Η διάρκεια των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τις επιπτώσεις στην οικονομία, σύμφωνα με παράγοντες του οικονομικού επιτελείου. Όπως επισημαίνεται, η περιοχή «φλέγεται» για περισσότερο από μία εβδομάδα και οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, όπου έχει στηθεί το «στρατηγείο» παρακολούθησης.
Τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου τονίζουν ότι, σε αυτή τη φάση, η κατάσταση αντιμετωπίζεται με ψυχραιμία. Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη να παρέμβει, εφόσον απαιτηθεί, για τη στήριξη όσων πληγούν από ενδεχόμενες επιπτώσεις.
Κεντρικό ζήτημα παραμένουν οι τιμές της ενέργειας. Στο επικείμενο Eurogroup της Δευτέρας, το θέμα αναμένεται να τεθεί στην κορυφή της ατζέντας, ενώ θα συζητηθεί εκτενώς και στο Euro Summit της 19ης Μαρτίου. Δεν αποκλείεται η λήψη έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στα καύσιμα και το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται το 20%-30% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου– επιβαρύνει σημαντικά τις αγορές ενέργειας.
Για την ελληνική οικονομία, ένα ενεργειακό «σοκ» θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, να περιορίσει την αγοραστική δύναμη των πολιτών και να αυξήσει το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, ιδίως στη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και τις μεταφορές.
Το δυσμενές σενάριο του προϋπολογισμού
Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο του προϋπολογισμού, εάν η τιμή του πετρελαίου διατηρηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για μεγάλο χρονικό διάστημα, η ιδιωτική κατανάλωση θα μειωθεί κατά 0,7% σε σχέση με το βασικό σενάριο, ενώ οι επενδύσεις θα υποχωρήσουν κατά 0,9%.
Παράλληλα, οι εισαγωγές σε πραγματικούς όρους θα περιοριστούν λόγω χαμηλότερης ζήτησης, αλλά σε ονομαστικούς όρους θα αυξηθούν κατά 7,4%, επιδεινώνοντας το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,7%, έναντι 2,2% στο βασικό σενάριο, ενώ το πραγματικό ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί στο 1,9% από 2,4%.
Ωστόσο, το ονομαστικό ΑΕΠ θα ενισχυθεί λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, βελτιώνοντας το δημοσιονομικό ισοζύγιο και μειώνοντας τον λόγο χρέους κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες. Για να υποχωρήσει η ανάπτυξη στο 1,9%, θα πρέπει οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου να διατηρηθούν στα 100 δολάρια ανά βαρέλι για έναν ολόκληρο χρόνο.
Παράπλευρες επιπτώσεις και κυβερνητική ετοιμότητα
Η παρατεταμένη διάρκεια του πολέμου ενδέχεται να προκαλέσει συνέπειες και σε άλλους τομείς, όπως ο τουρισμός. Αν και η Ελλάδα θεωρείται ασφαλής προορισμός, οι διεθνείς ταξιδιωτικές ροές συχνά επιβραδύνονται σε περιόδους έντασης, επηρεάζοντας και τις επενδύσεις.
Ήδη παρατηρείται αύξηση στα ασφάλιστρα κινδύνου στη ναυτιλία, ενώ ανατιμήσεις στα λιπάσματα αναμένεται να επιβαρύνουν την αγροτική παραγωγή. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Βουλή, τα συναρμόδια υπουργεία είναι έτοιμα να ενεργοποιήσουν μέτρα προληπτικού χαρακτήρα και στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Προβλέπονται έλεγχοι από την Ανεξάρτητη Αρχή για την εποπτεία της αγοράς, κυρίως στα καύσιμα, καθώς και συνεχής παρακολούθηση των αποθεμάτων σε ενεργειακά προϊόντα και βασικά αγαθά. Εάν η τιμή του πετρελαίου παραμείνει στα 100 δολάρια για έναν μήνα, θα ενεργοποιηθούν οι στηρίξεις μέσω των pass.
Δημοσιονομικές αντοχές και ευρωπαϊκή συνδρομή
Οι αρμόδιοι παράγοντες επισημαίνουν ότι το βασικό πακέτο φοροελαφρύνσεων για το 2027, ύψους 800-900 εκατ. ευρώ, δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Το ζητούμενο είναι αν θα εξασφαλιστεί πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο μέσω της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, στην περίπτωση που ο πόλεμος περιορίσει τα φορολογικά έσοδα.
«Έχεις αντοχές, μόνος σου», σημειώνουν χαρακτηριστικά τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, προσθέτοντας πως, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί, «θα χρειαστούν μέτρα αντιμετώπισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
