Υπό την πίεση του οξυμένου στεγαστικού προβλήματος, η κυβέρνηση διπλασιάζει τον ΕΝΦΙΑ στις κατοικίες που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών των servicers και των funds, στο πλαίσιο της άσκησης πίεσης ώστε να βγάλουν τα εν λόγω ακίνητα στην αγορά.
Με απόφαση του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα, ο διπλός ΕΝΦΙΑ θα ισχύσει από φέτος και για μια τριετία, έως το 2028, καθώς εκτιμάται ότι η συσσώρευση κατοικιών στα χέρια αυτών των φορέων –κυρίως μέσω πλειστηριασμών και μεταβιβάσεων δανείων– περιορίζει την προσφορά στην αγορά και συμβάλλει στην άνοδο των τιμών.
Η προσαύξηση του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, επιδιώκει να αυξήσει το κόστος της διατήρησης κλειστών των συγκεκριμένων κατοικιών και να καταστεί οικονομικά ασύμφορη η μακροχρόνια διατήρηση ακινήτων χωρίς αξιοποίηση.
Υπολογίζεται ότι στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών των servicers και των funds τους βρίσκονται περίπου 25.000 ακίνητα κάθε κατηγορίας εκ των οποίων περίπου 13.800 είναι μονοκατοικίες και διαμερίσματα.
«Με την παρούσα απόφαση καθορίζονται οι ειδικότερες προϋποθέσεις, η διαδικασία και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την επιβολή προσαύξησης στον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για δικαιώματα επί κατοικιών, διαμερισμάτων και μονοκατοικιών, που ανήκουν σε πιστωτικά ιδρύματα, αγοραστές και διαχειριστές πιστώσεων, καθώς και σε συνδεδεμένα με αυτά νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ενότητα ΣΤ του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, στο πλαίσιο των μέτρων ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής» αναφέρεται στο σκεπτικό της απόφασης.
Ποια ακίνητα αφορά
Στην απόφαση καθορίζονται οι κατηγορίες των υπόχρεων, οι οποίες καλύπτουν σχεδόν όλο το φάσμα των φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων: Πρόκειται για:
- Πιστωτικά ιδρύματα: τράπεζες που δέχονται καταθέσεις και χορηγούν δάνεια.
- Αγοραστές πιστώσεων- funds: Φυσικό ή νομικό πρόσωπο, εκτός από πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα, το οποίο αγοράζει τις απαιτήσεις από συμβάσεις πιστώσεων, στο πλαίσιο της εμπορικής, επιχειρηματικής ή επαγγελματικής του δραστηριότητας.
- Διαχειριστές πιστώσεων (servicers): Τα νομικά πρόσωπα με έδρα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) το οποίο, στο πλαίσιο των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων, διαχειρίζεται και επιβάλλει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με τις απαιτήσεις από συμβάσεις πιστώσεων, για λογαριασμό αγοραστή πιστώσεων, και ασκεί τουλάχιστον μία ή περισσότερες δραστηριότητες διαχείρισης πιστώσεων.
- Συνδεδεμένα νομικά πρόσωπα: Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, που είναι συνδεδεμένα με τα ανωτέρω χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ήτοι συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στη διοίκηση, τον έλεγχο ή το κεφάλαιο των προσώπων αυτών.
Τονίζεται πως, η ένταξη των συνδεδεμένων οντοτήτων είναι κρίσιμη, καθώς πολλά ακίνητα βρίσκονται σε θυγατρικές ή εταιρείες ειδικού σκοπού (SPVs) που σχετίζονται με τα funds.
Οι εξαιρέσεις
Ο διπλασιασμός του ΕΝΦΙΑ αφορά αποκλειστικά στον κύριο φόρο που αναλογεί στα δικαιώματα επί κατοικιών, διαμερισμάτων και μονοκατοικιών, που ανήκουν στα ανωτέρω χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (πρόσωπα ή οντότητες), όπως τα δικαιώματα αυτά αναγράφονται στη δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9), στον Πίνακα 1, στη στήλη 9 «Κατηγορία Ακινήτου», με κωδικούς 1 «Κατοικία ή Διαμέρισμα πλην μονοκατοικίας» και 2 «Μονοκατοικία», σύμφωνα με τον ορισμό της ΑΑΔΕ.
Η προσαύξηση του ΕΝΦΙΑ κατά 100% δεν εφαρμόζεται εφόσον το ακίνητο έχει μισθωθεί για τουλάχιστον έξι μήνες εντός του προηγούμενου έτους από το έτος επιβολής του φόρου.
Πώς θα γίνεται ο έλεγχος
Η διαδικασία του διπλασιασμού του ΕΝΦΙΑ βασίζεται σε διασταυρώσεις στοιχείων οι οποίες θα διενεργούνται με την ακόλουθη διαδικασία, όπως την περιγράφει η απόφαση:
- Η ΑΑΔΕ θα λαμβάνει από την Τράπεζα της Ελλάδος τα στοιχεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, των αγοραστών και των διαχειριστών πιστώσεων.
- Τα στοιχεία για τα συνδεδεμένα νομικά πρόσωπα θα αντλούνται από τις υποβληθείσες καταστάσεις οικονομικών στοιχείων από επιχειρηματική δραστηριότητα (κωδικός 037 του εντύπου Ε3) του προηγούμενου φορολογικού έτους, για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο επιβολής του ΕΝΦΙΑ η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, καθώς και από τα τυχόν λοιπά δεδομένα που τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ.
- Τα στοιχεία μίσθωσης θα αντλούνται από τις δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης που έχουν υποβληθεί στην ΑΑΔΕ.
- Ειδικά για το έτος 2026, τα στοιχεία των μισθωμένων ακινήτων για τουλάχιστον έξι (6) μήνες εντός του 2025, δύνανται να διαβιβάζονται, έως την 2 Μαρτίου 2026, από τους υπόχρεους στη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ σε ηλεκτρονικό κρυπτογραφημένο αρχείο με υποχρεωτική αναγραφή του ΑΦΜ, του ΑΤΑΚ και προαιρετικά του Αριθμού Καταχώρισης Μισθωτηρίου.
Είναι σαφές ότι η προθεσμία είναι ασφυκτική, καθώς η απόφαση Α 1051/2026, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μόλις στις 26 Φεβρουαρίου 2026.
Η προσαύξηση θα επιβάλλεται μέσω της κεντρικής εκκαθάρισης του ΕΝΦΙΑ, με ειδική ένδειξη στη γραμμή του ΑΤΑΚ και σχετική επισήμανση στην πράξη προσδιορισμού φόρου.
Διορθώσεις και ενστάσεις
Σε περίπτωση εσφαλμένης επιβολής, ο υπόχρεος μπορεί να υποβάλει αίτηση επανεκκαθάρισης (έντυπο Δ500) στη ΔΟΥ ή στο ΚΕΦΟΚ που εξέδωσε την πράξη, προσκομίζοντας αποδεικτικά στοιχεία όπως είναι:
- Η δήλωση μίσθωσης που αποδεικνύει εξάμηνη εκμίσθωση.
- Άλλα έγγραφα που αποδεικνύουν ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις επιβολής.
Εφόσον η αίτηση γίνει δεκτή, εκδίδεται νέα πράξη προσδιορισμού φόρου, ενώ σε διαφορετική περίπτωση, εκδίδεται αιτιολογημένη απόφαση απόρριψης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
