Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, η πολιτική τύχη του οποίου φαίνεται να κρέμεται από μία κλωστή, δήλωσε τη βούλησή του να «συνεχίσει να κυβερνά», παρά τα αυξανόμενα αιτήματα για παραίτησή του από περισσότερους από 70 βουλευτές των Εργατικών και ορισμένους υπουργούς.
Δύο υφυπουργοί παραιτήθηκαν σήμερα, επιχειρώντας να τον πιέσουν να αποχωρήσει από την ηγεσία. Η πολιτική κρίση εντείνεται, με τα βλέμματα στραμμένα στις επόμενες κινήσεις του πρωθυπουργού.
Κλιμάκωση των πιέσεων
Οι πιέσεις προς τον ηγέτη του Εργατικού Κόμματος αυξάνονται μετά τη χθεσινή του ομιλία, η οποία στόχευε να αναζωογονήσει την κυβερνητική του πορεία, ύστερα από τις καταστροφικές τοπικές εκλογές της περασμένης Πέμπτης. Σύμφωνα με τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, τουλάχιστον 72 βουλευτές ζητούν την παραίτησή του ή τον καθορισμό χρονοδιαγράμματος αποχώρησης.
Ωστόσο, ο Κιρ Στάρμερ ξεκαθάρισε στο υπουργικό του συμβούλιο ότι προτίθεται να παραμείνει. Όπως δήλωσε, «το Εργατικό Κόμμα διαθέτει διαδικασία για την αμφισβήτηση της ηγεσίας, αλλά αυτή δεν έχει ενεργοποιηθεί».
Για να κινηθεί η διαδικασία αμφισβήτησης, απαιτείται υποψηφιότητα που θα συγκεντρώσει την υποστήριξη 81 βουλευτών, δηλαδή του 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας. Παράλληλα, η δυσπιστία στο πρόσωπο του πρωθυπουργού έχει εξαπλωθεί και εντός κυβέρνησης.
Η υφυπουργός Στέγασης Μιάτα Φανμπουλέχ και η υφυπουργός για την Προστασία και Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών και των Κοριτσιών Τζες Φίλιπς ανακοίνωσαν διαδοχικά τις παραιτήσεις τους. Πηγές αναφέρουν ότι ακόμη και η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ έχει ζητήσει την αποχώρησή του.
Ο στενός του σύμμαχος Ντάρεν Τζόουνς δήλωσε στο Sky News: «Δεν πρόκειται να προκαταβάλω μια απόφαση που θα μπορούσε ή όχι να λάβει ο πρωθυπουργός».
Τα επιχειρήματα υπέρ της παραμονής
Παρά τις πιέσεις, ο Κιρ Στάρμερ διατηρεί σημαντικά ερείσματα. Ο αντιπρόεδρος και υπουργός Δικαιοσύνης Ντέιβιντ Λάμι, ο υπουργός Εμπορίου Τζόναθαν Ρέινολντς και ο υπουργός Εργασίας Πατ Μακφάντεν εξέφρασαν τη στήριξή τους, με τον τελευταίο να τον ενθαρρύνει «να συνεχίσει να αγωνίζεται».
«Το τελευταίο 48ωρο ήταν αποσταθεροποιητικό για την κυβέρνηση, με πραγματικό οικονομικό κόστος για τη χώρα και τις οικογένειες», τόνισε ο πρωθυπουργός. Η πολιτική αβεβαιότητα έχει ήδη επιπτώσεις στις αγορές, καθώς τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων ανήλθαν σε νέο υψηλό 5,797%, επίπεδο που δεν έχει καταγραφεί από το 1998.
Πολλοί αξιωματούχοι των Εργατικών επιδιώκουν να αποφευχθεί ένα σενάριο αντίστοιχο με εκείνο του 2022, όταν οι Συντηρητικοί άλλαξαν τρεις πρωθυπουργούς μέσα σε τέσσερις μήνες.
Η πορεία προς την κρίση
Η δημοτικότητα του 63χρονου ηγέτη έχει καταρρεύσει μετά την άνοδό του στην εξουσία, έπειτα από τη μεγάλη νίκη των Εργατικών στις εκλογές του 2024, που έβαλε τέλος στη 14ετή διακυβέρνηση των Συντηρητικών. Οι επικριτές του αποδίδουν την πτώση σε λανθασμένες κινήσεις και σκάνδαλα, όπως ο διορισμός του Πίτερ Μάντελσον ως πρεσβευτή στην Ουάσινγκτον, ο οποίος προκάλεσε αντιδράσεις λόγω των σχέσεών του με τον Τζέφρι Έπστιν.
Η εσωκομματική δυσαρέσκεια εντάθηκε μετά τις πρόσφατες τοπικές εκλογές, όπου το Εργατικό Κόμμα έχασε έδαφος από το αντιμεταναστευτικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργια στη βόρεια Αγγλία και την Ουαλία. Παράλληλα, οι Πράσινοι αφαίρεσαν ψήφους στο Λονδίνο.
Η κρίση εκδηλώνεται σε περίοδο διεθνών εντάσεων, εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και λίγες ημέρες πριν την ομιλία του βασιλιά Καρόλου στο κοινοβούλιο, όπου θα παρουσιαστεί το κυβερνητικό πρόγραμμα για τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο.
Οι πιθανοί διάδοχοι
Σε περίπτωση αποχώρησης του Κιρ Στάρμερ, δεν προβλέπονται άμεσες εκλογές, αλλά αντικατάστασή του από άλλο στέλεχος των Εργατικών. Το όνομα του υπουργού Υγείας Γουες Στρίτινγκ προβάλλεται ως η πιο πιθανή επιλογή, καθώς πληροί τις θεσμικές προϋποθέσεις για να αναλάβει την πρωθυπουργία.
Πιθανότητες συγκεντρώνει και ο δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ, ο οποίος ωστόσο δεν διαθέτει κοινοβουλευτική έδρα, ενώ συχνά αναφέρεται και η πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Άντζελα Ρέινερ.