Πτώση στις αγοραπωλησίες ακινήτων το 2025, άνοδος γονικών παροχών

Μείωση κατέγραψαν το 2025 οι αγοραπωλησίες ακινήτων, με την αγορά να εμφανίζει σημάδια κόπωσης, ενώ αισθητή άνοδο παρουσίασαν οι δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές.

Αυτό προκύπτει από τα αναλυτικά στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σχετικά με την πορεία των φορολογικών εσόδων, τα οποία, στο σύνολό τους κατέγραψαν νέο ρεκόρ το περασμένο έτος, αλλά με επιμέρους διαφοροποιήσεις.

Ειδικότερα, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων που εισπράχθηκε από μεταβιβάσεις ακινήτων στο σύνολο του 2025, διαμορφώθηκε σε 607,93 εκατ. ευρώ, από 656,49 εκατ. ευρώ, το 2024, καταγράφοντας μείωση κατά 48,56 εκατ. ευρώ, ή κατά 7,4%.

Ο φόρος μεταβίβασης επί των οικοδομών που πωλήθηκαν το 2025, ανήλθε σε 503,45 εκατ. ευρώ από 537,29 εκατ. ευρώ, το 2024 καταγράφοντας μείωση κατά 33,85 εκατ. ευρώ, ή 6,3%.

Αντίστοιχα στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων, που έλαβαν χώρα το 2025 ο φόρος μεταβίβασης που εισέπραξε η ΑΑΔΕ, ανήλθε σε 104,48 εκατ. ευρώ, από 119,2 εκατ. ευρώ, το 2024, μειωμένα κατά 14,72 εκατ. ευρώ, ή κατά 12,35% σε σύγκριση με το 2024.

Τι προκάλεσε την πτώση

Δεδομένου ότι οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων είναι σταθερές από το 2022, η πτώση των εσόδων του προϋπολογισμού από τον ΦΜΑ αποδίδεται στη μείωση των συναλλαγών.

Η εξέλιξη αυτή αντανακλά βασικά τις προκλήσεις που αντιμετώπισε η αγορά ακινήτων του 2025, οι οποίες συνοψίζονται στις ακόλουθες:

• Η μείωση των εισροών ξένων επενδυτικών κεφαλαίων που προορίζονται για αγορές ακινήτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2025, οι καθαρές ξένες άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα στα ακίνητα περιορίστηκαν σε 1,47 δισ. ευρώ, από 1,93 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024, καταγράφοντας μείωση κατά 23,9%.
• Η συνεχιζόμενη άνοδος του κόστους της οικοδομής, με τιμές των οικοδομικών υλικών να έχουν ανατιμηθεί την τελευταία πενταετία, κατά μέσο όρο πάνω από 30%, ενώ με οριακά χαμηλότερο ρυθμό αυξήθηκε το κόστος των εργασιών.
• Η συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών των κατοικιών, οι οποίες σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, μέχρι και το γ’ τρίμηνο του 2025 είχαν καταγράψει αύξηση 7,7% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.
• Η μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας το 2025 (στοιχεία ενδεκαμήνου) κατά 4,8% με βάση τον όγκο των νέων οικοδομών, η οποία επηρεάστηκε και από την απόφαση του ΣτΕ για τον ΝΟΚ, αλλά και από τις διορθώσεις που έγιναν στη συνέχεια από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Επιτάχυνση γονικών παροχών – κληρονομιών

Σε αντίθεση με τις μεταβιβάσεις ακινήτων που φρέναραν το 2025, αισθητή αύξηση κατέγραψαν οι δωρεές, οι γονικές παροχές και οι αποδοχές κληρονομιάς.

Συγκεκριμένα, με βάση τους φόρους που βεβαιώθηκαν από την ΑΑΔΕ, το 2025 οι φόροι και τα τέλη επί δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών αυξήθηκαν σε 73,73 εκατ. ευρώ από 50,63 εκατ. ευρώ, το 2024, καταγράφοντας αύξηση κατά 23,1 εκατ. ευρώ ή 45,6%.

Επίσης, οι φόροι και τέλη κληρονομιών που βεβαιώθηκαν το 2025 ανήλθαν σε 192,3 εκατ. ευρώ, από 184,46 εκατ. ευρώ, το 2024, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 4,3%.

Αναφορικά με τους φόρους επί των δωρεών και των γονικών παροχών, πρέπει να επισημανθεί ότι τα εν λόγω ποσά βεβαιώθηκαν, παρά το γεγονός ότι το αφορολόγητο όριο έχει αυξηθεί από το 2021, σε 800.000 ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή σημαίνει πως είτε μεταβιβάστηκαν ακριβότερα περιουσιακά στοιχεία είτε τα κρατικά έσοδα αυξήθηκαν από τα πρόστιμα που επιβάλλονται στις γονικές παροχές, όταν δεν τηρείται επακριβώς η διαδικασία και όπως έχει επισημάνει το BD, οι υποθέσεις που εξετάζονται από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, είναι αρκετές.

«Πάγωσε» ο ΕΝΦΙΑ

Οριακά μειωμένα σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2024 ήταν ο ΕΝΦΙΑ που εισπράχθηκε το 2025, εξέλιξη που οφείλεται στις απαλλαγές ακινήτων από τον φόρο κατοχής, λόγω των φυσικών καταστροφών (πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμοί).

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΝΦΙΑ απέδωσε στα κρατικά ταμεία το 2025 το ποσό των 2,438 δισ. ευρώ από 2,444 δις. ευρώ, το 2024, μειωμένο κατά 0,2%.

Επίσης, ο φόρος στην ακίνητη περιουσία (ΦΑΠ) μειώθηκε κατά 51,5% και οι εισπράξεις περιορίστηκαν σε 5,59 εκατ. ευρώ, από 11,52 εκατ. ευρώ, το 2024, ενώ εντύπωση προκαλεί ότι εισπράχθηκαν το 2025 και 8,16 εκατ. ευρώ από το «Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών» το ΕΕΤΗΔΕ, το οποίο ήταν ο «πρόγονος» του ΕΝΦΙΑ και προφανώς βεβαιώθηκε σε ιδιοκτήτες που δεν το είχαν καταβάλει εμπρόθεσμα.