Η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει την ευκαιρία να μετατραπεί σε κεντρικό κόμβο της διεθνούς καινοτομίας. Παρά το γεγονός ότι η χώρα έχει προχωρήσει σε αρκετές μεταρρυθμίσεις, το φορολογικό πλαίσιο και η έλλειψη κινήτρων, μπορούν να αποτελέσουν τροχοπέδη στα ελληνικά σχέδια.
Σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η φορολογική σταθερότητα μπορεί να αποτελέσει το «κλειδί» για μια χώρα ώστε να μετατραπεί σε αξιόπιστο επενδυτικό προορισμό. Όπως έχουν σημειώσει παράγοντες της αγοράς, η φορολογική ασφάλεια βρίσκεται στις προτεραιότητες των επιχειρήσεων.
Το ίδιο ισχύει και για την ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος καινοτομίας. Απαιτείται συνέπεια, σταθερότητα και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός. Στην Ελλάδα αν και έχουν γίνει σημαντικά βήματα, εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές αδυναμίες που σχετίζονται με την πρόσβαση σε κεφάλαια, την ταχύτητα των μεταρρυθμίσεων και τη συνολική λειτουργία της οικονομίας.
Τον περασμένο μήνα εξάλλου, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, κ. Γιώργος Πιτσιλής στην εκδήλωσης του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ) με θέμα «Φορολογία & Επιχειρηματική Ανάπτυξη: Προτεινόμενες Παρεμβάσεις για τη Βελτίωση του Επιχειρείν», υπογράμμισε ότι η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για την ανάπτυξη της υγιούς επιχειρηματικότητας.
Όπως είχε επισημάνει ο κ. Πιτσιλής, ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο είναι συχνά κρισιμότερο για τις επιχειρήσεις ακόμα και από το ύψος των συντελεστών. Ο κ. Πιτσιλής είχε σημειώσει επίσης την ανάγκη απλοποίησης διαδικασιών και μείωση της γραφειοκρατίας, τονίζοντας πως η ΑΑΔΕ στοχεύει σε ένα πιο απλό, διαφανές και αξιόπιστο φορολογικό σύστημα που θα στηρίζει την υγιή επιχειρηματικότητα.
«Πληγώνει» η απουσία σταθερού φορολογικού πλαισίου
Η φορολογική πολιτική στην Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Παρά τις βελτιώσεις των τελευταίων ετών, το φορολογικό σύστημα αντιμετωπίζει δομικές προκλήσεις που επηρεάζουν την επενδυτική ελκυστικότητα και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με μελέτες και στοιχεία διεθνών οργανισμών, το ελληνικό φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από έντονες ανισορροπίες, πολυπλοκότητα και περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Η κατανομή των φορολογικών βαρών θεωρείται άνιση, καθώς η Ελλάδα στηρίζεται υπερβολικά στην έμμεση φορολογία. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, τα έσοδα από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου, ενώ οι έμμεσοι φόροι αποτελούν δυσανάλογα μεγάλο μέρος των συνολικών εσόδων.
Παράλληλα είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και διαρκώς μεταβαλλόμενο, με εκατοντάδες φορολογικούς νόμους να έχουν θεσπιστεί, ενώ ταυτόχρονα κυριαρχούν και μια σειρά από φοροαπαλλαγές που πραγματοποιούνται για την ικανοποίηση πολιτικών στόχων.
Έχει επισημανθεί επίσης και η περιορισμένη ευελιξία του φορολογικού πλαισίου απέναντι σε οικονομικές μεταβολές, όπως ο πληθωρισμός ή οι κρίσεις. Κυρίαρχο εξάλλου θέμα έχει αποτελέσει το τελευταίο διάστημα η συζήτηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα που έχει επανέλθει εξαιτίας της κρίσης στη Μ. Ανατολή.
Η απουσία σταθερού φορολογικού πλαισίου αποτελεί τροχοπέδη και για την καινοτομία όπως έδειξαν τα στοιχεία του Innovators Business Environment Index 2026, στις αρχές του έτους. Ειδικότερα, η έκθεση επισήμανε ότι ο τομέας της φορολογίας παραμένει ένα από τα βασικά εμπόδια για την περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα.
Όπως τονίζει, η πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος, σε συνδυασμό με τη συνολική επιβάρυνση, εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για επενδύσεις, ιδίως όταν συγκρίνεται με χώρες που έχουν υιοθετήσει πιο ευέλικτα και ανταγωνιστικά μοντέλα.
Επίσης η Ελλάδα καταγράφει και χαμηλές επιδόσεις όσον αναφορά τα επιχειρηματικά κίνητρα. Παρά τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, το συνολικό πλαίσιο παραμένει λιγότερο ανταγωνιστικό από αυτό χωρών με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές και απλούστερες δομές.
Κινήσεις μέσω κινήτρων για ανατροπή της εικόνας
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα εμφανίζει σαφή βελτίωση ως προς την προσέλκυση επενδύσεων και την ανάπτυξη της καινοτομίας, με διεθνείς εκθέσεις να καταγράφουν ενίσχυση της αξιοπιστίας, της θεσμικής σταθερότητας και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Η χώρα σημειώνει πρόοδο σε κρίσιμους τομείς όπως η ευκολία ίδρυσης και λειτουργίας επιχειρήσεων, το άνοιγμα στο διεθνές εμπόριο και η διασύνδεση με το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ιδιαίτερα θετική είναι και η εικόνα της χώρας ως διεθνώς ανοιχτής οικονομίας, με υψηλές επιδόσεις στη διασύνδεση και την κινητικότητα κεφαλαίων και ανθρώπινου δυναμικού, γεγονός που ενισχύει την ελκυστικότητά της για επενδυτές.
Η ενίσχυση της καινοτομίας βρίσκεται στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής, όπως είχε επισημάνει στις αρχές του μήνα ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης.
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης είχε σημειώσει πως σημαντικοί πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνονται στην ψηφιακή μετάβαση, την πράσινη ενέργεια και την τεχνητή νοημοσύνη. Σημαντική είναι επίσης η συμβολή ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, που στηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση και τις υποδομές.
Ανέφερε επίσης ότι θεσπίζονται φορολογικά κίνητρα για νεοφυείς επιχειρήσεις, ενώ το πρόγραμμα «Ερευνώ-Καινοτομώ» του νέου ΕΣΠΑ διαθέτει 237 εκατ. ευρώ για δράσεις έρευνας και ανάπτυξης, ενώ μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου ενισχύονται επενδύσεις σε σύγχρονες τεχνολογίες, με δυνατότητα ένταξης και μεσαίων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η Ελλάδα καταγράφει θετικές επιδόσεις σε κρίσιμους τομείς όπως το διασυνοριακό τραπεζικό σύστημα, το άνοιγμα στο εμπόριο και η διαδικασία ίδρυσης επιχείρησης, έχοντας βελτιωθεί αισθητά σε σχέση με το παρελθόν και περιορίζοντας σε κάποιο βαθμό τα εμπόδια που αντιμετώπιζαν οι επιχειρηματίες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ελλάδα για πρώτη φορά φέτος βρέθηκε πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ στον «Δείκτη Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Digital Government Index - DGI), αντικατοπτρίζοντας τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα.
Επίσης, τα τελευταία χρόνια κινείται προς την προσέλκυση ξένων επενδυτών και επιχειρηματιών, στη διευκόλυνση της κινητικότητας ταλέντου και στη βελτίωση των καθεστώτων παραμονής, και τα νέα φορολογικά σχήματα, ενώ θετικά αξιολογούνται και τα κίνητρα για επενδύσεις σε startups.
Όπως είχε σημειώσει και η έκθεση του Innovators Business Environment Index 2026, τα νέα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε startups δημιουργούν ένα πιο οργανωμένο περιβάλλον για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, ενώ παράλληλα ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τόσο εγχώριων όσο και ξένων επενδυτών.
Παράλληλα, η Golden Visa συνεχίζει να λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός προσέλκυσης κεφαλαίων, παρέχοντας άδεια διαμονής σε όσους επενδύουν στην ελληνική οικονομία και ταυτόχρονα πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και θεσμικοί φορείς, όπως η Enterprise Greece, που διευκολύνει την εγκατάσταση και την ανάπτυξη ξένων επιχειρήσεων στη χώρα, καθώς και διεθνή προγράμματα συνεργασίας που ενισχύουν τη διασύνδεση με την παγκόσμια αγορά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
