγοράς ΑΠΕ και ενέργειας. Εταιρείες όπως η Helleniq Energy, η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ και η SEE Renewables συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που διεκδικούν ρόλο στη νέα αγορά της αποθήκευσης, επιβεβαιώνοντας ότι οι μπαταρίες αποτελούν πλέον στρατηγική επιλογή και όχι απλώς συμπληρωματική δραστηριότητα.
Αν και η λίστα του ΑΔΜΗΕ δεν διαχωρίζει ποια αιτήματα αφορούν ειδικά την πρόσκληση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αρμόδιες πηγές εκτιμούν ότι το επιμέρους χαρτοφυλάκιο των έργων που διεκδικούν αδειοδοτική προτεραιότητα υπερβαίνει ελαφρώς τα 10 GW.
Η πλειονότητα αυτών φαίνεται να έχει κατατεθεί εντός του 2025, μετά την προκήρυξη της πρόσκλησης τον Μάρτιο του ίδιου έτους, γεγονός που αποτυπώνει τη μαζική κινητοποίηση των επενδυτών.
Η μεγάλη διαλογή από τα 10 GW στα 3,8 GW
Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η αξιολόγηση των αιτημάτων, με τη διαδικασία να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, και με το ΥΠΕΝ να αναμένεται να εκδώσει άμεσα την υπουργική απόφαση για τη σύσταση της Επιτροπής Αξιολόγησης, στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Υπουργείου, του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ.
Το έργο της Επιτροπής κάθε άλλο παρά εύκολο είναι. Στην περίπτωση του ΑΔΜΗΕ, τα αιτήματα που υπερβαίνουν τα 10 GW θα πρέπει να συρρικνωθούν σε ένα ανώτατο όριο 3,8 GW, ενώ αντίστοιχα στο δίκτυο διανομής τα 2,1 GW αιτημάτων θα πρέπει να περιοριστούν στα 900 MW.
Με άλλα λόγια, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των επενδυτών θα μείνει αναγκαστικά εκτός, γεγονός που δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για ενστάσεις και προσφυγές.
«Θολά» τα κριτήρια και φόβοι καθυστερήσεων
Η βασική πρόκληση εντοπίζεται στα κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία στην περίπτωση του ΑΔΜΗΕ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ασαφή.
Το «παράθυρο» αυτό ενδέχεται να πυροδοτήσει κύμα αντιδράσεων από επενδυτές που θα θεωρήσουν ότι αδικήθηκαν, με κίνδυνο να προκληθούν σημαντικές καθυστερήσεις στην οριστικοποίηση της λίστας των δικαιούχων.
Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή καλείται να ξεκαθαρίσει εξαρχής το πλαίσιο, ώστε να περιοριστεί το ενδεχόμενο ενστάσεων και να διασφαλιστεί η ταχεία υλοποίηση των έργων.
Η πίεση του χρόνου είναι δεδομένη, καθώς τόσο το ΥΠΕΝ όσο και η αγορά επιδιώκουν να «τρέξει» το εγχείρημα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενες προκλήσεις του ηλεκτρικού συστήματος.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
