Με τη χονδρική ρεύματος να δέχεται ήδη πιέσεις, κυρίως λόγω της μεταβολής του ενεργειακού μίγματος, εντείνονται οι ανησυχίες για τις ανατιμήσεις που θα περάσουν από τον επόμενο μήνα στον απόηχο των αυξήσεων στο φυσικό αέριο λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και η αβεβαιότητα για το πόσο θα διαρκέσει η διακοπή εξαγωγών LNG από το Κατάρ ύστερα από τις ιρανικές επιθέσεις, πιέζει συνεχώς ανοδικά την τιμή του φυσικού αερίου, το οποίο βρίσκεται σχεδόν 78% πάνω απ’ ότι ήταν ένα μήνα πριν.
Συναγερμός για τις τιμές του φυσικού αερίου
Τις τελευταίες ημέρες ο δείκτης TTF στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ κινείται σταθερά πάνω από τα 50 ευρώ/MWh, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι η επανεκκίνηση των εξαγωγών LNG από το Κατάρ μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες για να αποκατασταθεί.
Σύμφωνα με το Reuters, η εξαγωγική δυναμικότητα του Κατάρ, που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς, θα μειωθεί κατά 17% τα επόμενα 3-5 χρόνια λόγω ζημιών από ιρανικούς πυραύλους.
Σε αντίθεση με την αγορά πετρελαίου, που έχει πλεονάζουσα προσφορά και υπάρχει συμφωνία για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα, η αγορά φυσικού αερίου είναι πιο ευάλωτη, καθώς δεν διαθέτει αδρανή παραγωγική ικανότητα ή στρατηγικά αποθέματα.
Η διακοπή της εφοδιαστικής αλυσίδας είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια περίπου 5,8 εκατ. τόνων LNG από τις παγκόσμιες αγορές τον Μάρτιο, δηλαδή περίπου το 14% της ποσότητας που αναμενόταν να παραλάβουν οι πελάτες σε όλο τον κόσμο αυτό τον μήνα.
Έκκληση Γιόργκενσεν για την πλήρωση των αποθηκών
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν απηύθυνε έκκληση στα κράτη μέλη της ΕΕ να ξεκινήσουν τη διαδικασία πλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου και τις σχετικές ενέργειες, με συντονισμένο τρόπο και εγκαίρως για τον επόμενο χειμώνα, επικαλούμενη τη μεταβλητότητα της αγοράς, εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ο Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, σε επιστολή που απηύθυνε προς όλους τους υπουργούς Ενέργειας της ΕΕ, υπενθύμισε ότι ο κανονισμός της ΕΕ για την αποθήκευση φυσικού αερίου παρέχει στις χώρες της ΕΕ μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την επίτευξη των στόχων πλήρωσης των αποθεμάτων τους, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν άμεσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.
«Είμαστε πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι σε σύγκριση με το 2022, χάρη στις συλλογικές πολιτικές επιλογές, τις συντονισμένες προσπάθειες διαφοροποίησης και την επιταχυνόμενη ανάπτυξη των εγχώριων πηγών ενέργειας.
Ωστόσο, η έκθεσή μας στην ασταθή παγκόσμια αγορά είναι προφανής και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα αναλάβουμε δράση ήδη από τώρα για την προετοιμασία ενόψει του χειμώνα και ότι θα το πράξουμε με συντονισμένο τρόπο.
Η έναρξη της πλήρωσης των αποθεμάτων το συντομότερο δυνατό θα μας επιτρέψει να επωφεληθούμε από μια μεγαλύτερη περίοδο εφοδιασμού και να προσαρμοστούμε στις συνθήκες της αγοράς, ώστε να μετριαστεί η πίεση στις τιμές και να αποφευχθεί ο αγώνας δρόμου του καλοκαιριού.
Εν μέσω αυτών των δύσκολων καιρών, είναι ζωτικής σημασίας να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων μας», ανέφερε σχετικά.
«Καρδιογράφημα» για τη χονδρική της χώρας μας
Η χονδρική τιμή ρεύματος στη χώρα μας έχει δεχθεί σημαντική πίεση καθ’ όλη τη διάρκεια του τρέχοντος μήνα, σημειώνοντας κάποιες ημέρες σημαντικές αυξήσεις. Ενδεικτικό παράδειγμα ήταν η αύξηση σχεδόν 75% τη Δευτέρα όταν η χονδρική τιμή ρεύματος έφτασε στα 147,74 ευρώ/MWh από τα σχεδόν 85 ευρώ της Κυριακής.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς οι αυξήσεις αυτές δεν οφείλονται στο ράλι των αυξήσεων στη διεθνή τιμή του φυσικού αερίου, καθώς στη χώρα μας η άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου εμφανίζεται με καθυστέρηση περίπου ενός μήνα, με τις συνέπειες να αναμένεται να αποτυπωθούν στην χονδρεμπορική τιμή από τον Απρίλιο και στα τιμολόγια λιανικής Μαΐου.
Μέχρι στιγμής οι αυξήσεις αποδίδονται στις μεταβολές στο ενεργειακό μείγμα παραγωγής, δηλαδή στη μειωμένη συμμετοχή των ΑΠΕ και των υδροηλεκτρικών μονάδων.
Τη Δευτέρα η συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα ήταν στο 37,39%, του φυσικού αερίου στο 45,58%, των υδροηλεκρικών μονάδων στο 6,62% και του λιγνίτη στο 4,13%.
Έτσι, λίγα εικοσιτετράωρα πριν φύγει ο Μάρτιος, η μέση τιμή χονδρικής στη χώρα μας διαμορφώνεται στα 99,37 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 26,83% σε σχέση με τα 78,35 ευρώ/MWh, που έκλεισε Φεβρουάριος.
Πάντως, χθες η τιμή της χονδρικής έπεσε στα 83,46 ευρώ/MWh με τις ΑΠΕ να συμμετέχουν πάνω από 50% στο μίγμα παραγωγής.
«Ανάχωμα» οι ΑΠΕ αλλά με αδύναμα σημεία
Σύμφωνα με όσα ανέφερε λίγες ημέρες πριν από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο λόγος που το κόστος του φυσικού αερίου δεν έχει μετακυλιστεί στον καταναλωτή είναι ότι η χώρα μας διαθέτει 17 GW ΑΠΕ, με αποτέλεσμα το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας να προέρχεται από αυτές.
Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Ελλάδα είναι η πέμπτη χώρα στην Ευρώπη τον Μάρτιο σε χαμηλότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο ΑΔΜΗΕ, οι ΑΠΕ που συνδέονται συστηματικά στο ηλεκτρικό σύστημα τα τελευταία χρόνια από τον ίδιο, εξασφαλίζουν μείωση του χονδρεμπορικού κόστους ρεύματος.
«Με τον υψηλό ρυθμό ενσωμάτωσης νέων μονάδων καθαρής ενέργειας και την κατασκευή σύγχρονων ενεργειακών υποδομών σε όλη τη χώρα, ο Διαχειριστής συμβάλλει καταλυτικά σε ένα μείγμα ηλεκτροπαραγωγής πιο «πράσινο» και πιο ανθεκτικό στις διακυμάνσεις των τιμών.
Το 2025, η αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ, που σημείωσαν νέο ρεκόρ ετήσιας παραγωγής με σχεδόν 26,2 TWh, επέδρασε σημαντικά στη διαμόρφωση χαμηλότερων μέσων τιμών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, ακόμη και σε μήνες με ιδιαίτερα αυξημένη ζήτηση, όπως ο Αύγουστος και ο Δεκέμβριος.
H τάση αυτή παρατηρείται και το 2026, με την Ελλάδα να καταγράφει ιδιαίτερα χαμηλές τιμές χονδρεμπορικής σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, κατά το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Και ναι, μέχρι πρότινος η υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, περιόριζε σημαντικά τις πιέσεις στις τιμές, με την προσωρινή κάμψη της συμμετοχής τους να αποδεικνύει πόσο κρίσιμη είναι η συμβολή τους στη σταθερότητα της αγοράς.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας δεν έχουν ακόμη τεθεί σε λειτουργία, ώστε να μπορεί να αποθηκευτεί η πλεονάζουσα ποσότητα για χρήση σε ώρες αυξημένης ζήτησης.
Όσο αυτό το «ανάχωμα» απουσιάζει από τις ώρες αιχμής, η ανάγκη ενεργοποίησης μονάδων φυσικού αερίου παραμένει αυξημένη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το τελικό κόστος.
Και παρότι με την έλευση της άνοιξης και την άνοδο των θερμοκρασιών οι ΑΠΕ αναμένεται να λειτουργήσουν εκ νέου ως σημαντικός παράγοντας εξισορρόπησης, το κατά πόσο θα καταφέρουν να απορροφήσουν τις πιέσεις θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
