Οι πιέσεις στις αγορές ενέργειας, λόγω της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή και των διαταραχών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, μπορούν να επηρεάσουν την πορεία του πληθωρισμού και τις αποφάσεις των μεγάλων κεντρικών τραπεζών, σύμφωνα με ανάλυση της Μονάδας Οικονομικής Ανάλυσης και Έρευνας της Eurobank.
Στην έκδοση «Global & Regional Focus Notes», οι Marcus Bensasson, Ερευνητής Οικονομολόγος, και Παρασκευή Πετροπούλου, Ανώτερη Οικονομολόγος, εξετάζουν τα πιθανά σενάρια για τη νομισματική πολιτική, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων που μπορεί να προκαλέσει το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το κρίσιμο ζήτημα για τις κεντρικές τράπεζες δεν είναι μόνο πόσο θα αυξηθεί η τιμή του πετρελαίου, αλλά κυρίως για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνει υψηλό το κόστος ενέργειας.
Όπως σημειώνεται, η νομισματική πολιτική θα εξαρτηθεί από το αν οι αυξήσεις σε φυσικό αέριο, μεταφορικά κόστη, ασφάλιστρα και εφοδιαστικές αλυσίδες περάσουν στον υποκείμενο πληθωρισμό και επηρεάσουν τις πληθωριστικές προσδοκίες.
Ενέργεια και πληθωρισμός στο βασικό σενάριο της Eurobank
Το βασικό σενάριο της Eurobank προβλέπει σταδιακή αποκλιμάκωση των εντάσεων μέσω διαπραγματεύσεων και επιστροφή σε πιο ομαλές συνθήκες. Ωστόσο, δεν αποκλείεται να παραμείνουν ορισμένες πιέσεις στις αγορές ενέργειας και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να υποχωρήσουν, αλλά η πιο αργή εξομάλυνση στις μεταφορές και στις εφοδιαστικές ροές ενδέχεται να κρατήσει αυξημένο το κόστος φυσικού αερίου, μεταφορών και ασφάλισης.
Αυτό σημαίνει ότι ο πληθωρισμός μπορεί να παραμείνει πάνω από τους στόχους των κεντρικών τραπεζών για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι αρχικά αναμενόταν.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι το ενεργειακό σοκ περνά στην οικονομία με τρεις τρόπους: άμεσα, μέσω των υψηλότερων τιμών ενέργειας, έμμεσα, μέσω της μετακύλισης του αυξημένου κόστους παραγωγής και μεταφοράς στις τελικές τιμές, και δευτερογενώς, μέσω των προσδοκιών για τον πληθωρισμό και των μισθών.
ΕΚΤ, Fed και BoE στη σκιά της ενεργειακής κρίσης
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται, σύμφωνα με τη Eurobank, στην πιο δύσκολη θέση σε σχέση με τη Fed και την Τράπεζα της Αγγλίας.
Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωζώνης και η εμπειρία της περιόδου 2021-2022 περιορίζουν τη δυνατότητα της ΕΚΤ να αγνοήσει ένα νέο ενεργειακό σοκ.
Την ίδια ώρα, ο κίνδυνος διεύρυνσης των spreads κρατικού χρέους και η άνιση μετάδοση της νομισματικής πολιτικής περιορίζουν τα περιθώρια για πολύ επιθετικές κινήσεις.
Αντίθετα, η Fed φαίνεται να έχει μεγαλύτερη ευχέρεια να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ ως προσωρινές, καθώς οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τη θέση τους ως καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παρ’ όλα αυτά, οι δασμοί αποτελούν πρόσθετη πηγή πληθωριστικών πιέσεων και δυσκολεύουν την αξιολόγηση της μεσοπρόθεσμης πορείας του πληθωρισμού.
Η Τράπεζα της Αγγλίας βρίσκεται σε ενδιάμεση θέση. Η αναπροσαρμογή των ρυθμιζόμενων τιμών ενέργειας το τρίτο τρίμηνο αναμένεται να αυξήσει τον πληθωρισμό, ενώ η επιμονή των τιμών στις υπηρεσίες ενισχύει τον κίνδυνο μονιμοποίησης των πιέσεων.