Τη δημιουργία ενός νέου, πιο ανταγωνιστικού εμπορικού προϊόντος, το οποίο θα είναι πλήρως συμβατό με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, σχεδιάζουν οι Διαχειριστές του Κάθετου Διαδρόμου σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ παράλληλα εξετάζουν την παράταση της διάρκειας των υφιστάμενων προϊόντων, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια και η βιωσιμότητα του εγχειρήματος έως ότου ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός του νέου μοντέλου.
Μετά την τελευταία τεχνική σύσκεψη υπό την Κομισιόν, η οποία ουσιαστικά κατέληξε άκαρπη, τα βλέμματα είναι στραμμένα στη νέα συνάντηση της 23ης Μαρτίου.
Τα «αγκάθια» που παραμένουν
Ως «εξαιρετικά σημαντική ευκαιρία» για τη χώρα μας χαρακτηρίζουν τον Κάθετο Διάδρομο πηγές κοντά στη διοίκηση του ΔΕΣΦΑ, καθώς της δίνεται η ευκαιρία να λειτουργήσει ως βασική πύλη εισόδου LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Άλλωστε, όπως σημειώνουν, η επιτυχία των τελευταίων δημοπρασιών δέσμευσης δυναμικότητας αποδεικνύει ότι υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον από την αγορά.
Ωστόσο, το υπάρχον εμπορικό μοντέλο αντιμετωπίζει προβλήματα, καθώς η ανταγωνιστικότητά του βασίζεται σε εκπτώσεις στις ταρίφες και αυτές οι άμεσες εκπτώσεις δεν είναι συμβατές με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, γεγονός που έχει δημιουργήσει επιφυλάξεις από την πλευρά της Κομισιόν.
Θυμίζουμε πως οι Βρυξέλλες θεωρούν πως τα τρία προϊόντα δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας στον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή το «Route 1» με σημείο εκκίνησης τη Ρεβυθούσα, το «Route 2» με αφετηρία το FSRU Αλεξανδρούπολης και «Route 3» για μεταφορά αζέρικου αερίου μέσω ΤΑP με αφετηρία την Κομοτηνή, δεν ευθυγραμμίζονται με τους κανόνες της ΕΕ.
«Στα σκαριά» το νέο μοντέλο
Γι’ αυτόν τον λόγο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (TSOs) σε συνεργασία με την Κομισιόν προσανατολίζονται στη διαμόρφωση ενός νέου, πιο ανταγωνιστικού εμπορικού προϊόντος για τον Κάθετο Διάδρομο.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να δημιουργηθεί ένα σχήμα που θα ενισχύει την εμπορική ελκυστικότητα της διαδρομής, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και φιλοδοξώντας να αντικαταστήσει το υφιστάμενο μοντέλο, το οποίο βασιζόταν σε εκπτώσεις στις ταρίφες.
Στη θέση του εξετάζεται ένα πιο σύνθετο εμπορικό σχήμα που θα βασίζεται σε έναν συνδυασμό παραμέτρων με κεντρικό στοιχείο τη διάρκεια των συμβολαίων μεταφοράς.
Άλλωστε, οι μεγαλύτερης διάρκειας συμβάσεις θα μπορούσαν να προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα στους χρήστες του συστήματος και πιο προβλέψιμο κόστος μεταφοράς, συμβάλλοντας στη μείωση του συνολικού κόστους για τους προμηθευτές και τους εμπορικούς χρήστες της διαδρομής.
Παράλληλα, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να προσαρμοστούν οι ταρίφες, καθώς κάθε χώρα που συμμετέχει στον Κάθετο Διάδρομο εφαρμόζει διαφορετικό καθεστώς τιμολόγησης, γεγονός που επηρεάζει τη συνολική ανταγωνιστικότητα της διαδρομής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συνολική εμπορική δομή του προϊόντος. Όπως διευκρινίζεται από πηγές κοντά στον ΔΕΣΦΑ, όταν γίνεται λόγος για «προϊόν» στον Κάθετο Διάδρομο, δεν αναφέρεται απλώς στη φυσική διαδρομή του αγωγού, αλλά στον τρόπο με τον οποίο πωλείται η δυναμικότητα μεταφοράς.
Το εμπορικό προϊόν περιλαμβάνει τη διαδρομή μεταφοράς, τη διαθέσιμη ποσότητα δυναμικότητας, καθώς και το αντίστοιχο τιμολόγιο μεταφοράς, δηλαδή την ταρίφα.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα
Ωστόσο, το νέο σχήμα δεν αναμένεται να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή, καθώς κάθε χώρα που συμμετέχει στον διάδρομο θα πρέπει να προχωρήσει σε διαφορετικές τεχνικές και ρυθμιστικές προσαρμογές.
Έτσι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την οριστικοποίησή του, ωστόσο βάσει εκτιμήσεων ορισμένοι διαχειριστές εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να είναι έτοιμοι ήδη από τον Απρίλιο, ενώ άλλοι ενδέχεται να χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο.
Μέχρι να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός του νέου προϊόντος, οι εμπλεκόμενοι φορείς εξετάζουν το ενδεχόμενο να παραταθεί προσωρινά η ισχύς του υφιστάμενου προϊόντος, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχιση της εμπορικής λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου.
Οι ίδιες πηγές υπενθύμισαν ότι στην πρόσφατη Σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον, επιβεβαιώθηκε η αυξημένη ανάγκη χωρών της Ανατολικής Ευρώπης και κυρίως της Ουκρανίας για πρόσβαση σε νέες πηγές φυσικού αερίου πέρα από τις παραδοσιακές.
Όσον αφορά τον ανταγωνισμό με άλλες διαδρομές, όπως η Πολωνία, οι ίδιες πηγές τονίζουν πως ο Κάθετος Διάδρομος δεν ανταγωνίζεται άλλες διαδρομές μεταφοράς φυσικού αερίου, αλλά θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, καθώς οι ανάγκες της περιοχής είναι ιδιαίτερα μεγάλες.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή και ο ρόλος του ρωσικού αερίου
Την ίδια ώρα, οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου που συνδέονται με την ένταση στη Μέση Ανατολή δεν αναμένεται να επηρεάσουν ουσιαστικά την πορεία του Κάθετου Διαδρόμου.
Αντίθετα, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη του Κάθετου Διαδρόμου θεωρείται κυρίως η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, η οποία θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη μελλοντική ζήτηση για εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Έτσι, σε περίπτωση που το ρωσικό φυσικό αέριο παραμείνει διαθέσιμο στην ευρωπαϊκή αγορά, τότε το κόστος αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς το ρωσικό αέριο παραδοσιακά είναι φθηνότερο σε σύγκριση με το LNG.
Σε αυτή την περίπτωση, η ανταγωνιστικότητα των νέων ενεργειακών διαδρομών θα εξαρτηθεί περισσότερο από τις ταρίφες και το συνολικό κόστος των υποδομών.
Σχετικά με τις συνέπειες της σύγκρουσης στις δραστηριότητες του ΔΕΣΦΑ, σύμφωνα με πηγές κοντά στην εταιρεία, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα οι επιπτώσεις είναι περιορισμένες.
Οι ποσότητες φυσικού αερίου που έχουν ήδη δεσμευτεί είναι συμβολαιοποιημένες και τιμολογημένες εκ των προτέρων, επομένως οι άμεσες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές δεν επηρεάζουν άμεσα τις συγκεκριμένες συμφωνίες.
Επιπλέον, τα φορτία φυσικού αερίου που διαχειρίζεται η εταιρεία προέρχονται κυρίως από τη Δύση, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, στον ενεργειακό κλάδο «κανείς δεν έχει κρυστάλλινη σφαίρα» για να κάνει ακριβείς προβλέψεις, καθώς οι εξελίξεις εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες.
Ο ρόλος των ΗΠΑ στην ενεργειακή ασφάλεια
Πριν από περίπου δέκα χρόνια, οι ΗΠΑ είχαν περιορισμένη παρουσία στην αγορά LNG, ενώ σήμερα έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν σε παραγωγή παραδοσιακούς ενεργειακούς «γίγαντες» όπως το Κατάρ και η Αυστραλία, φτάνοντας σε παραγωγή άνω των 100 εκατ. τόνων LNG ετησίως.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Δύσης, καθώς δημιουργεί εναλλακτικές πηγές προμήθειας πέρα από τις παραδοσιακές αγορές, ενώ στη διαφοροποίηση του εφοδιασμό συμβάλλει και η παραγωγή από χώρες της Αφρικής.
Παρόλα αυτά, ακόμη και αν η προσφορά είναι επαρκής, οι τιμές ενδέχεται να επηρεαστούν από γεωπολιτικές εντάσεις, ειδικά αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Χώρος για ένα ή δύο FSRU
Όπως σημειώνουν πηγές του ΔΕΣΦΑ, κάθε νέο FSRU υπάρχουν δύο βασικές τεχνικές προκλήσεις. Η μία έχει να κάνει με τη σύνδεσή του με το υφιστάμενο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου και η δεύτερη είναι η αποφυγή σημείων συμφόρησης, καθώς απαιτείται αξιολόγηση της ικανότητας του δικτύου να μεταφέρει τις νέες ποσότητες.
Μάλιστα, σε περίπτωση περιορισμών απαιτούνται νέοι αγωγοί, αναβαθμίσεις ή επεκτάσεις υποδομών και για τον σκοπό αυτό ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται σε συνεργασία με επενδυτές, όπως η Motor Oil.
Σε ερώτηση για τον αριθμό των FSRU που μπορεί να υποστηρίξει η Ελλάδα, οι ίδιες πηγές απαντούν πως υπάρχει χώρος για ένα ή δύο FSRU, περιλαμβανομένου του υπάρχοντος FSRU στην Αλεξανδρούπολη.
Ωστόσο, ο τελικός αριθμός θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της ζήτησης στην Ανατολική Ευρώπη, την ανάπτυξη των αγορών φυσικού αερίου και την ικανότητα των επενδυτών να βρουν πελάτες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
