Ενδείξεις κόπωσης παρουσιάζει το ελληνικό λιανεμπόριο, καθώς η αύξηση του τζίρου το πρώτο τρίμηνο του 2026 αποδίδεται αποκλειστικά στην άνοδο των τιμών και όχι στην ενίσχυση της κατανάλωσης, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την πορεία του κύκλου εργασιών στα καταστήματα λιανικού εμπορίου εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων.
Η ΕΣΕΕ επισημαίνει μείωση 0,8% σε πραγματικές τιμές, με τις πολύ μικρές επιχειρήσεις να δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις. Η επιβράδυνση της αγοράς, η στενότητα ρευστότητας και το αυξημένο λειτουργικό κόστος δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας για τον εμπορικό κόσμο.
Δήλωση του προέδρου της ΕΣΕΕ, Σταύρου Καφούνη
Σε ανακοίνωση που συνοδεύει την ανάλυση, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, τόνισε: «Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει τις συνεχείς προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το ελληνικό εμπόριο και μάλιστα άμεσα. Για ένα ακόμη τρίμηνο, και χωρίς να έχουν αποτυπωθεί πλήρως οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στο εισόδημα των νοικοκυριών και στις τιμές των προϊόντων, η πτώση του κύκλου εργασιών κατά 0,8% σε πραγματικούς όρους στο σύνολο των εμπορικών επιχειρήσεων (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) προμηνύει μία ακόμη πιο δύσκολη συνέχεια».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η κάμψη του τζίρου αφορά κυρίως τις πολύ μικρές επιχειρήσεις (-3,1%), ενώ οι μικρές εμφανίζουν περιορισμένες απώλειες (-0,2%) και οι μεσαίες και μεγάλες καταγράφουν αυξήσεις (5,2% και 1,4% αντίστοιχα). Σύμφωνα με τον κ. Καφούνη, τα στοιχεία αναδεικνύουν την ευαλωτότητα των μικρότερων επιχειρήσεων, που πλήττονται από το υψηλό λειτουργικό κόστος, τη χαμηλή ρευστότητα και τη συμπιεσμένη αγοραστική δύναμη. Τόνισε επίσης ότι η αντιστροφή αυτής της πορείας αποτελεί ευθύνη της πολιτείας μέσω αναπτυξιακών παρεμβάσεων, χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών ελαφρύνσεων.
Εξέλιξη του κύκλου εργασιών
Το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων μειώθηκε κατά 0,8% σε πραγματικές τιμές, ενώ σε ονομαστικές τιμές αυξήθηκε κατά 2,2%. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση του τζίρου οφείλεται αποκλειστικά στον πληθωρισμό και όχι σε αύξηση των πωλήσεων.
Η επιβράδυνση αυτή φαίνεται να παγιώνεται, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για την πορεία του κλάδου. Οι μεγάλες επιχειρήσεις ενίσχυσαν τις πραγματικές τους πωλήσεις κατά 1,4%, ενώ οι ΜμΕ κατέγραψαν μείωση 1,5%.
Διαφορές ανά μέγεθος επιχείρησης
Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις σημείωσαν πτώση 3,1% σε πραγματικές τιμές, οι μικρές 0,2%, ενώ οι μεσαίες παρουσίασαν αύξηση 5,2%. Σε ονομαστικές τιμές, οι μεταβολές ήταν -0,2%, +2,8% και +8,3% αντίστοιχα.
Κλαδικές και γεωγραφικές διαφοροποιήσεις
Σε απόλυτα μεγέθη, η ονομαστική αύξηση του κύκλου εργασιών για το πρώτο τρίμηνο του 2026 ανήλθε σε 128,8 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο να διαμορφώνεται σε 5,88 δισ. ευρώ από 5,76 δισ. το 2025. Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στο «Λιανικό εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών» (-28,1%), ενώ σημαντικές αυξήσεις καταγράφηκαν σε «Ρολόγια και Κοσμήματα» (+8,8%), «Ηλεκτρικές οικιακές συσκευές» (+8,0%) και «Παιχνίδια» (+7,2%).
Αντίθετα, οι κατηγορίες «Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα» (-15,6%), «Έπιπλα και Φωτιστικά» (-7,1%) και «Καλλυντικά και Είδη Καλλωπισμού» (-6,7%) εμφάνισαν σημαντική πτώση. Οι πωλήσεις σε ένδυση (-1,2%) και υπόδηση (-0,6%) παραμένουν υποτονικές, αντανακλώντας τη μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Οικονομικές πιέσεις και προοπτικές
Η αύξηση των ακάλυπτων επιταγών συνεχίστηκε και το πρώτο τρίμηνο του 2026, γεγονός που υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά. Η ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί μόνο με την επαναφορά των 120 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο και τη μείωση ασφαλιστικών και φορολογικών βαρών.
Τέλος, η ανάλυση δείχνει ότι ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε σε πραγματικές τιμές κυρίως στις περιφέρειες Αττικής και Βορείου Αιγαίου (+0,3%), ενώ οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στη Δυτική Ελλάδα (-3,6%) και στην Πελοπόννησο (-3,0%).