Φόρουμ Δελφών: Συνταγματικές αλλαγές και νέες προκλήσεις στο τραπέζι

Στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών XI, που πραγματοποιήθηκε από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026, κυριάρχησε η συζήτηση γύρω από την αναγκαιότητα και την κατεύθυνση της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης. Οι συμμετέχοντες εστίασαν στις αδυναμίες του ισχύοντος πλαισίου, αλλά και στις σύγχρονες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το πολιτικό και θεσμικό σύστημα της χώρας.

Ο κ. Στέλιος Κουτνατζής, Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού, επισήμανε ότι «έχουμε μια εξαιρετικά βαριά διαδικασία αναθεώρησης, την πιο βαριά στην Ευρώπη», γεγονός που καθιστά απαραίτητες τις συνολικές παρεμβάσεις. Όπως ανέφερε, «όταν έχουμε αυτή τη δυνατότητα, προσπαθούμε να αλλάξουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε». Παράλληλα, τόνισε ότι, αν και το Σύνταγμα του 1975 υπήρξε επιτυχημένο, «σε μια σειρά από διατάξεις χαρακτηρίζεται από αναχρονισμούς», ενώ «είναι ένα εξαιρετικά φλύαρο και σε μεγάλο βαθμό συμβολικό Σύνταγμα».

Από την πλευρά του, ο κ. Ευριπίδης Στυλιανίδης, Βουλευτής Ροδόπης, Υπουργός Παιδείας (2007–2009), Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών (2009) και Υπουργός Εσωτερικών (2012–2013), υπογράμμισε ότι «αυτό το Σύνταγμα μας πήγε μισό αιώνα και μας πήγε με επιτυχία». Ωστόσο, επεσήμανε την ανάγκη προσαρμογής του στις νέες συνθήκες, καθώς «έχουμε τρεις παράλληλες έννομες τάξεις: την εσωτερική, το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο», ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί νέα δεδομένα. Όπως σημείωσε, «η αναθεωρητική διαδικασία δεν είναι μια αντιπαράθεση της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση».

Ο κ. Χάρης Παμπούκης, Δικηγόρος, Καθηγητής Νομικής και Υπουργός Επικρατείας (2011), αναφέρθηκε στα κριτήρια που πρέπει να διέπουν την αναθεώρηση, υπογραμμίζοντας ότι «πρέπει να έχει σαφή και λιτή στοχοθεσία» και να στηρίζεται σε «πολιτική και κοινωνική ωριμότητα». Τόνισε ακόμη ότι «υπάρχουν 20 διατάξεις οι οποίες μπορούν εύκολα να απαλειφθούν από το Σύνταγμα».

Ο κ. Παναγιώτης Δουδωνής, Βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, επισήμανε ότι «η αναθεώρηση ενός συντάγματος δεν οφείλεται στην ηλικία του αλλά έχει να κάνει με τη συνταγματική πρακτική». Ανέδειξε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα δυσλειτουργίας το άρθρο 86, προσθέτοντας ότι «το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, πιθανότατα δεν θα είναι ούτε και η λύση συνταγματική».

Ο κ. Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ, τόνισε ότι «το συνταγματικό κείμενο από μόνο του δεν λύνει τα προβλήματα». Υπογράμμισε την ανάγκη αλλαγών σε καίρια πεδία, όπως το άρθρο 86 και η λειτουργία της δικαιοσύνης, ενώ σημείωσε πως «είμαστε από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχουμε συνταγματικό δικαστήριο».

Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Ιωάννης Πρετεντέρης, Εκδότης της εφημερίδας Το Βήμα, συμβάλλοντας στην εμβάθυνση του διαλόγου γύρω από τις θεσμικές προκλήσεις και τις προοπτικές της επόμενης ημέρας για το πολιτικό σύστημα.

Το Φόρουμ ως θεσμός διαλόγου και προβληματισμού

Το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών αποτελεί ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό οργανισμό με διεθνή χαρακτήρα, που κάθε χρόνο συγκεντρώνει προσωπικότητες από την οικονομία, την πολιτική και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Στόχος του είναι η διαμόρφωση ρεαλιστικών πλαισίων πολιτικής και η αναζήτηση λύσεων για τις παγκόσμιες προκλήσεις, με έμφαση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.