Σε «σαθρά» θεμέλια στηρίζεται το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας, με τις συντάξεις του δημοσίου να καταγράφουν σταθερή μείωση τα τελευταία χρόνια, την ίδια στιγμή που ο γηράσκων πληθυσμός της χώρας όλο και αυξάνεται.
Στο πρόβλημα αυτό, η συμπληρωματική σύνταξη μέσα από τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης μπορεί να αποτελέσει μια σταθερά για τους συνταξιούχους της χώρας.
Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, οι ατομικοί λογαριασμοί στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης έχουν ετήσια απόδοση 4,5%, αποφέροντας πραγματικά κέρδη στους ασφαλισμένους, δηλώνει στο Business Daily ο Χρήστος Νούνης, πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α.) και πρόεδρος του ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ.
Οι αποδόσεις αυτές μπορούν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο όταν θεσμοθετηθούν τα πολυεργοδοτικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, που θα επιτρέψουν ακόμη και σε μικρές εταιρείες και στους εργαζόμενούς τους να επωφεληθούν από τον θεσμό, με το να ενταχθούν στα υφιστάμενα ΤΕΑ μεγάλων εταιρειών.
Όπως εξηγεί ο κ. Νούνης, όσο περισσότεροι ασφαλισμένοι ενταχθούν σε ένα Ταμείο, τόσο αυξάνονται και τα διαθέσιμα κεφάλαια, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες αποδόσεις, καθώς δίνεται η ευκαιρία για καλύτερη επενδυτική διαχείριση, πιο αποτελεσματική εκμετάλλευση χρηματιστηριακών συγκυριών και μεγαλύτερη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου.
Η δημόσια σύνταξη καταρρέει
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο δεύτερο τεύχος του τριμηνιαίου δελτίου για το ιδιωτικό χρέος στην ελληνική οικονομία από το Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), με την υποστήριξη της CEPAL, από το 2019 έως το 2025 οι δημόσιες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 6,3% σε ονομαστικούς όρους και διαμορφώθηκαν σε 1.235 ευρώ, από 1.1162 ευρώ. Σε πραγματικούς όρους ωστόσο η εικόνα είναι πολύ διαφορετική, καθώς έχουν καταγράψει μείωση κατά -11%.
Την ίδια στιγμή, οι ιδιωτικές συντάξεις εμφανίζονται πολύ πιο ανθεκτικές, καθώς κατάφεραν να μείνουν σε θετικό έδαφος τόσο σε ονομαστικούς, όσο και σε πραγματικούς όρους την περίοδο 2019-2025.
Συγκεκριμένα, σε ονομαστικούς όρους αυξήθηκαν από 730 ευρώ σε 884 ευρώ (+21%), ενώ σε πραγματικούς κατάφεραν να μείνουν αυξημένες κατά 1,3%.
Με το ελληνικό σύστημα να βασίζεται κυρίως στον πρώτο πυλώνα, δηλαδή στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα, η επάρκεια του εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια.
Σήμερα, το 95% των συντάξεων χορηγείται από το κράτος και μόλις το 4% προέρχεται από ιδιωτικές ασφαλιστικές και το 1% από τα Επαγγελματικά Ταμεία, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά δυσανάλογο τοπίο μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής σύνταξης, που οδηγεί σε έναν υπερτροφικό πρώτο πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης και ένα μη βιώσιμο συνταξιοδοτικό μοντέλο εν γένει.
Η λύση στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τα οποία λειτουργούν συμπληρωματικά στην κοινωνική ασφάλιση, ως ένα αποταμιευτικό – επενδυτικό όχημα για τον σύγχρονο εργαζόμενο.
Ουσιαστικά, επιτρέπουν στους εργαζόμενους να δημιουργήσουν έναν ασφαλιστικό «κουμπαρά», ο οποίος δεν χάνεται αν ο εργαζόμενος αλλάξει εταιρεία ή σταματήσει να δουλεύει.
Παράλληλα, οι εισφορές εκπίπτουν του φορολογητέου εισοδήματος, προσφέροντας φορολογικό κίνητρο τόσο για τους εργαζόμενους όσος και τις επιχειρήσεις.
Ο θεσμός αξιοποιείται ήδη από μεγάλες εταιρείες, κλάδους ή επαγγελματικούς φορείς, όπως υπουργεία, το Οικονομικό Επιμελητήριο ή ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, όμως η μεγάλη αλλαγή στον τρόπο που ασφαλιζόμαστε και λαμβάνουμε τη σύνταξή μας θα έρθει όταν θεσμοθετηθούν τα πολυεργοδοτικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Αυτήν τη στιγμή, το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας είναι σε διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, ανοίγοντας τον δρόμο για πραγματική ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.
Ανάμεσα στις αλλαγές που προτείνονται στο νομοσχέδιο είναι η σύσταση των πολυργοδοτικών ταμείων, ώστε μικρότερες επιχειρήσεις να μπορούν να ενταχθούν σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, φορολογικά κίνητρα για εργοδότες και ασφαλισμένους, και δυνατότητα φορητότητας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη, ώστε τα χρήματα να μένουν πάντα στον εργαζόμενο.
Αξίζει να αναφερθεί πως τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης λειτουργούν με επαγγελματική διαχείριση επενδύσεων και αυστηρή επίβλεψη: κάθε ταμείο διαθέτει Επενδυτική Επιτροπή, τα δύο τρίτα της οποίας πρέπει να είναι πιστοποιημένα μέλη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, εξασφαλίζοντας πλήρη διαφάνεια και τήρηση της επενδυτικής πολιτικής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική αξία του ενεργητικού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αυξήθηκε κατά 0,5% και διαμορφώθηκε στα 2,86 δισ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026, έναντι 2,84 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.
«Game changer» για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Οι ασφαλιστικές δυνατότητες που μια μικρομεσαία επιχείρηση μπορεί να προσφέρει στους εργαζομένους της θα αναβαθμιστούν σημαντικά όταν νομοθετηθούν τα πολυεργοδοτικά ταμεία, καθώς θα επιτρέψουν και σε επιχειρήσεις με λιγότερους από 100 εργαζόμενους να συμμετάσχουν, είτε δημιουργώντας ένα συλλογικό ταμείο με άλλες επιχειρήσεις, είτε με το να εισαχθούν σε ένα υφιστάμενο ταμείο μεγαλύτερης εταιρείας.
Επιπλέον, ακριβώς επειδή οι εισφορές στο ΤΕΑ είναι αφορολόγητες, οι επιχειρήσεις πληρώνουν λιγότερα για την ασφάλεια των εργαζομένων τους, χωρίς όμως να τους στερούν κάτι.
Αντιθέτως, τα χρήματα αυτά ακολουθούν πάντα τον εργαζόμενο, αφού ακόμη και αν ένας εργοδότης πάψει να υπάρχει και το ταμείο διαλυθεί, ο ασφαλισμένος συνεχίζει μόνος του ή γίνεται εκκαθάριση και παίρνει ακέραια τα χρήματα που βρίσκονται στον ατομικό του λογαριασμό.