Μέσα στον Ιούνιο αναμένεται η ίδρυση της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ, η οποία θα αναλάβει την εκπόνηση των απαραίτητων ανεμολογικών και βυθομετρικών ερευνών στις θαλάσσιες περιοχές που προορίζονται για τα πρώτα υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Η εξέλιξη αυτή ήρθε ύστερα από την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σύμφωνα με την οποία αυτονομήθηκαν οι έρευνες από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών, το οποίο βρίσκεται παγωμένο για περισσότερο από 2 χρόνια.
Ο λόγος που έχουν ανεβάσει στροφές οι διαδικασίες είναι πως η ίδρυση του SPV θεωρείται άμεση προτεραιότητα, καθώς αποτελεί ένα από τα βασικά ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο εκπνέει.
Μάλιστα, οι επαφές με τους δυνητικούς συμμετέχοντες στη μετοχική σύνθεση της νέας εταιρείας προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για ενδιαφέρον τόσο από τον ΑΔΜΗΕ και δύο συστημικές τράπεζες, όσο και από το Ελληνικό Δημόσιο.
Τον Ιούνιο η ίδρυση του SPV, τα επόμενα βήματα
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο BD πηγές κοντά στην ΕΔΕΥΕΠ, «εφόσον εγκρίθηκε από τη Βουλή αναμένεται να ιδρυθεί άμεσα, μέσα στον επόμενο μήνα, το SPV, το οποίο θα αναλάβει την εκπόνηση των απαραίτητων ερευνών στις θαλάσσιες περιοχές που προορίζονται για τα πρώτα έργα offshore αιολικής ενέργειας.
Μετά την ίδρυση θα ακολουθήσει διαγωνισμός προκειμένου ανάδοχοι να αναλάβουν τις έρευνες στις περιοχές που έχουν προκριθεί».
Το SPV θα αναλάβει την καταγραφή και αξιολόγηση των περιοχών που εντάσσονται στο πρώτο κύμα ανάπτυξης του Εθνικού Προγράμματος Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, με το αρχικό πλάνο να προβλέπει έργα συνολικής ισχύος 1,9 GW μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Ωστόσο, από αυτά, τα 600 MW αφορούν τις πιλοτικές εγκαταστάσεις ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, οι οποίες ακολουθούν διαφορετικό σχεδιασμό.
Πρόκειται για δύο έργα, το ένα θα «τρέξει» από τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες ενώ το δεύτερο θα γίνει σε συνεργασία των ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και Motor Oil.
Αξίζει να σημειώσουμε πως οι ζώνες που βρίσκονται στο μικροσκόπιο περιλαμβάνουν θαλάσσιες περιοχές ανοιχτά της Εύβοιας, της Γυάρου, της Κρήτης και της Ρόδου.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο σχεδιασμού των ερευνών, με την αγορά να ζητά οι τεχνικές προδιαγραφές να διαμορφωθούν σε συνεργασία με τους επενδυτές, ώστε τα δεδομένα να καλύπτουν εξαρχής τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Πάντως, η αγορά εκτιμά ότι, εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, οι ανάδοχοι των μελετών θα έχουν επιλεγεί στις αρχές του 2027.
Επιφυλακτικότητα από την αγορά
Η αγορά των αιολικών περιμένει πλέον τις επίσημες ανακοινώσεις, εκτιμώντας πως η νέα νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αυτονόμηση των ερευνών και η επικείμενη ίδρυση του SPV, φαίνεται να επιταχύνει διαδικασίες που παρέμεναν σε εκκρεμότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Επιπλέον, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε οι μελλοντικές δημοπρασίες να βασιστούν αποκλειστικά στα στοιχεία που θα έχει συγκεντρώσει το SPV, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία ανάθεσης και ανάπτυξης των έργων.
Ωστόσο, διατυπώνουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο ήταν αναγκαία η συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση, καθώς όπως εξηγούν, οι μελέτες θα μπορούσαν έτσι κι αλλιώς να είχαν προχωρήσει ανεξάρτητα από την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος, αποφεύγοντας απώλεια πολύτιμου χρόνου.
Παρόλα αυτά, δεδομένου ότι το έργο παρέμενε στάσιμο, η εξέλιξη αντιμετωπίζεται ως ένα θετικό βήμα που μπορεί να επανεκκινήσει τις διαδικασίες.
Το «αγκάθι» του Εθνικού Προγράμματος και το θαλάσσιο χωροταξικό
Παρά τη θετική κινητικότητα, η μεγάλη εκκρεμότητα παραμένει η έγκριση του Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών.
Θυμίζουμε ότι η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την ενεργοποίησή του, παρά το ότι βάσει του αρχικού σχεδιασμού προβλεπόταν για τις αρχές του 2024, δεν έχει ακόμη εκδοθεί.
Η εκκρεμότητα αυτή εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο και εκφράζονται ανησυχίες ότι η ανάθεση στην ΕΔΕΥΕΠ του συντονισμού των μελετών ίσως υποδηλώνει πως η έγκριση του προγράμματος δεν αναμένεται σύντομα.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο Business Daily παράγοντες της αγοράς αιολικών, η βασική αιτία των καθυστερήσεων εντοπίζεται στη εσφαλμένη από την πλευρά του ΥΠΕΝ σύνδεση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού με την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών.
Η αντίληψη που φαίνεται έχει υιοθετήσει το υπουργείο είναι ότι χωρίς ολοκληρωμένο θαλάσσιο χωροταξικό πλαίσιο δεν μπορούν να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις στο μεσοδιάστημα.
«Αν συνεχίσει στο ίδιο σκεπτικό και δεδομένου πως το θαλάσσιο χωροταξικό δεν έχει ολοκληρωθεί, η έγκριση του Εθνικού Προγράμματος θα απαιτήσει τουλάχιστον δύο ακόμη χρόνια», εξηγούν οι ίδιες πηγές.
Ωστόσο, η στάση αυτή προκαλεί ερωτήματα, με τις ίδιες πηγές να αναρωτιούνται γιατί σε άλλες περιπτώσεις, όπως οι συμφωνίες για θαλάσσιες παραχωρήσεις προς εταιρείες όπως η Chevron, δεν φαίνεται να αποτελεί εμπόδιο η απουσία ολοκληρωμένου θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.
Το στοίχημα του κρίσιμου momentum για τη χώρα
Το μόνο σίγουρο είναι πως όταν το κλίμα αντιστραφεί, ιδίως με τη μείωση του κόστους των πλωτών αιολικών, η χώρα μας θα πρέπει να είναι έτοιμη να εκμεταλλευτεί το παράθυρο ευκαιρίας, χωρίς να ξεκινά τότε από το μηδέν.
Άλλωστε, τα οφέλη που απορρέουν από τα υπεράκτια αιολικά είναι πολλαπλά, μεταξύ των οποίων, η εξισορρόπηση του ενεργειακού μίγματος, μέσω της δυνατότητας για παραγωγή πράσινης ενέργειας και εκτός των μεσημβρινών ωρών.
Παράλληλα, μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός εγχώριας προστιθέμενης αξίας, αφού σύμφωνα με μελέτες, έως και το 55% των επενδύσεων για την κατασκευή των πάρκων θα μπορούσε να υλοποιηθεί στην Ελλάδα, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και τεχνογνωσία.