Ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε νέα εποχή, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) ενσωματώνεται ολοένα και περισσότερο στα στρατιωτικά δίκτυα, επιταχύνοντας τη λήψη αποφάσεων στο πεδίο της μάχης, σύμφωνα με δηλώσεις υψηλόβαθμου Ουκρανού αξιωματούχου.
Η Ουκρανία, στον πέμπτο πλέον χρόνο της σύγκρουσης με τη Ρωσία, αξιοποιεί ήδη συστήματα ΤΝ για τον εντοπισμό στόχων μέσω drones, τη στρατηγική σχεδίαση επιχειρήσεων και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις.
«Η ΤΝ θα διαμορφώσει ένα νέο πρότυπο πολέμου. Ήδη το κάνει ενεργά», δήλωσε στο Reuters ο Ντανίλο Τσβοκ, επικεφαλής του τμήματος Τεχνητής Νοημοσύνης του υπουργείου Άμυνας.
Ο Τσβοκ προβλέπει ότι τα συστήματα ΤΝ θα ενοποιηθούν σε ένα ενιαίο δίκτυο που θα εποπτεύει το πεδίο της μάχης, οδηγώντας σε έναν «πόλεμο λειτουργικών συστημάτων» με τη Ρωσία μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, εφόσον η σύγκρουση συνεχιστεί.
«Το σύστημα που διαθέτει περισσότερα δεδομένα και κατανοεί καλύτερα αυτά τα δεδομένα, προτείνει λύσεις — αυτό το σύστημα θα αποκτήσει το πλεονέκτημα έναντι του άλλου», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η νέα εποχή της αμυντικής τεχνολογίας
Το κέντρο ΤΝ του υπουργείου Άμυνας ιδρύθηκε τον Μάρτιο, στο πλαίσιο της στρατηγικής του υπουργού Άμυνας Μιχαήλο Φιόντοροφ να εντάξει την τεχνητή νοημοσύνη και τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων στον πυρήνα της αμυντικής πολιτικής.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που χειρίζονται ακόμη κυρίως πιλότοι, έχουν ήδη ανατρέψει τα δεδομένα του πολέμου. Οι ουκρανικές και ρωσικές δυνάμεις εκτοξεύουν καθημερινά χιλιάδες UAV, ενώ το Κίεβο αξιοποιεί ρομπότ εδάφους για να αντιμετωπίσει την έλλειψη προσωπικού στην πρώτη γραμμή.
Η συνεχής παρακολούθηση του πεδίου μάχης από drones και η ακρίβεια των επιθέσεων έχουν επιταχύνει την «αλυσίδα θανάτου» – τη διαδικασία σχεδιασμού και εκτέλεσης επιθέσεων. Σύμφωνα με τον Τσβοκ, η χρήση ΤΝ θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή την ταχύτητα.
Τεχνολογική κούρσα εξοπλισμών
Η Ουκρανία, με στρατό περίπου ενός εκατομμυρίου ατόμων, χρησιμοποιεί ήδη εργαλεία ΤΝ στα συστήματα διοίκησής της. Ο στόχος, σύμφωνα με τον Τσβοκ, είναι ένα ενιαίο λειτουργικό σύστημα που θα προτείνει αποφάσεις από το επίπεδο των μονάδων έως τη στρατηγική ηγεσία.
Η ανάλυση δεδομένων από το μέτωπο των 1.200 χιλιομέτρων θα επιταχυνθεί, επιτρέποντας παροχή άμεσων συστάσεων στους διοικητές. Όπως ανέφερε ο Τσβοκ, ο τελικός στόχος είναι η ενοποίηση οπλικών και πληροφοριακών συστημάτων σε «έναν ενιαίο ζωντανό οργανισμό που θα λειτουργεί συντονισμένα».
Η τεχνολογική κούρσα που έχει προκαλέσει ο μεγαλύτερος πόλεμος της Ευρώπης μετά το 1945 προσελκύει ξένες εταιρείες ΤΝ που αναζητούν δεδομένα μάχης για την εκπαίδευση των μοντέλων τους. Εταιρείες όπως η αμερικανική Palantir έχουν ήδη παραχωρήσει συστήματα στην Ουκρανία, ενώ το πρόγραμμα Brave1 Dataroom διευκολύνει την ανταλλαγή δεδομένων με συμμαχικές χώρες.
«Εδώ είναι το μέρος όπου μπορείς να καταλάβεις αν το σύστημά σου λειτουργεί», είπε ο Τσβοκ, φορώντας μαύρο μπλουζάκι και τζιν.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, επενδύει επίσης στην τεχνητή νοημοσύνη. Ανώτερος διοικητής της ουκρανικής αεροπορικής άμυνας είχε εκφράσει ανησυχίες για την αυξανόμενη χρήση ΤΝ από τη Ρωσία στον σχεδιασμό επιθέσεων με drones και πυραύλους, κάτι που μειώνει σημαντικά τον χρόνο προετοιμασίας.
«Το ερώτημα είναι», σημείωσε ο Τσβοκ, «πόσο γρήγορα θα αναπτύξουμε τις δικές μας λύσεις και πόσο αποτελεσματικά θα τις εφαρμόσουμε, ώστε να επιτύχουμε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα στο πεδίο της μάχης από την πλευρά μας».
Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας αναπτύσσει σύστημα προσλήψεων και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού βασισμένο στην ΤΝ, στο πλαίσιο της προσπάθειας του Φιόντοροφ για μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα με βάση τα δεδομένα.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να λειτουργεί με την αρχή της ανθρώπινης παρέμβασης στις αποφάσεις μάχης. Ωστόσο, όπως εκτίμησε ο Τσβοκ, τα αυτόνομα συστήματα ενδέχεται να ξεπεράσουν την ανθρώπινη ταχύτητα λήψης αποφάσεων, εγείροντας κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον.
«Τότε προκύπτει το ερώτημα: πώς θα καταφέρουμε να συμβαδίζουμε με τις αποφάσεις που προτείνουν τα αυτόνομα συστήματα;», κατέληξε.