Οι πυρηνικές δαπάνες των εννιά χωρών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα αυξήθηκαν σε επίπεδο-ρεκόρ, φθάνοντας τα 119 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, σημειώνοντας άνοδο 19%, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιοποιήθηκε σήμερα. Η τάση αυτή, όπως προειδοποιεί η έκθεση, αναμένεται να συνεχιστεί για δεκαετίες.
Η μελέτη της διεθνούς εκστρατείας για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων (ICAN) καταγράφει ότι οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα, η Βρετανία, η Γαλλία, η Ινδία, το Ισραήλ, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα δαπάνησαν 17 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα σε σχέση με το 2024 για τα πυρηνικά τους οπλοστάσια.
Με φόντο τις εντεινόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, η ICAN προειδοποιεί για μια «νέα κούρσα εξοπλισμών» που μπορεί να διαρκέσει «δεκαετίες».
Η διευθύντρια προγραμμάτων της ICAN, Σούζι Σνάιντερ, χαρακτήρισε τις αυξήσεις «εξαιρετικά ανησυχητικές», επισημαίνοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων για τη χρήση πυρηνικών όπλων. «Είμαι τρομοκρατημένη», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Όλα τα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά αύξησαν τις σχετικές δαπάνες τους πέρυσι. Οι ΗΠΑ δαπάνησαν 69,2 δισεκατομμύρια δολάρια, περισσότερα από όλες τις άλλες χώρες μαζί, ενώ ακολούθησαν η Κίνα με 13,5 δισ., η Βρετανία με 12,6 δισ. και η Ρωσία με 9,5 δισ. δολάρια.
Η ICAN, στην οποία απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 2017, σημειώνει ότι τα τελευταία πέντε χρόνια οι εννιά χώρες έχουν επενδύσει πάνω από 470 δισεκατομμύρια δολάρια στα πυρηνικά τους προγράμματα. Οι δαπάνες αυτές αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται.
Μακροπρόθεσμα σχέδια και τεράστιες επενδύσεις
Η ICAN επισημαίνει ότι η Βρετανία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να δαπανήσουν δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη και συντήρηση πυρηνικών συστημάτων έως το τέλος του αιώνα. Παράλληλα, και άλλες χώρες προγραμματίζουν την απόκτηση νέων οπλικών συστημάτων μεγάλης διάρκειας ζωής.
Η έκθεση αναφέρει ότι οι μελλοντικοί διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι (ICBMs) Sentinel των ΗΠΑ θα παραμείνουν επιχειρησιακοί πέραν του 2100, ενώ η αυξημένη παραγωγή πυρήνων πλουτωνίου θα διασφαλίσει τη διατήρηση πυρηνικών κεφαλών τουλάχιστον μέχρι το 2120.
Σύμφωνα με την ICAN, οι ΗΠΑ αναμένεται να δαπανήσουν σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια για το πυρηνικό τους οπλοστάσιο μόνο την περίοδο 2025-2034.
Κοινωνικό κόστος και ηθικές διαστάσεις
Η κ. Σνάιντερ υπογράμμισε ότι το ποσό που δαπανήθηκε το 2025 για τα πυρηνικά οπλοστάσια θα αρκούσε «για να χρηματοδοτήσει τον προϋπολογισμό του ΟΗΕ 32 φορές». Επισήμανε επίσης ότι τα ημερήσια έξοδα για πυρηνικά θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη διατροφική ασφάλεια δύο εκατομμυρίων ανθρώπων.
Αντί να επενδύουν σε βασικές υπηρεσίες, όπως η υγεία, τα κράτη αυτά κατευθύνουν τεράστια ποσά σε οπλοστάσια «που γνωρίζουν ότι δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν χωρίς να διαπράξουν έγκλημα πολέμου», κατέληξε η κ. Σνάιντερ.