Σε «κόκκινα» αρχίζουν να μετατρέπονται τα δάνεια των μικρομεσαίων παραγωγών φωτοβολταϊκών πάρκων λόγω των μεγάλων απωλειών εσόδων με φόντο τις μηδενικές και αρνητικές τιμές, με την αγορά να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Ο κλάδος αναμένει εδώ και καιρό παρεμβάσεις από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κάνοντας λόγο για μια γενικότερη ανισορροπία μεταξύ παραγωγής και ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, που σε συνδυασμό με την αργή ανάπτυξη των υποδομών αποθήκευσης έχει φέρει τις επενδύσεις αντιμέτωπες με την καταστροφή.
Υπερπαραγωγή ενέργειας και έλλειψη ισορροπίας στο σύστημα
Τα τελευταία χρόνια η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στη χώρα μας έχει αυξηθεί ραγδαία. Μόνο το 2025 προστέθηκαν περίπου 1,9 GW νέας ισχύος, γεγονός που ενίσχυσε σημαντικά την παραγωγή «πράσινης» ενέργειας.
Ωστόσο, με τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας να παραμένει σχεδόν σταθερή, το σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει όλη την παραγόμενη ενέργεια, ειδικά σε ώρες υψηλής ηλιοφάνειας.
Ως εκ τούτου, το πρώτο τετράμηνο του 2026 οι περικοπές έφτασαν περίπου τις 876,5 GWh, σημειώνοντας αύξηση περίπου 49% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Παράλληλα, το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν περίπου 239,5 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές, έναντι μόλις 13 ωρών την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Στο 65% οι απώλειες εσόδων για τους παραγωγούς τον Απρίλιο
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει στο Business Daily o Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά (ΠΟΣΠΗΕΦ), Ιωάννης Κυανίδης, η κρίση στην αγορά των φωτοβολταϊκών έχει λάβει σοβαρές διαστάσεις.
«Είναι τραγική η κατάσταση στον κλάδο», αναφέρει χαρακτηριστικά, καθώς μόνο για τον Απρίλιο καταγράφεται μείωση εσόδων κατά 65% σε σχέση με το 2025 και 74% σε σχέση με τον Απρίλιο του 2024.
«Κοκκινίζουν» τα δάνεια, πιέζεται ο κλάδος
Θυμίζουμε πως η ΠΟΣΠΗΕΦ έχει υποβάλει εδώ και καιρό προτάσεις προς το υπουργείο, ζητώντας τη δημιουργία ενός έκτακτου μηχανισμού στήριξης των Φ/Β Σταθμών είτε μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ), είτε μέσω έκτακτης εισφοράς των παρόχων, παράταση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης κατά επτά έτη και αύξηση των ωρών μηδενικών τιμών.
Σύμφωνα με όσα εξηγεί ο κ. Κυανίδης, η μείωση των εσόδων ήδη επηρεάζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα των παραγωγών, με τα δάνεια να αρχίζουν να καθίστανται μη εξυπηρετούμενα.
«Φτάσαμε στο σημείο να κοκκινίζουν τα δάνεια των φωτοβολταϊκών, που παραδοσιακά θεωρούνταν από τα πιο αξιόπιστα. Αυτό είναι επίτευγμα», σημειώνει χαρακτηριστικά, αποδίδοντας την κατάσταση σε στρεβλώσεις της αγοράς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπερβολική αδειοδότηση έργων ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή αποθήκευση ενέργειας, έχει οδηγήσει σε μηδενικές και αρνητικές τιμές χονδρικής, αλλά και σε περικοπές παραγωγής.
Η παράταση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης κατά επτά έτη, θα δώσει τη δυνατότητα στους παραγωγούς να επιμηκύνουν τα δάνεια τους πριν αυτά κοκκινίσουν και μεταφερθεί το πρόβλημα και στις τράπεζες.
Παράλληλα, θα δώσει οικονομική ανάσα στους μικρομεσαίους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά προκειμένου να ανταπεξέλθουν στην κάλυψη των λειτουργικών εξόδων των φωτοβολταϊκών σταθμών.
Έκτακτη εισφορά στα υπερέσοδα των προμηθευτών
Σχετικά με τα υπερέσοδα των παρόχων, ο κ. Κυανίδης υποστηρίζει ότι, παρά τις χαμηλές ή και αρνητικές τιμές χονδρικής, οι τελικοί καταναλωτές δεν βλέπουν αντίστοιχες μειώσεις στους λογαριασμούς τους.
«Δεν είναι δυνατόν κάποιοι να αγοράζουν με αρνητικές τιμές και να πουλούν πολλαπλάσια στον καταναλωτή χωρίς καμία προσαρμογή», τονίζει, ζητώντας να εξεταστεί η επιβολή έκτακτης εισφοράς στους προμηθευτές ενέργειας, όπως είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν.
Μάλιστα, όπως αναφερόταν σε σχετική επιστολή της ΠΟΣΠΗΕΦ προς το ΥΠΕΝ, «οι προμηθευτές αποκομίζουν τεράστια κέρδη τις ώρες της ημέρας που οι ΑΠΕ πλήττονται από τις αρνητικές και μηδενικές τιμές, που για το 2026 θα ξεπεράσουν τα 1,3 δισ. ευρώ.
Ένα ποσοστό λοιπόν αυτών των τεράστιων κερδών πρέπει να επιστρέψει ως ενίσχυση στις ΑΠΕ που στην ουσία χάρη σε αυτές δημιουργούνται αυτά τα κέρδη».
Αύξηση των ωρών μηδενικών τιμών
Παράλληλα, η αύξηση των ωρών μηδενικών τιμών ή/και η πληρωμή τους, όπως ισχύει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσε να αποτελέσει μία κρίσιμη παράμετρο για την επίλυση του ζητήματος.
Μια τέτοια λύση, εξάλλου, είναι σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία (Regulation 2019/943), η οποία σε καμία περίπτωση δεν αποκλείει την καταβολή λειτουργικής ενίσχυσης σε περίπτωση μηδενικών τιμών, αλλά ούτε και στην περίπτωση που υφίστανται μηδενικές τιμές πέραν των δύο ωρών.
Σύμφωνα με τον κ. Κυανίδη, το ελληνικό σύστημα περιορισμών στις μηδενικές ώρες αποζημίωσης είναι από τα αυστηρότερα στην Ευρώπη, σε αντίθεση με χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία που εφαρμόζουν πιο ευέλικτα μοντέλα, προσαρμοσμένα στην ηλικία και το κόστος των έργων.
Η Ελλάδα επέλεξε να εφαρμόσει το αυστηρότερο δυνατό πλαίσιο θέτοντας ως όριο για την καταβολή λειτουργικής ενίσχυσης τις δύο ώρες αρνητικών τιμών, σε μία χρονική συγκυρία κατά την οποία η διείσδυση των ΑΠΕ είχε προφανώς υποεκτιμηθεί.
«Αυτή η δική μας πατέντα που ισχύει το ίδιο για όλους ευνοεί τα καινούργια, μεγάλα έργα που μπαίνουν τελευταία και κανιβαλίζουν τα παλιά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, στην Ιταλία οι μηδενικές τιμές μέχρι 6 ώρες αποζημιώνονται για του Φ/Β Σταθμούς και δεν αποζημιώνονται μόνο οι αρνητικές τιμές. Από την 7η ώρα και μετά δεν αποζημιώνονται και οι μηδενικές τιμές.
Μάλιστα, η Ιταλία, θέλοντας να διασφαλίσει τη δίκαιη μεταχείριση των παλαιότερων Φ/Β Σταθμών εφαρμόζει το εξής μοντέλο της προοδευτικής μείωσης των ωρών αρνητικών τιμών για τις οποίες δεν υπάρχει αποζημίωση, ανάλογα με την ημερομηνία ηλέκτρισης κάθε έργου.
Με τον τρόπο αυτό, έργα που έχουν ηλεκτριστεί πιο νωρίς και έχουν πληρώσει ακριβότερα τον εξοπλισμό έχουν εξασφαλίσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα «προστασίας» από τις αρνητικές τιμές, ενώ οι μηδενικές πληρώνονται κανονικά.
Εν αναμονή της έγκρισης από την Κομισιόν
Σύμφωνα με πηγές του κλάδου των φωτοβολταϊκών, το ΥΠΕΝ έχει υποβάλει προς έγκριση στην Κομισιόν τόσο το αίτημα για παράταση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης όσο και εκείνο για αύξηση των ωρών μηδενικών τιμών και αναμένει την έγκρισή τους.
Παράλληλα με τα παραπάνω, έχει υποβάλει προς έγκριση την προσωρινή ενίσχυση των τιμών αποζημίωσης της παραγόμενης ενέργειας (ταρίφας), ώστε να αντισταθμιστούν οι απώλειες από περικοπές και αρνητικές τιμές και να δημιουργηθεί ρευστότητα στα έργα.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως οι εγκρίσεις αυτές θα έπρεπε να έχουν δοθεί έως τα τέλη Απριλίου, με τις νεότερες εκτιμήσεις να προβλέπουν να χάνεται και ο Μάιος μέχρι να δοθεί το «πράσινο φως».
«Δυστυχώς όμως δεν έχουμε αυτό το περιθώριο. Πρέπει ό,τι είναι να γίνει να γίνει άμεσα, διότι ήδη αρχίζουν και έχουν πρόβλημα στην αποπληρωμή δανείων οι παραγωγοί», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
