Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι πολίτες του Κιργιστάν για την εκλογή νέου κοινοβουλίου, σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Η επίσπευση της εκλογικής διαδικασίας, σύμφωνα με τις αρχές, στοχεύει στην αποφυγή προβλημάτων με το χρονοδιάγραμμα των προεδρικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τις αρχές του 2027.
Περίπου 4,3 εκατομμύρια πολίτες είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους. Οι εκλογές διεξάγονται υπό τη στενή παρακολούθηση διεθνών παρατηρητών, με βασικό στόχο, όπως εκτιμούν αναλυτές, την ενίσχυση της εξουσίας του προέδρου Σαντίρ Τζαπάροφ, ο οποίος οδηγεί τη χώρα προς όλο και πιο αυταρχικές πρακτικές.
Το νέο κοινοβούλιο θα αποτελείται από 90 μέλη. Μετά τις πρόσφατες αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, οι υποψήφιοι εκλέγονται αποκλειστικά με άμεση ψηφοφορία, γεγονός που περιορίζει αισθητά τον ρόλο των κομμάτων.
Οι ψηφοφόροι καλούνται να επιλέξουν μεταξύ 467 υποψηφίων, ενώ τουλάχιστον 30 έδρες διασφαλίζονται για γυναίκες. Η εκλογική διαδικασία διαρκεί από τις 8 π.μ. έως τις 8 μ.μ. τοπική ώρα (04:00-16:00 ώρα Ελλάδας) και τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται σύντομα μετά το κλείσιμο της κάλπης.
Το Κιργιστάν, με πληθυσμό περίπου 7 εκατομμυρίων, είχε εκλέξει το προηγούμενο κοινοβούλιο το 2021, μετά από πολιτική κρίση και βίαιες συγκρούσεις που οδήγησαν στην παραίτηση του τότε προέδρου Σορονμπάι Τζενμπέκοφ.
Ο πρόεδρος Τζαπάροφ έχει προχωρήσει σε συνταγματικές αλλαγές, ενώ λίγο πριν τις εκλογές συνελήφθησαν σημαντικές προσωπικότητες της αντιπολίτευσης, όπως ο Καντιρμπέκ Αταμπάγεφ, γιος του πρώην προέδρου Αλμαζμπέκ Αταμπάγεφ, ο οποίος ζει εξόριστος στην Ισπανία, καθώς και δημοσιογράφοι.
Οι συλληφθέντες κατηγορούνται για απόπειρα οργάνωσης μαζικών ταραχών μετά τις εκλογές. Παράλληλα, μη κυβερνητικές οργανώσεις καταγγέλλουν επιδείνωση της ελευθερίας της έκφρασης και του Τύπου στη χώρα.
Παρά το γεγονός ότι το Κιργιστάν διαθέτει επισήμως 329 κόμματα, μόλις ένα συμμετέχει στις φετινές βουλευτικές εκλογές, έναντι 16 το 2020, λόγω των αλλαγών στο εκλογικό σύστημα που επέβαλε η κυβέρνηση Τζαπάροφ.
Όπως επισημαίνει ο Εμίλ Τζουράγεφ, καθηγητής στην ακαδημία του ΟΑΣΕ στο Μπισκέκ, «Εκεί όπου δεν υπάρχουν ισχυρά κόμματα, όπου οι ψηφοφόροι ψηφίζουν βάσει της ταυτότητας των υποψηφίων, αυτό δεν οδηγεί σε καμιά πολιτική ανάπτυξη».
Ο ίδιος τονίζει πως «Χωρίς συστημική δύναμη ή μηχανισμό οργάνωσης, όπως αυτός που αντιπροσωπεύει ένα πολιτικό κόμμα», είναι πιο περίπλοκο για την κοινωνία «να οργανωθεί», να «συζητήσει» και να «κινητοποιήσει τους πολίτες γύρω από διάφορα οράματα για την ανάπτυξη της χώρας».
Σύμφωνα με τον Τζουράγεφ, στο νέο κοινοβούλιο «η ιδεολογική κυριαρχία της προεδρικής ομάδας καθιστά πολύ απίθανη την ανάδυση εναλλακτικών οραμάτων μεταξύ των βουλευτών και κυρίως την οργάνωσή τους σε ομάδες».
Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω ενίσχυση της προεδρικής εξουσίας, καθώς το κοινοβούλιο «ως αντίβαρο, αν δεν εκμηδενίζεται, τουλάχιστον περιορίζεται σ' ένα πολύ μικρό ρόλο», σύμφωνα με τον ειδικό.