Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από το Ιράν να παράσχει «χωρίς καθυστέρηση» «ακριβείς» πληροφορίες για το εμπλουτισμένο ουράνιο που βρίσκεται στις βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις του.
Το αίτημα περιλαμβάνεται σε σχέδιο ψηφίσματος που προτίθενται να καταθέσουν ενώπιον του Συμβουλίου Κυβερνητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/IAEA), σύμφωνα με πληροφορίες του Γαλλικού Πρακτορείου.
Η Τεχεράνη καλείται να δώσει στον ΔΟΑΕ «πληροφορίες για την ποσότητα των πυρηνικών υλικών» και για τις εγκαταστάσεις της, παρέχοντας την πρόσβαση «που χρειάζεται προκειμένου να επαληθεύσει αυτές τις πληροφορίες».
Η Ουάσινγκτον υπογραμμίζει ότι τα δύο μέτρα είναι «απαραίτητα και επείγοντα» για να «εξασφαλιστεί η επαλήθευση της απουσίας εκτροπής πυρηνικών υλικών».
Το κείμενο αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία από τα 35 μέλη του Συμβουλίου Κυβερνητών του ΔΟΑΕ, το οποίο συνεδριάζει στη Βιέννη όλη την εβδομάδα. Ωστόσο, η υποβολή του προς ψήφιση θα εξαρτηθεί από το επίπεδο υποστήριξης που θα συγκεντρώσει.
Η Ουάσινγκτον επισημαίνει ότι η μη πρόσβαση του ΔΟΑΕ «εδώ και σχεδόν έναν χρόνο» για την επαλήθευση του εμπλουτισμένου ουρανίου συνιστά «ζήτημα ανησυχίας στο πεδίο της μη εξάπλωσης».
Παραμένει αβέβαιη η τύχη των αποθεμάτων άνω των 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου υψηλού βαθμού που κατέχει το Ιράν, τα οποία οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ είδαν τελευταία φορά στις 10 Ιουνίου 2025.
Αναστολή συνεργασίας και ανησυχίες του ΔΟΑΕ
Το Ιράν ανέστειλε τη συνεργασία του με την υπηρεσία του ΟΗΕ μετά τους ισραηλινούς και αμερικανικούς βομβαρδισμούς κατά στρατηγικών εγκαταστάσεών του τον Ιούνιο 2025.
Τον Νοέμβριο, ο ΔΟΑΕ είχε εγκρίνει ψήφισμα που καλούσε την Τεχεράνη να συνεργαστεί, ενώ στην τελευταία του έκθεση εξέφραζε ανησυχία για τη συνεχιζόμενη έλλειψη πρόσβασης.
Ο γενικός διευθυντής του οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι, επανέλαβε σε συνέντευξη Τύπου την έκκλησή του προς το Ιράν να συνεργαστεί. «Προφανώς, όταν υπάρχουν βομβαρδισμοί ή πυρά πυροβολικού σε εξέλιξη, οι επιθεωρήσεις δεν είναι δυνατές. Αλλά υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να γίνουν. Και αυτό που είναι σημαντικό, είναι ο διάλογος», δήλωσε.
Ο Γκρόσι σημείωσε ότι, αν και υπάρχουν «σποραδικές επαφές με το υπουργείο Εξωτερικών και άλλους (...), στην πραγματικότητα ο δίαυλος επικοινωνίας έχει κλείσει» με την Τεχεράνη.
«Φαίνεται πως είμαστε εν τω μέσω μιας περίπλοκης διαδικασίας, όπου οι επιθέσεις μοιάζει να επαναλαμβάνονται και η ρητορική ξαναγίνεται πιο εχθρική», πρόσθεσε, εκφράζοντας ελπίδα για αποκλιμάκωση.
Αβεβαιότητα και γεωπολιτικές εντάσεις
Η Τεχεράνη είχε εμπλακεί σε συζητήσεις με την Ουάσινγκτον σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η έκταση των ζημιών παραμένει αδιευκρίνιστη, ενώ η ιρανική πλευρά επικαλείται λόγους ασφαλείας για την άρνησή της να επιτρέψει την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις.
Οι δυτικές χώρες, με επικεφαλής τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, υποψιάζονται ότι το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη, ωστόσο, αρνείται ότι διαθέτει τέτοιες στρατιωτικές φιλοδοξίες.