Η Κομισιόν εγκρίνει την ελληνική πρόταση για το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων

Η Κομισιόν ενέκρινε το ελληνικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων ύψους 400 εκατ. ευρώ για τη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων που αυξάνουν την παραγωγική ικανότητα στον τομέα της καθαρής τεχνολογίας (cleantech), σύμφωνα με τους στόχους της Συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.

Το μέτρο αυτό θα συμβάλει στη μετάβαση προς μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών. Το καθεστώς εγκρίθηκε στο πλαίσιο του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία (CISAF), το οποίο υιοθετήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Ιουνίου 2025.

Το ελληνικό μέτρο

Η Ελλάδα κοινοποίησε στην Επιτροπή, βάσει του Τμήματος 6.1 του CISAF, καθεστώς ύψους 400 εκατ. ευρώ για τη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων που αυξάνουν την παραγωγική ικανότητα καθαρών τεχνολογιών, συμβάλλοντας στους στόχους της Συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.

Σκοπός του καθεστώτος είναι η χορήγηση ενισχύσεων για επενδύσεις που προσθέτουν παραγωγική ικανότητα για την παραγωγή -συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δευτερογενών πρώτων υλών- τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών και των κύριων ειδικών εξαρτημάτων τους που απαριθμούνται στο Παράρτημα ΙΙ του CISAF, καθώς και για την παραγωγή νέων ή ανακτημένων συναφών κρίσιμων πρώτων υλών που είναι αναγκαίες για την παραγωγή των τελικών προϊόντων ή των κύριων ειδικών εξαρτημάτων.

Η ενίσχυση θα λάβει τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων και φορολογικών πλεονεκτημάτων. Το μέτρο θα είναι ανοικτό σε επιχειρήσεις σε ολόκληρη την επικράτεια της Ελλάδας. Οι ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το ελληνικό καθεστώς είναι σύμφωνο με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο CISAF. Ειδικότερα, η ενίσχυση θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών, καθώς και των κύριων ειδικών εξαρτημάτων τους και των συναφών κρίσιμων πρώτων υλών.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ελληνικό καθεστώς είναι αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό για την επιτάχυνση της μετάβασης προς μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών και για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων που είναι σημαντικές για την υλοποίηση της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία.

Αυτό συνάδει με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με τους όρους που προβλέπονται στο CISAF.

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή ενέκρινε το μέτρο ενίσχυσης σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Ιστορικό

Στις 25 Ιουνίου 2025, η Επιτροπή υιοθέτησε το CISAF για την ενίσχυση μέτρων στήριξης σε τομείς που είναι καίριοι για τη μετάβαση προς μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών, σε συμφωνία με τη Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία.

Το CISAF επιτρέπει τους ακόλουθους τύπους ενισχύσεων, οι οποίοι μπορούν να χορηγούνται από τα κράτη μέλη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, προκειμένου να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση:

• Μέτρα που επιταχύνουν την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των καυσίμων χαμηλών εκπομπών άνθρακα (ενότητα 4.1 και 4.2). Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν καθεστώτα για επενδύσεις σε όλες τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καθώς και στην αποθήκευση ενέργειας, με απλουστευμένες διαδικασίες διαγωνισμών. Παρέχονται επίσης ειδικοί κανόνες για την επιτάχυνση της ανάπτυξης καυσίμων χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
• Μέτρα που επιτρέπουν προσωρινή ελάφρυνση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρους χρήστες, ώστε να διασφαλιστεί η μετάβαση σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια χαμηλού κόστους (ενότητα 4.5). Τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην αποφυγή μετεγκατάστασης βιομηχανικών δραστηριοτήτων σε περιοχές όπου οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί είναι ανύπαρκτοι ή λιγότερο φιλόδοξοι, πριν η απανθρακοποίηση του ηλεκτρικού συστήματος της ΕΕ μεταφραστεί πλήρως σε χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
• Μέτρα που διευκολύνουν την απανθρακοποίηση των βιομηχανικών διεργασιών (ενότητα 5). Τα κράτη μέλη μπορούν να στηρίζουν επενδύσεις για την απανθρακοποίηση βιομηχανικών δραστηριοτήτων, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ηλεκτροποίησης, της ενεργειακής απόδοσης και της μετάβασης στη χρήση υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές ή υδρογόνου που παράγεται με ηλεκτρική ενέργεια, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, με διευρυμένες δυνατότητες στήριξης για τη μετάβαση σε καύσιμα που προέρχονται από υδρογόνο.
• Μέτρα για τη διασφάλιση επαρκούς παραγωγικής ικανότητας καθαρών τεχνολογιών (ενότητα 6). Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν επενδυτική στήριξη για στρατηγικά έργα σύμφωνα με την Πράξη για τη Βιομηχανία Μηδενικών Εκπομπών (όπως μπαταρίες, φωτοβολταϊκά πάνελ, ανεμογεννήτριες, αντλίες θερμότητας, ηλεκτρολύτες και τεχνολογίες δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης άνθρακα). Αυτό περιλαμβάνει επίσης την παραγωγή βασικών εξαρτημάτων και την παραγωγή και ανακύκλωση συναφών κρίσιμων πρώτων υλών.
• Μέτρα για τη μείωση του κινδύνου ιδιωτικών επενδύσεων που απαιτούνται για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών, ορισμένα έργα ενεργειακών υποδομών και έργα που στηρίζουν την κυκλική οικονομία (ενότητα 8).