Η ελληνική οικονομία ξεκίνησε θετικά το 2026, σύμφωνα με την έκθεση «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank, όμως οι κίνδυνοι από το νέο ενεργειακό σοκ και τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή αυξάνονται, δημιουργώντας ένα πιο αβέβαιο περιβάλλον για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες.
Τα πρώτα στοιχεία για το α’ τρίμηνο δείχνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα διατήρησε αντοχές, ωστόσο η παρατεταμένη άνοδος των τιμών της ενέργειας αρχίζει ήδη να αφήνει το αποτύπωμά της σε βασικούς δείκτες.
Οι συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή του Περσικού Κόλπου για πέμπτη διαδοχική εβδομάδα εντείνουν τα ρίσκα τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς πρόκειται για οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια.
Η μέση τιμή του πετρελαίου Brent διαμορφώθηκε στα 98,8 δολάρια το βαρέλι τον Μάρτιο του 2026, από 69,8 δολάρια τον Φεβρουάριο, ενώ στις πρώτες ημέρες του Απριλίου κινήθηκε ακόμη υψηλότερα, στα 106,7 δολάρια.
Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου πάνω από το 75% του ενεργειακού μείγματος βασίζεται σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία.
Συγκρατημένες αναθεωρήσεις, αλλά θετική εικόνα στο ξεκίνημα του έτους
Σε αυτό το περιβάλλον, οι πρώτες αναθεωρήσεις των προβλέψεων για την ελληνική οικονομία παραμένουν έως τώρα συγκρατημένες.
Όπως επισημαίνεται, οι εκτιμήσεις των επίσημων οργανισμών κάνουν λόγο για μικρές διορθώσεις προς τα κάτω στον ρυθμό ανάπτυξης, της τάξης των 0,1 έως 0,2 ποσοστιαίων μονάδων, ενώ μεγαλύτερες είναι οι αναθεωρήσεις προς τα πάνω για τον πληθωρισμό.
Παρ’ όλα αυτά, οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε δεδομένα που δεν αποτυπώνουν πλήρως την παράταση των εχθροπραξιών, γεγονός που σημαίνει ότι το τοπίο παραμένει ανοιχτό σε νέες επιβαρύνσεις.
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία υψηλής συχνότητας για το πρώτο τρίμηνο του έτους δίνουν πάντως μια θετική εικόνα για την πορεία της οικονομίας.
Στην αγορά εργασίας, ο εποχικά διορθωμένος αριθμός των απασχολουμένων διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 4,407 εκατ. άτομα το δίμηνο Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου, αυξημένος κατά 0,8% σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025 και κατά 2,9% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο πέρυσι.
Η τάση αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι η οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ικανοποιητικό ρυθμό και στις αρχές του 2026.
Ανθεκτική κατανάλωση, μικτή εικόνα στη βιομηχανία και ισχυρή χρηματοδότηση
Θετικά είναι τα μηνύματα και από την κατανάλωση. Ο δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου αυξήθηκε τον Ιανουάριο κατά 0,9% σε μηνιαία βάση και κατά 4,4% σε ετήσια βάση, ενώ βελτίωση παρουσίασε και ο δείκτης εμπιστοσύνης στο λιανεμπόριο.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι, τουλάχιστον στο ξεκίνημα της χρονιάς, η ζήτηση για καταναλωτικά αγαθά διατηρήθηκε σε σχετικά ανθεκτικά επίπεδα.
Στη βιομηχανία, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής αυξήθηκε τον Ιανουάριο κατά 0,5% σε μηνιαία βάση και κατά 4,6% σε ετήσια, όμως ο δείκτης παραγωγής στη μεταποίηση υποχώρησε κατά 4,2% σε μηνιαία βάση, μετά την άνοδο του Δεκεμβρίου.
Σε ετήσια βάση, η αύξηση επιβραδύνθηκε στο 1,2%, από 3,3% τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, ο δείκτης εμπιστοσύνης στη βιομηχανία παρέμεινε σε θετικό έδαφος στο πρώτο τρίμηνο και μάλιστα σε καλύτερη θέση από την Ευρωζώνη, όμως η άνοδος του ενεργειακού κόστους δημιουργεί πιέσεις για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Ισχυρή παραμένει και η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων από τα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα διατηρήθηκε στο 10,6% το δίμηνο Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου, σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται σημαντική, καθώς συνδέεται με την ενίσχυση των επενδύσεων παγίων τα τελευταία χρόνια.
Θετικό κλίμα στο τρίμηνο, αλλά οι πρώτες πιέσεις από την ενέργεια φαίνονται ήδη
Ανθεκτικότητα κατέγραψαν και οι βασικοί δείκτες οικονομικού κλίματος στο πρώτο τρίμηνο.
Ο δείκτης οικονομικού κλίματος διαμορφώθηκε στις 106,5 μονάδες, σαφώς υψηλότερα από την Ευρωζώνη και πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, ενώ ο PMI μεταποίησης ενισχύθηκε στις 54,4 μονάδες, από 53,0 το προηγούμενο τρίμηνο.
Οι ενδείξεις αυτές υποδηλώνουν ότι οι λειτουργικές συνθήκες στη μεταποίηση παρέμειναν θετικές στην αρχή της χρονιάς.
Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία του Μαρτίου αρχίζουν ήδη να δείχνουν τις συνέπειες του ενεργειακού σοκ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, από 3,1% τον Φεβρουάριο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων οκτώ μηνών.
Η βασική πηγή αυτής της επιτάχυνσης ήταν η ενέργεια, όπου ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 7,0%, από αρνητικό έδαφος τον προηγούμενο μήνα.
Όπως σημειώνεται, η αρχική επίδραση της κρίσης στη Μέση Ανατολή εκδηλώνεται κυρίως μέσω της ενέργειας. Την ίδια ώρα, αν οι εντάσεις παραμείνουν, αυξάνεται ο κίνδυνος το σοκ να περάσει σταδιακά και σε άλλες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, όπως είχε συμβεί και στην περίοδο 2022-2023 μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Επιβράδυνση στη μεταποίηση και υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Σημάδια επιβάρυνσης καταγράφονται και στη μεταποίηση. Ο εποχικά προσαρμοσμένος PMI της S&P Global ενισχύθηκε οριακά στις 54,5 μονάδες τον Μάρτιο, αλλά, όπως υπογραμμίζεται, η άνοδος αυτή δεν αντανακλά καθαρή βελτίωση της παραγωγικής δυναμικής.
Αντίθετα, προήλθε κυρίως από την επιμήκυνση των χρόνων παράδοσης, εξαιτίας των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια ώρα, οι ρυθμοί αύξησης της παραγωγής, των νέων παραγγελιών, της απασχόλησης και των αποθεμάτων προμηθειών επιβραδύνθηκαν, ενώ επιδεινώθηκαν και οι προσδοκίες των κατασκευαστών.
Αρνητική ήταν και η εικόνα στην καταναλωτική εμπιστοσύνη. Ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στις -52,5 μονάδες τον Μάρτιο, από -49,2 μονάδες τον Φεβρουάριο και -43,8 μονάδες έναν χρόνο πριν.
Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022, εξέλιξη που αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία των νοικοκυριών για την πορεία των τιμών και της οικονομίας.
«Τα στοιχεία υψηλής συχνότητας σκιαγραφούν θετική εικόνα για την οικονομία στο α’ τρίμηνο του 2026», αναφέρεται χαρακτηριστικά, με την επισήμανση όμως ότι οι συνέπειες της τρέχουσας διαταραχής αναμένεται να φανούν πιο καθαρά από το δεύτερο τρίμηνο και μετά.
Θετική αφετηρία με αυξανόμενη αβεβαιότητα για τη συνέχεια
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι «όσο το τοπίο παραμένει ομιχλώδες για την έκβαση της αναμέτρησης στο στρατιωτικό και στο διπλωματικό πεδίο, τόσο ενισχύονται οι κίνδυνοι για επιπρόσθετες αναθεωρήσεις» τόσο στην πορεία της οικονομικής δραστηριότητας όσο και του γενικού επιπέδου των τιμών.
Η συνολική εικόνα, επομένως, παραμένει διττή. Από τη μία πλευρά, η ελληνική οικονομία μπήκε στο 2026 με θετική δυναμική, ανθεκτική απασχόληση, ενίσχυση του λιανεμπορίου, ισχυρή χρηματοδότηση και σχετικά ικανοποιητικό κλίμα.
Από την άλλη, η άνοδος του ενεργειακού κόστους, η επιτάχυνση του πληθωρισμού και η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης δείχνουν ότι το εξωτερικό σοκ έχει ήδη αρχίσει να περνά στην πραγματική οικονομία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
