Η επιδημία του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό συνεχίζει να εξαπλώνεται, έχοντας ήδη προκαλέσει πάνω από 400 θανάτους, σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο απολογισμό. Νέο επιβεβαιωμένο κρούσμα εντοπίστηκε στην Κισαγκανί, μεγάλη πόλη στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, σε απόσταση σχεδόν 600 χιλιομέτρων από την αρχική εστία της κρίσης.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), που έχει κηρύξει κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε κλινική δοκιμή θεραπείας για τον ιό.
Η 17η επιδημία του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό, η οποία κηρύχθηκε στις 15 Μαΐου, οφείλεται στο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, για το οποίο δεν υπάρχει ακόμη εμβόλιο ή θεραπεία. Ο ιός, που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό, έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία πενήντα χρόνια, με δείκτη θνητότητας που κυμαίνεται μεταξύ 25% και 90%, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Γενεύη, ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, δήλωσε ότι «η κλινική δοκιμή δυο θεραπειών άρχισε με τη στρατολόγηση του πρώτου ασθενούς». Μέχρι χθες είχαν καταγραφεί 438 θάνατοι σε σύνολο 1.406 κρουσμάτων, με δείκτη θνητότητας 31,2%, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας (INSP) της ΛΔ Κονγκό.
Η εστία της κρίσης εντοπίζεται στην επαρχία Ιτουρί, που συνορεύει με το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα, καθώς και στις γειτονικές επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου. Στην Ουγκάντα έχουν ανακοινωθεί 20 κρούσματα, εκ των οποίων δύο θανατηφόρα, ενώ πρόσφατα εντοπίστηκε και κρούσμα του αιμορραγικού πυρετού Μάρμπουργκ, παρόμοιου με τον Έμπολα.
Διεθνής συνεργασία και οικονομικές επιπτώσεις
«Οι επιδημίες δεν γνωρίζουν σύνορα», τόνισε ο πρόεδρος της ΛΔ Κονγκό, Φελίξ Τσισεκέντι, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Κινσάσα, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης του προέδρου της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα. Ο Τσισεκέντι υπογράμμισε ότι «η διασυνοριακή υγειονομική συνεργασία δεν είναι επιλογή, είναι στρατηγική ανάγκη».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής επισήμανε πως εταίροι και σύμμαχοι έχουν συγκεντρώσει 1,5 δισ. δολάρια για την υποστήριξη της υγειονομικής αντίδρασης στη ΛΔ Κονγκό, εκ των οποίων 100 εκατ. προέρχονται από αφρικανικές κυβερνήσεις. Σύμφωνα με μελέτη του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (PNUD), η επιδημία ενδέχεται να κοστίσει έως και 3,6 δισ. δολάρια στην αφρικανική ήπειρο.
Επιδημιολογικά δεδομένα και κοινωνικές αντιδράσεις
Στην Κισαγκανί, πόλη 1,5 εκατ. κατοίκων και πρωτεύουσα της επαρχίας Τσοπό, εργαστηριακή εξέταση στο πτώμα 24χρονης γυναίκας είχε θετικό αποτέλεσμα. Το INSP ανέφερε ότι «το πτώμα της θανούσας μεταφέρθηκε μυστικά με μοτοσικλέτα» από την περιοχή Νια Νια της Ιτουρί, γεγονός που εντείνει τους φόβους για περαιτέρω εξάπλωση του ιού.
Τα πτώματα θυμάτων του Έμπολα είναι ιδιαίτερα μολυσματικά και πολλές μεταδόσεις έχουν σημειωθεί σε τελετές ταφής. Παράλληλα, στην επαρχία Άνω Ουελέ αναφέρθηκαν νέα περιστατικά, με τις αρχές να κάνουν λόγο για «φυγή» ασθενών από την περιοχή Νια Νια.
Αντιδράσεις και δυσπιστία του πληθυσμού
Η επιδημία συνοδεύεται από έντονη δυσπιστία του πληθυσμού απέναντι στις υγειονομικές αρχές. Στην περιοχή Νια Νια, κέντρο θεραπείας του Έμπολα πυρπολήθηκε από διαδηλωτές που αμφισβητούσαν την ύπαρξη της ασθένειας, χαρακτηρίζοντάς την «business». Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, ένας αστυνομικός έχασε τη ζωή του και δύο νέοι τραυματίστηκαν σοβαρά.
Οι ταραχές αυτές επιβραδύνουν την αντίδραση των υγειονομικών αρχών, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν σημαντικές ελλείψεις σε εξοπλισμό και υλικά, από μέσα ατομικής προστασίας έως βασικά απολυμαντικά. Σύμφωνα με το INSP, τα κέντρα θεραπείας στην Ιτουρί λειτουργούν πλέον με πληρότητα που ξεπερνά το 138%.