Αμφιβολίες του Ιράν για συνομιλίες με ΗΠΑ στο Πακιστάν

Ένταση προκαλούν οι νέες δηλώσεις ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου, ο οποίος απαίτησε κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και την αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας του πριν από οποιαδήποτε ειρηνευτική διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η απαίτηση αυτή δημιουργεί αμφιβολίες για τη διεξαγωγή των συνομιλιών, καθώς ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς βρίσκεται καθ’ οδόν προς το Πακιστάν για να συμμετάσχει σε αυτές.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν δεν διαθέτει διαπραγματευτικά χαρτιά, πέραν του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ — στρατηγικού σημείου διέλευσης για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων — και προειδοποίησε με νέα πλήγματα σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμέντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, «δύο από τα μέτρα που συμφώνησαν οι πλευρές πρέπει ακόμη να εφαρμοστούν: κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του Ιράν». Τα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, ύψους 100 έως 120 δισ. δολαρίων, έχουν παγώσει στο εξωτερικό λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, όπως είχε αναφέρει το 2022 η ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών Αλένα Ντουχάν.

Πριν αναχωρήσει για το Ισλαμαμπάντ, ο Βανς κάλεσε την Τεχεράνη «να μην παίζει» με την Ουάσινγκτον, υποσχόμενος παράλληλα να επιδιώξει «θετικές διαπραγματεύσεις». Όπως είπε, «εάν οι Ιρανοί είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν καλή τη πίστει, εμείς είμαστε απολύτως διατεθειμένοι να τους τείνουμε το χέρι».

Επιμονή στη σύγκρουση στον Λίβανο

Παρά την εκεχειρία δύο εβδομάδων, Ιράν και ΗΠΑ διαφωνούν για τη συμπερίληψη του Λιβάνου στη συμφωνία, ενώ το Ισραήλ δηλώνει αποφασισμένο να συνεχίσει τη μάχη του κατά της Χεζμπολάχ. Μόλις λίγες ώρες μετά την έναρξη της εκεχειρίας, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές προκάλεσαν τον θάνατο 357 ανθρώπων στον Λίβανο, σύμφωνα με νεότερο απολογισμό, με το Ισραήλ να υποστηρίζει ότι εξουδετέρωσε 180 μαχητές της Χεζμπολάχ.

Οι επιδρομές αυτές ήταν οι πιο φονικές από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουαρίου, μετά την ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν, που οδήγησε σε κλιμάκωση και επέκταση των συγκρούσεων στην περιοχή. Νέα πλήγματα σήμερα προκάλεσαν τον θάνατο 13 μελών των δυνάμεων ασφαλείας στον νότιο Λίβανο, σύμφωνα με το πρακτορείο ANI.

Διαβουλεύσεις και αντιδράσεις

Παράλληλα με τις συνομιλίες Ιράν - ΗΠΑ, αναμένονται διαβουλεύσεις μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ στην Ουάσινγκτον, όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει εγκρίνει «απευθείας διαπραγματεύσεις», ωστόσο η Χεζμπολάχ απορρίπτει την πρωτοβουλία, με τον ηγέτη της Ναΐμ Κασέμ να καλεί τους Λιβανέζους αξιωματούχους να μην κάνουν «δωρεάν παραχωρήσεις» στο Ισραήλ.

Το Ισραήλ έγινε και πάλι στόχος περίπου 30 ρουκετών από τον Λίβανο, που προκάλεσαν υλικές ζημιές, σύμφωνα με τον στρατό. Στον Κόλπο, το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι μέλη της Εθνοφρουράς του τραυματίστηκαν σε πρόσφατες επιθέσεις, τις οποίες το Ιράν αρνείται ότι συνδέονται με αυτό.

Αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ και στις αγορές

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν νέο σημείο έντασης, καθώς η κυκλοφορία παραμένει περιορισμένη και το άνοιγμά τους αποτελεί όρο της εκεχειρίας. Η μεγαλύτερη ένωση ευρωπαϊκών αεροδρομίων προειδοποίησε για πιθανή έλλειψη κηροζίνης «εάν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν επανέλθει σταθερά και σημαντικά μέσα στις επόμενες τρεις εβδομάδες».

Οι δύο πλευρές διαφωνούν επίσης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο επικεφαλής του ιρανικού Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας απέκλεισε κάθε περιορισμό στον εμπλουτισμό ουρανίου, απορρίπτοντας βασικό αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Η Τεχεράνη υποστηρίζει το δικαίωμά της στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.

Μετά τη σύντομη ανακούφιση που έφερε η εκεχειρία, οι διεθνείς αγορές παραμένουν επιφυλακτικές. Οι δείκτες κινούνται οριακά ανοδικά, ενώ η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιήθηκε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.